Vlyfsis Aldrouandi 
' , * , 1 Mi. A ftum earum Praebeant euidentiotem. Oriautcmiungiturquafiinteftinu 
alia duabus, vt Mituli. incluuies auium, in qua ftomachuseft, quem excipit yentei-,in Papauct. 
Motio 
nc. 
Departiu 
Teltaceo 
rum vfu. 
Tefta. 
Caro. 
Cur tefta 
^lia tlUUUUS > » t i»***-**»** -- , ' Sk/l. 
tulorum,aliJeafper.-evt Purpurarum,Buccmorum.Oltreorum, 
quarum rurfus teftaru permagna eft in afperitajevarietas, qux m 
fin^rulisdeclarabitur. Colore etiadiftinguuntur,q,bsc vniusco- 
lorTsfit, vtMytulorumtertanigraeft,alisflauaeaha;rubis lunt, 
alisvariiscolonbusdepias.Differunt&motioneinamqusdam 
in ftabilifede permanent, vtPholades, quxque in laxorum ca- 
uis, & aliis in locis degunt, vt Oftrea, Pinns, Mouentur Purpu- 
rs& Turbinata,& Chams Isues.quasingyrum veru in aqua 
vidimus, Differunt etiam teftarumadhsfibne E tenim aha vin¬ 
culis validioribus alligantur teftis vt Mytuli, Pmns, Vnguss. 
Que veroinTurbinatisteftisfurit,nullo eis vinculo annexa lunt, 
{^pofterior tantum pars circa tcftx volumen clauiculatim intor¬ 
quetur. Sunt&ali* fereinfinitsOftracodermorum difterenus, 
quemadmodumipfainfinitaferefunt,quxex fingulorumhilto- 
napetends funt, necdiffeientixfolum, fedetiam.eain quibuso- 
mnia conueniunt. vtquodomnia ^TO>*habeant,lcdnonloco 
eodem, neque squalem, neque ex squo manifeftum.^od mo¬ 
do adpartes eorum pertinet, earumqudvfum ac neceflitatem, de 
his licet qusdam etiam fupradiaafint, cum non vnoin loco lo¬ 
cutus fit philofophus, nonnulla hic rurfus recenfebimus. Inter 
has primum occurrit tefta, de qua ille ficin fecundo de partibu^s 
catumque caulis capite odlauo meminit. Cruftata omnia extra te 
„ munita feruantut, velut Cancri, genulquc orriue Locuftarum, 
„ atque etiam Teftatorum, vtqus Oftrcs appellantur. His enim 
omnibus caro intus: terrenum autem illud quod contineat, Sc 
conferuet, foris eft.Namprsteripfum continendi ofticium,quo- 
r- ax niameorum naturaparumcalorisobtinetcumfanguinecareant, 
idcirco tefta veluti furnulus q^idemampledens conternat inte- 
nonhabeat Curverononmutentteftam vtCru- 
ftaceafuamCruftam, triplici de caufa id fieri putant, nimirum 
quia non mouentur, quia non ficcancur,durior emm tefta & cral- 
fiot quam Crufta,& quia parum viuunt. Caufa dutmei eft tene- 
Cur dura corpus, quod meminit etiam/luliusScahgerhis ver- 
finttefta. (jij. Mollia igitur ipla intus,opus habuere duritia exteriore. Ita 
{£xer.zii. tum abis, tum Sepis conftitutafuereintusadconfiftendum. 
His extra & ad eundem finem, & ad mollitiem tuendam. Qua: 
” proportio etiamin multis fruaibus eft. Vtquibufdatn interna, 
„ aliis extima fua fit duritia,Itaalijs alia adiunxit ptsfidia; alijs ^ 
, denewauit: vt Pulmonibus marinis, ob vilitatem, Echinis, ne 
ad duriora afilidarentur, cirros pro anchoris: Lepori marino ad. 
„mir.abilem facultatem. Is tametfiinformis, ac mollis caroita- 
„mennullistempeftatum agitationibus itafuperatur, vtinlitus 
oi.u> „eiicipoffit. Qqibus veto non fabricauit munitiones ,ijs tamen 
Lepus ma- ^^ dedit qua fibi iam fabricata compararent, vt Carcinadi: vacuas 
J-inus. „ enim indigenis Conchas & qusrit, & inuenit. & fubit & lub- 
Catcinas. „ inde mutat: fi ita eifada fit acccffio corporis, vtprioribus sdi- 
„ bus capi nequeat. Catus & inquilinus, & oeconomicus, magi- 
rSeB.ii. -jftranatura. Extatitemproblemaapud^Ariftotelem,curlapi- 
frebl.\ 6 . des & tefts in mati rotunda reddantur; An quia extrerna, in- 
Cur lapi- ,, quit, compari ademptu circumfrada,inroruudamlecolligant 
des Tefts {‘pedem ?hsc enim folafimili extremo clauditur,mare aut quo- 
in marito- quo verfusaditando pariter circum vndique frangit, atque ob- 
tunda ted- tundit. Eft & icitn dignum cur ftrias habeant nonnulla, nonnuL 
dantur. ^^la vero non habeant :fupcr quareaudialiam/iScaligeiiexerci- 
Sttiaseur ,,rationem aduerfus Caidanum,quiftriaruminhifce Conchy- 
habeant „ lijs ordinem, cii vellet ad certam fihiqi notam reducere cautam 
teftata. ita ftribit.Fit aurem varietas tum ftris certo oi dme: quoniam res 
h ESereft. ,,patua, variata ac mifta, etiam obiter, dum squaliter crelcunt 
aao. j.fpatia, Certo ordine laborata videtur. Siccine Cardane, inquit, 
„Scaliger, quate manus duas habeam , caufam reddis ; Quia 
„ manus duas infans cum haberem,fimul cum corpore creuerunt 
„Hoc non eft, tb fcd sbk oftendere caullam. 
„ Strias habent Bucemi,quia eis ablati non lunt: Ego vero, h 
„ me, caufas hafce quodnefeiam irrideatis: non iratus dicam, vos 
„omnesphilofophosfubnlio,esmfanire. Namque parumc.m- 
,, fas cum ex vrilicatibus elici.imus, quarum partium nullus vius 
„ percipi queat, es partes luiquoquq caufas nobis ignotas ha- 
„ bent. Eiufmodi eft color, Isuitas, ftria, fplenaor; ors in plan- 
,, tis crenats, ferrats, dentats, finuats. Qtuppcin calidisaefri 
eidis squefpedantur, Natura'vcro pluslulirin noftiarum tiien- 
tiLim atritatiouibusquaminftriarum, maeuhrumuetum ordine, 
tum varietate. Atque hsc de teftis fiueoperimciuis, quibus adde 
iL.itderer. quodaiti Lucretius’uaturam omnia fcietuadedifleopcrimeura; 
nat. canitenim 
Oculi an - 
fintteftatis 
Pulmo 
marinus 
cur non te 
dtus 
Profterea^jfere res omnis aut corio funt 
jiut j^eta aut Conchisj aut callo^aut cortice teSie. 
, . .- AtiftotelesFTeftatis oculos ede negat. Etenim fic feribit: Ha- 
' bent profedfo oculos, tu m csteta animalium genera omnia prs- 
terquam telfainteda, & fi quid imperfcdfum eft aliud. Lego ta¬ 
men inepiftola quadam Plmij ,/Infeftorum omnium & quibus 
lEpi/J. 136. -j-g{p3j.g^ operimenta,oculosmoueri,tantumabeftvt negetha- 
bere.Deiuttrnis partibus & excrementis, hsc fete philotophus 
reliquit Cruftatotum & Mollium mote binos dentes habent pti- 
Inretiora ^ carnofum illud quod lingus proportionatur, ad cibum 
teftatoru fiue quo voluptatem efculencorum difeernunt: tum 
ftomachum oui continue lumftum /exiguum proportione fuo- 
ruiri coipoi um magnitudinis, hicque a ventre excipitur i dcmin- 
teftinumiimpkxvlqucadexituminteftmi dirigitur. 
InHuuies SingulaautemTeftatorumgenetahaseafdemobtinentpattes, 
Venter. ffd alia explanatius, alia obfcurius, quanquam maiora confpe- 
Dentes. 
Stoma¬ 
chus. 
Ctum earum pr^peanc cuiutuvxv.-i.v..... ----- 
inHuuies auium,inquaftomachuseft,quem excipit venter, in Papaucr. 
qu“o ficum eft quod papauer appellatur, mox inteftinum Caro, 
continuum tendit fimplex, originem a papauere lUo ducens. In Papauer 
omnibus enim Teftaceis meft hoc excrementum, quod vel elcu- qmbus Se 
lentum ede ptscipue fentitiir. Etmox rurfus. Caro non sque ybi. 
omniumefculenraeft Eiexcrernentum.quodpapauervocatur, Quum, 
quibufdam cibo idoneum. Continent hoc Turbinata omnia 
fua clauicula ; vniualuia fuo fuudor, vt Patells. buialuia.jqua 
nodo li'^aucui > quod autem ouum vocatur,latere dextrobiual- 
uiahabent, altero latere oftium excrementi continent. Sed er¬ 
rore ouum id vocatur, quippe quod tale fit,'quale cftpmguein 
fan immeo genere, cum viget. Quamobrem fieri iolet per id rem - 
pus'’anni,quo vigent, fcihcct vere & autumno. Laborant enim 
Teltata omDiaperfriguSj& icftum atque cxuperautiam temporis 
^ OTAllasetiam Teftatumgenus omninopattiinMollibusfimi- 
leeffedick. Quaemmforis, inquir,terrenam portionem,intus 
carncamhabent, Cruftarisaflimdantur: qua autem forma eiuf- 
R modi corporisconftac, cum Mollibus conuemt omne quodam- s & Mo - 
^ modo,fed prscipue qus ex Turbinatis cuniculo in anfraaum ibus limi- 
contorquentur Natura enim eorum vtrorumq; penndelehabet, ua- 
quafiquis diredalinea (vtin quadrupedum & hommum ^cne- 
^ eft) primum extrema lines parte (uperiore os ficum intelligat: 
quaa-.mox ftomachum, qua b: cum venerem,quae: deinde in¬ 
teftinum vfquein oftium excrementi,quad.-hsc ita in fangui- 
neooeneredifpofita funt ;&caputpeaulque locum obtinent pri- 
mum. Reliqua ipforum gratia, aut motus caufa a natura adieda 
^^°S^ed hsc ante etiam fufius diximus. Hermolaus Conchatum Garnisno- 
carnes interiores, Grsce Spondylos fcribit,Luine cados, itein nuna. 
omnem callum Pinns & Conchilij interiorem papauer quoque 
dici. AtiHoidcS yocat liou , 10 aaftioihiiTo mt os^HUt 
ri moi^hs. Hanc Teftaceorum, vti Sc Crurtaceorum carnem de- Luna dc- 
crelcente Luna diminui crelcenie vero augeri & philolophi Sc crefeente 
aliorum multorum feriptorum teftimonio couftat. Plinius» de carnem tc- 
luna. Quo vera conieaatioexiftit, haud fiuftrafpiritum fidus “ ftatorum 
Luns exiftimari. Hoc efle quod terras facurct, accedensque cor minui, 
poraimpleat, abfcedeufqvie inaniat. Ideo ciimincicmentoeius nL.i.f.pp. 
- Lcreri Conchylia Sc maxime fpititum fentire, quibus fanguis o/«. y.e.io. 
nCm fit- Lucilius apud 0 Gellium. Luna alit Oftrea, Sc implet p 4 
Echinos, muribus Sc pecon fibras addit, p Horauus; q iii. /. 41 
Lubrica nafcentes implent C onchyha luna. ptfeib. 
Oppianus q hinc capiendi tempus defumit. 
S" <jf(ii»K»»ea»‘‘> ifrrvi^Hoi Say^acsn- 
ncoiiu epoLnt fiiliilSoot^o/OfiVi ity xvichoiy 
S'’ i^ucnsoiipoM/ioTiilois^eMso-n, 
TiKtse&ai Turi) TIS ciis-ipimi/eviyciavKi». 
hoc eft, vt Laurentius Lippius Collenfis carmine reddidit/ 
Gentes qUi duro clauduntur tegmme tefta, 
Spuafeipunt ponto, cum Luna impleuerit orbimt 
Fitma refert proprio plenas pinguefcere teSo, 
Stdeum multiuagadejcrefcunt cornua Lunt, 
Diminuigraciles, tali funt lege coaSlt, rVhaJi 
Aelranusr non hanc tantum in luna potentiam agnofcit, (pro- r"» ?- * 
prium elleinquiens teftacruftaue intedpmm, vt ad dccrefcen- anmaUt.i, 
tem lunam ex inanitate Sc exilitate corporis laborent) verum S: 
D iumenta imbecilliora infirmioraque cum decrefeit illud fidiis 
pronafei : camque ob caufam harum rerum prudentes in hac 
menfis pai te genita, quod minus prsftabilia fint, confulere ,vt 
nou abntur. fcardauuslumine luns non augeri putatfcd imple- is lih. 3. it 
tijhoc eft, vt ipfe exponit, pinguefeere. Sed verba adfcribam:/,»»!/. e.5 
Cur non folum Conchylia, inquit,fedexangiumqusin aqua de Catdani 
gunt, omne ferme oenus lunte lumine impleatur , caufam red- opinio,cur 
dere difficile non eft.-non enim obincrementum, non enim pin- crefeente 
ouiora, fedhiimidiora euadereut: pinguefcunt ergo, quoniam lunaau- 
dum qu*(aqua;) & limus quib vefcuntur.attenuantur,exrenuan- geantur 
tur,exconcoquuntur, ideo mehus nutriunt, calor quoque quiin 
cuniftis animantibus augetur, m his ob propriam imbecillitatem 
euidencer augetui, quo'iu vt duplici caufa pinguefeant. 
Pierius Valerianus aliarp habuit opinionem , nam rationem PietiiVale- 
redditurus, cur ,fi quid abditum & arcanum luci proditum, ac rianiopi- 
releuatum oftendere quis vellet. Pagurum & eius generis pifces, nio. 
qui latebris gaudent, tace appofita figurabant: conftat inquit, 
eos nofturno tempore, admoto lumine, de penitiffimis etiaip 
t; cauernis euocati: Ea vetode caufa Cancri adnoflurni luminis Cancri ad 
^ fplendorem accurrunt quod id omne genusTeftaceanoiluplu- fplendots 
limum pafei folent: compertumque eft plenilunio, ea magis“ accurtutit. 
pinguefeere, proptereaquod liceathis tota tunc nodle pabulari, 
copiofioribufque tunc efeisenutriri: vndepinguioresfiant, vtij 
exiftimant, qui plenilunio nullam inelle vim caelitus ha:c in C lu- 
ftaceis efficiendi, remque ita ad commodiorem natura rationem 
deducunt:quamuis vnacum Bafilio magno, magnaphilofopho- 
rum pars fentiat. Bafilius autem fic fcribit. 
f Atqui corporibus animalium conftituendis, caterarumque j-;» Uexa. 
rerum, qua a terra nafcuntur, non mediocriter Luns mutationes homil.6. 
conducere leor. Nam alio modo corpora cum ipfa decrefcit,alio, Bafilii Opi¬ 
cum accrefcic, afficiuntur; etenim nUnc rata fiunt, inaniaqi cum nio, 
iniminuitur.Ntinc contra Luna accrefeente Sc ad luminis plenum 
properante orbe,corpora rUrfus diffateiunturSe impl£tut:propte- 
reaquod humorem quendam calo/i immixtum, in profundum 
