Vlyfsis Aldrouandi 
74 
&ipfoscondiauthoreflNigidius,ficutglires,quoscenforiaele- ^ tefta tcftaceo.vt inauibus :'malacoderffla vero qua molliob- Oftrum 
&JT. 
N' 
X > £ 
'Offititi 
gesjpnncepsqueM. Scaurus in confulacu non alio modo canis 
ademere quam Conchylia aut eialio orbe conuedlasaues. Haud 
minor etiam luxus erat in colore illo praftantiffimo, quem dabat 
Purpura, Conchylium, Murex, colore illo, inquam, quo rcguiT> 
omnium ac Imperator um paludamenta togqqj [ingebautur,qucf- 
quc nuncSacrreRom. Ecclelia;priocipesrelplendcnt, & quanto¬ 
pere mundanis heroibus pfasferendifmt, vel folo eo nobis demq- 
ftrant. Creterum tanta parui fiet luxuria, fi eam contemplemur* 
qua; fuit in margaritis fiue vnionibus* qua; hinc fuum ortu agno- 
Icunt. Etenim longe admirabiliora, ac plane incredibilia deiis 
memorabimus poftea, nunc vero illud duntaxat fatis fuerit dixil* 
» ,, feCleopatram folam fexcenties feflertia vnica ccenaabfumpfil- 
fe ConcludamusJtaqjcumeodemj; Plinionuliibimaiordquan» 
in Conchyliis luxuriam extitiffe. Sedquidhac {'inquittam pariia 
commemoro, cum populatio morum atque luxuria non aliunde 
quam e Concharum genere proueniat? lam quidem ex totare- 
rum natura damnofiflimum mareell, tot modis, tot menfis,tot 
„ pifcium faporibus, quibus pretia capientium periculo fiurit Sed 
,, quota htec portio eft reputantibus Purpuras, C onchylia, Mar- 
jjgaritas? Parum fcilicetfuerat in gulas condi maria, nilimani- 
„ bus, auribus, capite, totoque corpore afaiminis iuxta virifque 
„geftarentur. Q^idmaricumveftibus? Quid vndisfludfibufq* 
„ cum vellere? Non refterecipit hacnos rerum natura, nifinu¬ 
dos. Efto, fit tanta ventri cumeo focietas, quidtergoii? Parum 
eft, nifi qui vefcimur periculis, etiam veftiamui.Adeoper totum 
corpus, anima hominis quaefita maxime placent. Principium er¬ 
go culmenque omnium rerum pretii, margaritae tenent. 
sr N O^T MA. ^ SJ IV O CA. 
Omina,quibus iftiufmodianimalia, qusE durofiliceoq; te¬ 
gmine , fragili atque ruptili,non collifili muniuntur, cum a. 
pud Gixcos, tumapud Latinos veniunt, inuenio non pauca, fed 
qua; declaratione magna indigent. Atiftoteles aliique multi’0- 
nuncupant, ac fi Teftaceae cutisaniminalia dicas Hu¬ 
ius vocis etymum videre licet apud a Galenum, qui ita fcribit, 
;Lltb.}.dea- quoniam totum corpus ambiens veluti integumentum vnicuiqj 
bm. facul, congenitum appellaturiJ^' 5 f(ji, id eft,cutis, fecundum proportio- 
,, nem idem in Buccinis Purpuris Oftreis & Chamis & aliis eiuf- 
,, dcmgeneiisdicitur,obidvocantut’0!-fi**silf?^huiufmodia- 
nimalia, quia tefta:, vel lapidi fimile plane eft , quod extrin- 
,, fedUs ambit operimentum. Itaq; Plinius, modo, quibus Tefta- 
„ cea operimenta vertit, modo fili cum duritieinteda, modo te- 
■ ftisinclufaduris, modo filicea tefta inclufa Sed fortalfis fimplici- 
ter Teftata.vtmultoties Theodorus vertit apud Ariftotelem, & 
Teltata,& 'j-gf^acea^ytRondeletius vocat, aluque recentiorum multi, & 
teitacea. ipfequoqueTheodotus aliquoties, non incongrue dici poteruntr 
° nam fic Teftx quali ab b Horatio nomiiiatut hoc verfu: 
Te adicr- ^idnonomnemareejlgenerolifertile tefta. 
Cicero vero belluas natiuis teftis adherentes duxit in libro de na- 
Teltudo. tyja deorum, & Palladius claufa maris animalia, cum ait: Luna 
incremento fuo omnium claulorum marisanimalium,atque Co- 
charum membra turgere lubet Teftudinesitemaquibufdam di- 
c Ub. si-de ^ Albertus Magnus his verbis; Vniuerlalitet autem h^c 
.Animal. omniaanimalia, qu* durte teflx vocantur. & aquibufdam dicun- 
traB. I. c.i. juj. -j-eftudines, fecundum veritatem, funt qus apud nos Oftrca, 
Oltreum. Con^-bylia nomen habent. Alio nomine'bcfi* philofopho no- 
Alib.i.Hift. minantur,ficutdilertiffime alibiferiptumreliquit:<11 
taf.6. e i(giXHTcei’irgtot Galenus in declaratione hu- 
GaiMiin- vocis parum libi conftat, modo enim animaliaefle dicit, vtin 
^nltantia decimoquartode vfupartium,modoiuteranimal & plantam me- 
O trea & Jia id eft Zoophyta facit vtin libro de formati onc fetus. Gaza,mo- 
^ Conchum, modo Oftream transfertifedOftea neutro genere 
quid ditte- cum Grtecis, tum etiam Latinis nomi nantur tam in fpecic, quam 
in genere de Oftracodeimisfcu Teflaceis omnibus : Oftrea; vero 
fEmininogenerc Latinis tantum de fpccic vua, vt annotat Zoo 
graphusRondeletius vero. Lati ni, Oftreoru inquit nome retinue¬ 
runt,Oftreas etiam dicunt. Nccpro vniucriogcncretblum, fed 
profpecie etiam earum quibus teftafcabra eft & .ifpera,nomen id 
vfurpatur ApudGra;cos quidem or^-topei i breuc,& orii«e»per di. 
phthongum diueilasplerumquelignihcarioiicshabent,aliquan- 
, S' dopromilcueponuntur.SeJ latini id diferimen ignorant.’''or/i««, 
e .II. tm. mqmteGalenus, vocat, qua;abAriftot vocstalunt: 
quod autem orpean vocatur line<infecundalyllaba,lpeciem quan- 
dam Oftreorum ponunt, vniuetfogeneri fubiicientes, Buccinas, 
Purpuras, Chamas, Pinnas, atque omnia huiufmodi.orffoname 
vtlubindeconftabitnoniiunquam generale eft ad omnia Tefta 
ta, Vuottonusaliquando & lolacomprehendere, qu® fua natura 
immobilia funt, Icribit in qua fignificatione Zoographus idonei 
authoris teftimonium fefenon leperire aflerit Veteres, inquit 
Athenius ’<!s-/i««dicebant quodCratiniin Archilochis.&Epichar. 
^ mi in nuptiis Hebes tcftimoniisconfirmat,huius: OTwfin 1 ^ 
T * tn, illius: er^etaevfiTntpviigTeei. j" Plato vero cVpE«>,vt2fi»e.,> di- 
. xit,«5-|!e«>7{«OT,/6ihi^'<>i, Oftreorum modo colligati Plinius quo- 
Oiiama a- qy,;Q{i;jeap^-oOftracodermis aliquandotranftulit.vbiapud A- 
co «ma, jifp., 1 ^ 
&o raco ,.jj ««pS^aAyttKjQu® ficilleiiucrpretatus eft. Non o- 
derma. mnibus animalibus oculi, Oftreis nulli. Oftracoderma tamen f^- 
pius multo latius patet, quam Oftrea, vt iam diximus, vnde etiam 
ex ouis oftracodeima dici notatCseliusRhodoginus putamine in¬ 
ducuntur cute.’'Os-f«ii» deinde,fiue •r;fii»appellantctiamoftrum, dicitur 
id eft colorem, qui ex oftracodermis, Coochifuc conficitur, feu iVfBo». 
oftrinum colorem, vt Propertius vocat. Vitruuius/in hoc fenfu. fx,-.c. jj. 
Ea Conchylia cum funt le 6 La,ferramentis circa funduntur,c qui¬ 
bus plagis purpurea fanies vti lachryma profluens,exculIain mor- 
taiiisterendocomparatur & quod ex concharum marinarum te¬ 
ftis eximitur, ideooftrumeft vocitatum, f Plato «o-wtp it + inCratih 
Iposcuv.iitoTi fcivcy fTnjiiyxcte. ivtoTi 
TKKu ce»o id eft, quemadmodum pidlores cum qaid vo- 
Tuiit iriiitari, quandoqUe fumunt folum oftrum, quandoque vero „ ^ 
quodiiisaliud pigmentum. Eteum diphthongoapud^Athen®!!: 
U aM at orftiai, •nvffiiftt^.Toi >^^tif(^aty 'fiiaatf, 
id eft, qui quidem corpora vngebat Oltro, aliqui inilto, & aliis 
coloribus Eodem modo accepille videtur Helychius, qui cum a- 
rp 6 « expofuifiet^jyxvA'*, fubiUDgit,Ai»«<»»sr»*f3-®-,innuens ni¬ 
mirum. Oftreon Lacones vocare Conchyliorumflorem,vtArift. 
Plinius Purpuratum florem, ideft, Purpuream 
famem, qu® e Purpuris excipitur, Qijod vero ad etymum attinet, Oftreu vn- 
g efflat Scaf^a>( 9 >> ex «ct*,, quodOSelt, deriuari pleonaftno litera f dedicatur, 
docet Euftathius 'OvftoulgjiVVottonolynonymum eft Oftraco 
dermo ex Oppiano.vt moxapparebit.Et id 
om ni genere T eftatorum Strabo dixit, alij quidam etiam effuxi- «jf. 
^i). etiam dicuntur, vtlunius notat,Arift Empedocli 
Oppiauo Inuenio etiam 
apudeundemA OppianumsOiti* «VjooKeaia.&apud Suidaerja- h.t.$depi- 
tfsh^fiaiix^ihided, Teftaceipilees. Af^aJlrHerychius& '^'o.xi- fetb. 
nus interpretantur Oftrea omnia , addiintqueab aliis lapides dici Ai^hs. 
& Calculos ,& Conchylia. At/3i)j(J'»idsft Liberidem aliqui fenc- Leberis. 
btam fetpcntis vertunt tcftc Galeno,alii Concham vacuam. Ku 
(.f^Tapa^-nhs. Hefychio funtusv/yi» Conch®.Kiiy;(;® ; & Latino¬ 
rum Concha perquam frequenter fumitur pro omnibus C onchy- Concha. 
lijsS: Tcllaceis, item pro qurbuldam eorum generibus.iThcodo i L..f..c.^. 
rus in translatione Aiiftot. Ofttei & Conch® nomine vtiturpro 
vniuerfogenere teftato k Rondcletius vero, Concha, inqmt, fu- k Li. i.dt 
mitur & pro omni tefta & pro tefta Ixui, fiue in® qualiter tugata. Teft. cap. i. 
Et/rurfus: Conchxnomenlatiflimepatcreiamdiximusjhoc ve- iL.i.c 17 . 
ro mPlinii authoritate maxime confirmatur, qui peiftines.Coch m iib j).c.}i 
leas,Buccina Concharum nomine comprehendit. Bellonius cie 
biualuibus tantum vfurpalle videtur,& Zoographus Concha vo • 
— cabulum generale videri quidem ait, videri libi tamen ad biualuia 
magispropriereferendum.Huius fpccics, inquit,ali® tuibinat® 
funt, & Cochle® dicuntur: idque, vel hebetius, qu® generis pro- Cocnle^ 
ximi nomen feruant, aut etiam fupenoris: vel acutius id eft, Ion- 
giore, raagifq; faftigiato,vel mucronato dudtti,& vocantur Stio- 
Di. Ali® tuibiiiat® non funt, qu® & ipf® comrriuni vocabulo ad- ^trembl 
huc Conch® dicuntur,fiuein orbem fere aquabili & plana luper- 
lici ei curuatione le colligunt, vt V enere® & Procellan® didl®:fiue 
biualues, fiue vniualues ,fint, vt Conch® vocabulo genus totum 
Teftaceumcomprehendamus:ficutiCrullaceum, Cancri:quo- Conch® 
tum vtrumque, vel veterum feriptorum teftimonijs comprobati vocabuli 
poteft vel certe eft permittendum,vt derebusipfis comodius ver- ad omnia 
bafaciamus. Nicolaus PerotcusConcham abOftreoficdiftinxit: Teftacea. 
Conch® dicuntur, qu® tcftam l®uem habent & politam fiue vni- Concha ab 
formiter rugatam, fiue denticulatam: Oftrea vero qu® afperam Oftreodi- 
fcabramque, quamuisgenerali nomine oftrea quoque Conch® ftinguitur, 
dicancur, quales funt Cochleatum. Ouidius: 
oftrea^ m Conchis tuta fuere jute. 
H®c ille, & rurfus: itaque Purpura inter Conchas potius nume¬ 
rabitur, Murices in ter Oftrea, ob fcabritiem corticis. Sed cum tc- 
D ftarum Icabritics fit diuerfa, alia Icilicec in Oftreis, per totam te¬ 
ft® fuperficiem, alia in Muricibus & Purpuris eminentibus qui- 
bufdam aculeis. Perotei h®c polti ema lententia vacillabit. V V ot- 
tonusferibit ConchasappellariaPlinio, nonqiretefta adeo fra¬ 
gili clauduntur atque Coele®, Peilines, digiti, fed qu® firmiore, 
vtPurpui®, Buccina, Pinu® Atque ita fanePlinius:fiimioris,in- 
quitjiam T eft® (dequibuldam fragilis teft® dixerat prius,nempe _ , , 
Vnguibus, Pedinibus, Cochleis, Echinis StCancrisJMunces, & g*,* 
Concharumgenera. Qjyaiidoqj feparata Conchylio, vt cum ait: 
Concharum ad Purpuras & Conchylia eadem quidem eft mate- 
ria.feddiftat temperatura Aliquando pro omnibus Teftaceisac- 
cipitiConch* omnes 4 eleirimecrclcunt,pr®cipue Purpur®: ali¬ 
quando pro pretiofioribus: Populatio morum atque luxuria non 
aliunde maior quam e Concharum genere prouenit; de Margari¬ 
tis nimirum & Purpuris & Conchyholcntiens. Qjjidametiahoc 
citatcxeodem :InterConchaspnneipatutenent Margatit®.Fc- 
IVus ex Varrone; Imperito nonnunquamConcija videtur Marga- Cochipto 
ritum. Accepit pr®terea Concham pro tefta exteriori, iiiqurens: 
^ Polypi vefcuntutConchyliorumcarnc,quorumConchascom- 
plexu crinium frangunt. Idem vbi apud Arift. legitur, 
fLix^s TO, efgftiiuin^Trrttn , ipfe tranftulit fic. Et maiorib. qui¬ 
dem Purpuris detradta Concha auferunt.» Ouidius. 
Litore quot Concha, totjunt in amore dolores. 
Columella. 
Implicitttt Concha limax.EtoCiccio. duabus patula Conchis. 1 j 
HincetiamConch®numeranturaMartiatioI. C.lf defundoin- ^ 
ftrudo&inftrument. legat.inter infttumcnta pidoru.qui pi- ' 
gmenta fua in Concharum teftis feruarefolent.Conch® pr®tetea 
nomen notante VVottono, vnamfpeciemfignilicat,nempe Cha- 
men,vt apudAriftct.in quarto dehiftoria,fcd&priuatim Chamen F® 
Tracheam, vt in qui nto & apud Oribafium in fecundo. Idem le- fpe«‘« 
gere eft apud Galenum in gloflis, itera apud Hefychium& Var- 
nr.2. 
arte. 
