De Teftaceis Lib. IIL 
extremo. SicCafaubonus.Nb5omma,quaecunqufcaddifFeren- a 
tiasvariaspcrcinentiamemotiatprodidit Ariftotelcsex Theodo- 
i5 difFcic- G*Mreferemusv'elearatione,quoniamaliquotiesinhocopc- 
tixex Ati- futUra. In quarto itaque dc partibus animalium: 
ftotele. capite ita fcribit: Sunt Teftatorum genera plura. Alia e- 
Turbinata '“^biiiacarunt, alia biualuia, alia vniualuia. Sed turbinata 
curbiual- quodammodo aflimilantur, quippe qu* omnia bpcr- 
uibusaffi- 'quodam congenito, carni patulae appoflto claudantur, Tt 
milentur. ^"P“‘'*>®'i'^«“2>Naticcs&reliquagenerisciufdem;idquepr5- 
lidii caufa. 
„ Qija enim tefta non protegit, facile offendi poflet ab ijs qui 
jiextnorecusincideient. Cteterum vniualuegenus quodfaxiste- 
,,ftain dorfum dataadhxtet,feruatipqtcft:fitque alienofepto 
,) quodammodo biualue, vt qua: Patcllx vocantur. Biualue fe 
„ concludendo tuetur, vtPedines, vt Mituli. Turbinatum cru- 
__ ,,ftaillapratenui,qu5qfrohtcintegitut,quafibiualueex vniuaU 
taro T^ „ uiefficitur. In quartodehiftoraca.4.hxchabetomnia. Qya: 
ftac^ru & „ vero tella operiuntur animalia, vt Vmbilici, Cochle*,& omnia 
ru tato- ,, Ollrei nomiueappellamus.atqueetiam Echinorum genus 
«carnem qutecunque.limiliter atque Cruftata habent; quippe b 
„ qua intus eam contineant, tellaqueforis claudantur, nec intra “ 
i, fcdurum habeant quicquam. Sedipfairitet lefc numerofadif- 
,j crepant differentia , tUm teila:, tum carnis interioris ratid- 
he. 
Echini « Aliis enim in eogenere nulla eft caro, vt Echinis: aliis cll fed 
carne ca- ” penitusinclufa, nec vUa ex parte confpedla, excepto capite, vi¬ 
rent. >> terreffrium Limacibus, & iis qua Cocalia quidam appellarunt^ 
Limax. « aquatilium Purpuris, Buccinnis, Cocleis & reliquis omnibus 
Gocalia. «Turbinatis. Cateraaut dupliciconftaat valuulaaut fimplicii 
,,vt genus alterum biualue , alterum Vniualue poffit nominari; 
,, Biualue appello, quodgemina tefta continetur: viiiualiie.quOd 
i, tefta lingulari clauditur. Sunt item quibus altera pars fuperticiei 
Biuaiue, >>deteftacarnemoftendat,vtPatellte. Biualuisgeneris parsclti- 
& quid ” eft, vt Pedlunculi & Mituli. Eiufmodi namque oninia par- 
vniualue. ligata,altera foluta conftant ,vt & concludi poffint, Sc 
Biualuiu «aperiri.Alia binis quidem conclufa valuuiisfunt, verum vtroqj 
differentia. ” J*tcrc connexa, vt Vngues, fiue Digiti. Nondefunt, qua tefta 
Vnguis. ” occultentur, vt nulla ex parte carnem deteftam habeant, 
Venibula. «'''C qu ? Vertibula fiue Tubera & Callos appellamus.Ipfarum aii- 
Differen- ” teftarum magna varietas: nam alia laues, vt Vngues, Mi- 
ti^a teftis. «tufhvtConcharumquadam.quasaliquiGaladasappellantia- ^ 
„ lia fcabra, vt Oftreas Pinna, & Concha nonnulla & Buccina. ^ 
(Amotu. « Qusedametiam pedfinatimdiuifa, vt Pedunculi,& Goncha- 
«rum nonnulla. Craffitudine quoque differunt, & tenuitate, 
„tum totius,tumpartis: velut labrorum.Alijs enim labta tenuia, 
„vt Mitulis, aliis cralfa, vtOftreis. Item alia femouent,vtPc. 
«dines, quos etiam volare nonnulli aiunt: nam & de ferramen- 
Pinna im- ,,to,*quo capiuntur,fape exiliunt. Aliaitemnatura immobili 
mobilis. ,jiunt, vt nunquam fedem, in qua harent,fponre ipfa mutate 
«valeant, vt Pinna. Omne fane Turbinatorum genus moue- 
,, tur & ferpit. Patella etiam faxis abfolui, in paftumque ferri foli- 
,, taeft. 
A carne. ,, Commune autem & ijs,qua adhuc enumeraui & cateris Te- 
ftaeei generis, vt tefta intus aqualis lauifque habeatur. Carobi- 
,, ualuis& vniualuisgencrisitateftaadharet, vtnilipervimne- 
,, queat detrahi. At turbinati laxior continetur & abfolutior: cui 
«generi peculiare eft vt tefta poftrema a capite intorqueantur. 
Aboper* ” Operculum ettam eadem lam inde ab ortu natura omnia ge*- 
culo «runt. Mouentui item eadem omnia parte dextra , non ad vet- 
Vtmoue- «fmeclauiculam,('edinacluerfum. Partes exteriores cius 
antur. «generis differentijsijs variantur.Interiorum naturalimilis quo- D 
Differen- ” modo in omnibus eft, maiimequein turbinatis. Differunt 
tia partiu «enimintcrlemagnitudinis,exceflufqueaffedu. 
interiora. ” ° multum vniualue, ac biualue genus conclufilc fibi 
,, diffident, quippe qua parum differentia interfe afferant.-quan- 
,, quam longe ab immobilibus diferepenti quod latius polteapa- 
«tebit. Natura ergo Turbinatorum limilis conflat, nec nifima- 
Turbina ” gnitudine variat, vt modo dixi. Alijs enim partes maiores atq; e- 
,, uidentiores; alijsminores, obfcuriorcfquefunt. Adhac diferi- 
ferimen & ^»™^"’““oo^^''“*»™m“'^'®j‘^*tcrarumque generis eiuldemaf- 
j.r • • ,,fedionum. 
^ ’ «Caro enim prima in ore tefta,quam omnia torofiufculara 
Ca ut jjhabent.aliismagis talis, alijsminus. Caput cius mediopartis 
X ‘ ,,prominulumiungitur,&torniculaduoqpromagnitudineanii 
«mantis plus minus capiunt incrementi. Exerunt caput more o- 
,, mniaeodem,idemqueper motum retrahunt intro. Nonnullis 
,,etiam os, & dentes acuti, breues & tenues ,vt Cochleis. Pio- 
,, mufeidasitem gerunt more mufearum; quod quidem membra 
«linguaeffigiem prafefert Habenthocidem& t-urpura&Buc- r 
Os. «cina,firmum,&torofum,quofimilitetvc Aliliatque Tabani, ^ 
Dentes. ,, quadrupedum tergora penetrant: imo longe validius: teftas t- 
Promufei- «nimefearum poffunt perforare. Venter os protinus excipit,fi¬ 
des. ,, milis in Vmbilicis gutturi auium ; habentque parte inferiore 
Ventei! ,, duo quadam albida torofa, mammisfimilia, cuiufmodi caruti- 
Gula. «culas, velin Sepijseffeanimaduertimusifedhactorofiota Gu- 
,, la a ventre duplex, longa porrigit fe vfque ad Papauer.quod po- 
Inteftinu. ,,ftremum fundo commiffum eft. Hac ergo, vt in Purpuris & 
Papauer ,, Buccinis confpicua, in clauicula tefta continentur. Q^od au- 
quibus ho- «tem gula fubiungiturjinteftinum eft,gul?ipfi continuum, fim- 
rum gene- « plexque ex toto, vfq; ad exitum: cuius initium circa anfradluiti 
tum infic. « papauetis Cft, qua & laxius hareti 
«<i^od eoimPapauei appellamus,quafimateik vacans, atq; 
77 ' 
excrementitia, magna fui partem omnibus generibus Teftaceis “ 
ineft .Hinc futfiim vetfiis replicans , carnis repetit fedem, finit- « 
queadcaput:vnde eiicitur excrementum .pariter in omnibus « 
rurbmatis generibus, tam aquaticis, quam terreftribus. Mem- 
branalngrandiuffulis Vmbilicisa ventiegula attexitur conti-** 
nua, perquam meatus prolixior albicans colore fimillsfuperio- 
nbus illis mammillantibus cainiculis tendit. Habet etiam inci- 
furas, quales ihouis locuftarum habentur; verum hoc albidum,** 
illud rubidum eft. Niilius exi tus huic, liullum foramen poftre- ** 
mumpatet,fedpratenui iheffibrana caiio produdus angufto** 
continetur Tendunt ab inteftinoad imum nigrantia quadam 
afpera, atque continua, qualia VclinTefludinevifuntut, vel mi. 
cus nigra. Citeri quoque Vmbilici hachabent eadem,fedquo Biualuia& 
minoresi eo minutiora. Vniualue autc & biualuegenusparrimiis vniualuia, 
fimileeft.partimdiueifum. Caput eiiimSc cornicula & os obti- 
nent, atquechamquodlingualpccicn^erat: verum hacinmi- “atisdiffe- 
nutionbus fenfum pra fua exiguitate effugiunt. Nonnulla etiam *^ant. 
eiinanimatis.autnonmouentibuspcrcipi nequeunt l^apaueril- Caput 
lud, qnbd etiam inutem appellamus, omnia habent, fed non lo- Papauer 
co eodem, ncepar, nec ex aquo manifeftum, led Patella in imo, omni- 
biualbia vero ad partem qiaa mutuo teftarurii complexu conti- huS eodem 
nentur. loco. 
Capillamentis etiam illis hac omhii 'ckcuhdantUt: & qhod 
ouum appellant,tempore, quo gignifolet. ambitu alteriusla- 
teris ora continentur, videlicet iis, quibus d^tum id a natura 
eft, ficut etiam albugo Vmbilicis: id emm illis iundum fitnilein- 
telligimus. Scdeiulmodi partes, vtdixi, cum confpicuain ma¬ 
gnis habeantur, in paruis tai>:en au c n uli o pado, aut vix lentiun- 
tur.-quamobrem in magnis Pedunculis pracipue patent, quod 
genus ideft, cui altera valuuiarum latior, velut te»mcn fuperpo- 
fitaeft: Oftmm excrementi catcris a latere eft. fatameh enim k r* 
quoegerant, omnia habent:quippe cum papauer illud, vtiarii ' 
didumcft.excrernentitium quiddamommameriibranaconten 
tum fortiantur. Atilii, quod ouum appellant, foramen, ^ullo in 
genere, tribiftum videmus, fed carni ipfiintumcfcit: nec Cadem, “ 
quainteftinum,parte continetur,feddextera,cuminteftinum 
habeat finiftra.Cateris ergo talis exerementi exitus eft. Ac veto 
Patella fera, quam marinam aurem quidam appellarunt, parte ^*'*^^* 
imateftaex.ernitur,quaforamenhabetur. Ventrem etiam poft 
qs efle, in hoc eodem Patella genere conftat, atque etia ouis illa 
limilia. Sed quis eorum Cuique fitus lir, diligentius ex difledio- 
uibuspetehdum eff. Hac omnia itaque philofophus, qui & in 
feptirao libri quarti de partibus animafium capite de partibus 
horum Teltactorum exterioribus irtac prodidit. Teftatorum Teftacea 
tomu^ non multiplexelt. Cuiusiei caufa eft,quodcorttmnatu-curnau- ’ 
laltaDiliseit:* . * , 
/ cioxcsha- 
Que^'’'™*^ob>hbrafunt h^c plures habeant partes necefle eft- heautpar- 
quoniamadioiies ebrum liut & officia Plura ehirndefiderantin- «*• 
ftrumenta ca qua plures moriones exercent. Ad hac, aut omnino 
immobihafunt aut parum motus adipifcuntur. Verum natura c6 
confulens corumfaluti.dutitia teft^ obduxit.Sunt alia vniualffia, Tefta cui 
aha biualuia,aha turbinata, vt didum iam eft. Turbinati etia ec- eifdem 
nens aha m anhadum intorta funt, vt Buccinatalia in globu tan- Turbina- 
tum circumada.vtEchinorumgenus.necnon biualuium.-aliarc- torum dif. 
fcratihafunt, vtPedines&Mituli. Ab altero enim latere hodo rentia 
hgantur,quadam vtroquelatereconnexafunt, vtVnguiumge Capiic 
nus. Habent omniaTeftatacaput infra, plantarum modo Cu- omnii ha- 
ais rei caufa eft, quod cibum deimo capiant, vt plauta radicibus bent isfra, 
luishaununt. Itaqueiisvlu euenit, vt inferiora habeantfupra, &cut 
luperiora infra. Membrana obducit, qua portio potulenti hu¬ 
moris tranfmifla .liquataqueciboaflumitut. Nullumexiiscft 
quod capite careat. Cacer^ corporis partes nominevacant, pre- Loco dif* 
ter eam, qu? cibum recipit. Differunt precerea loco generationis ferre Te- 
interfe, quemadmodum idem diligentiffimus rf philofophus hi- ftacea 
fce verbis docuit. Teftacea omnialponte nature in limo diueifa, dLs iii/l 
piodiffeientiahmi oriuntur : nam in coenofo Oftrea,in ateno- tap.it, 
fo Concha Rimiscauermfquefaxotum Vertibula generantur & 
Glandes, & qua per fiimrna adhareiit, vt Patella & Natices O- 
mniaidgenui, celeri incremento augeutUr,fed pradpUe PUrpU- 
ra, atquePedinesquippequa anno perfici poliunt. “ 
Nafcitur ergo Concharum genus , quemadmodum expd- 
fituni cfl , (cd locis variis : nam aha vadis, alia guro-ite, alia dmis 
locis ■ ■ icafpeiis.alia arenbfis :&aha fedem murant, aliaftabi- 
li: :. <, gULir Pmna cx iis qua fedem nunquam rnutate folent 
r.vi!r,c.imiituutur. Vngues & Concha nulla innitentes radice Qua fedS 
pe:r-i..iicrit; euaUa v.uerepraterea uCqueunt piiitta. Mirum .^tent& 
qu.,dproc,)dr« , irabo Concliyhorumquadarndfe.qua: mugi- quanon 
ttlrucdunnaNuo Ex iccentioribusRondeletius quambreui^i- eL 17 Geo 
luculenter diffeieiicias Tfcftaceorum fic Compleicus eft' Teftaceo’ 
Abhis aliaabalusjtetladuriri,lfuperantorvtStella,PuimoiieS. rum diffel 
Holotluina, Echini, (omnia effim ifta Oftracoddimis fubiidt rentia ex 
Anftotdes Nos ftellas proinfea.s mannis edidimus in opere Rridcleno. 
noltro de Inledhs) longe minus dura tefta Conteguntur quam Ategrat 
Purpura & Buccina. Alia vndique circumleguntur, vt inferio-' niblfs 
ris corporis , nihil cerni poffit, vt Oftrea, Tellina, Peaincs Alia 
altera taurum parte teftam habent, alteri parti tefta loco eft 
fcopol? pars cui hatet. Ghama & Dadyli fiue Solenes vtrifqj ex- 
tremis non integuntur.pcr qu? caput & pofterioiem partem exe¬ 
runt Eoaim qua vndique integuntur,qua turbinata funt.Vt Pur¬ 
pura, Buccinum,alia turbinatanonfunt, vt Concha qiraano- 
ftrisPorcellaineSYOcantur.AliaTnicaConchacoftant.vtLepadCs 
^ i alia 
