De Teftaceis Lib. III. 
8i 
a nsfpatio, quanquam inaemcnto corporis plurimum profeci 
babileelt Qua: autem, vel lobolemuullam procreant, vel non fi- rnnr Ourip* ........ 
J - --’ va\ W4 V4A4V11 cu «uw piO-j 
\jjxfp6- babileelt Qua: autem vel lobolem nullam procreant, vel non fa- 
lenafcan' uaut, eorum omnium ortuslpontinus ell. Omniaveroqutehoc 
tuf. mode conlilhint.autin terra,autiuaqua cumputredineg.nni vi- 
funtur,& imbreadmiflo. Cumenimdulcein principiumconlli- 
tuendumfecernitur, quod fupereft, talem accepit formam. Nihil 
autem gignitur putre(cens,ledconcoaum. Putredo vero & pu¬ 
tridum excrementum rei concodt^elt. Nihil enim ex to.o effici- 
tur, quomodo neque in ijs, qua; ab arte conduntur. ,Nam nifi ita 
ellet, facere non requireretur. Sed quantum inutile ell , id aut a 
natura , auc ab arte detrahitur Generantur autem in terra humo¬ 
reque animalia & planta;, quoniam humorin terra, Ipiriiusin hu¬ 
more, caloraniraabs in vnuierfo uielb, ita vc quodammodo ple- 
Anim^ om na lint animte omnia. Q^amobrem conlilhiiit celeriter, cum ca- 
nhiplcna. lorillecomprehenfus lui, exceptuselb r.ompi,hendiruraurem, 
& humoribus corporeis incalelccntibus efneitur velut bulla Ipu- 
mofa. Sed differentia hobiliorisignobiliorifue generis coiilbtuc- 
diin CGmprehenfioneprincipijanimalisell.Hti us autem rei cau- 
lam, & loca habent, & corpus quod compreh eiiditur. lii mari ve¬ 
ro multum portionis terrena,- cft. Quocirca crtali concretione 
natura Tcllati generis oi;itur, ita vt pars terrena circiter durefeat, 
cogaturqueeodem modo, quo ollaAr cornua ^luuremrn hacil- 
Cochles bquabiha ignej corpus intus contineatur, qtj id vit.im obtincu. 
coeunt, ^ num ex hisgcnus t>ochlearuiir coire peiipedtuiii elbScdan or¬ 
tus earum per coitum fit, nec ne, nondum latis cxploiatiim habe¬ 
mus. Sedenimqua;ietqtufpiamreia:e,quidu.iinin hislit.quod 
fecundum materiale principium gtnitaleaaiarc profcdfum mo- 
uenspotentiatale.qualeidcftdequovfnir, animalefficft. Atin 
hisqiiidnamhoc elfe dicendumht,& vudc& quod principium 
genitalefecundummarem? Ponendum igitiirin animalibus t^e- 
nerantibus calorem in animali contentum, lecerneudo ex cibo 
Conce- ingelfo,& conquoquendo facere excremeiuuai, quod coiice- 
B 
runt.^*autem oua vobautur .nihilad generationem confe- Oiia Te¬ 
runt, ledinditio tunc nutricationis melioris, quale in fapguincis ftaciouim 
pngueeltiquamobrcm laporeper id tempus pratlfant, ciboque geiihatio- 
laudautur, argumento quod & Pinus, & Buceina, & Purpura; niiccpu 
continent quidem lemperouiimillud vocatum ,fedaliasmaius, 
alias minus Sunt etiam qua; non femper fed vere id habeant' 
Moxenim tempore procedente minuitut. demumq; totum abo- Quando 
letur, vtPcdlines, Mituli, O/trea;. Tempus hoc enim prodeft eo- ona vocata 
lum corporibqs.Aliis nihil tale apene venu, vc Callis .Sed lingula habeant, 
eorum, & quibufnam bri.rntur locis, petere ex hdfoiia debes. 
^a>comniaitaqueArille:tles,qui &inc;uintodc hiftcria capite 
duodecimo genus omne quodttfta iniegitur verro -utumnali- 
que tempore habere cti ni reilatur ea qua: qua appellant, exceptis 
Hchinis cibo idoneis, quippe quibus ctfi per ea tempora prscipue 
■vbertas ouorum cltj tamen nulJo tempore commiteicur', vt ouis 
omnino careant ,led maxime pleniluniis , diebufque tepidisre- 
Ituuuruur reddunturque pleniores; qua de le fupra plura dixi-- 
mus; Conchaium quoque corpora Lumt; efKftu(iu pieniluni ) 
auoefcunt.'Plinius idemomnes Conchascelcriime cieicercfcri- 
bit, praicipue Purpuras. 
temperies. 
ptusprin- ptus principium (it. Necfecusin plantis, mli quod lu ijs & qui- 
linM.iri animalibus, nihilo maris principium uelideratur. Ha- 
cipium. 
'Vulgent Teftacea vere & autumno : laborantque perfrigus& 
V xfturti, temporis exuperantiamferre impotentia. Argumen¬ 
to eff, quod Echinis euenit, habent enim idiam inde abortu na¬ 
tura; &plenilunijsvberius,nonquiaperidtempus copioliuspa- 
fcuntur, vt quofdatn putare diximus, fed quod nodes tepidiores 
finc propter lucem pleniorem. Calorem enim defiderant, quo- Echinoiil 
niam frigori patent, vtpotc qua; fanguine careant. £xquolit,vt nacuia. 
Kitate potius vbiquevigeant,pra;terquam in PireiifiEuripo^pam 
ibi non mitius tempore hyberuo probantur; cuius reicaufaell, 
quodeunc vbefius pabulentur, cumpifcesper id tempus ealoca 
relinquant ^ Arilboteles cum dixiffet latere aliquorum genus to- a Z1 8 H/fl 
tum, aliquorum partim latete,partim non latere, telfainteda eat i’. 
1 - in mari Purpura, Buccinum, omneque Qii(-'lateat 
teconcentusexmAiautterra concernit concpoqueDS,atquccoii-, idgenus. Sedabfolutorumlatibulumeuidentiuseffeicondienim ^ 
Qqod autem comprehenditur exceptum in fpiritU ani-’ C feceflu vt Pedines facere videatur. Aliqua leuiore quodam te- 
— -.1- v'__H.:gninefupetimpofito delitcfceie Vt Cochlc*tetRftics, idcffLi- Coc'ea; vc 
maces, &adharentium mutationem incertam elfe. Non tamen late ut ' 
eodem tempore omnia latere, fed Limaces Hycme,Pui puras & 
Buccinnacaniseii:ortudiescirptertricenoscondi,Pcdinesetiam Qn.rdo 
tempore eodem. Sed eorum plurima fanelacere & algore vrgen- lal^am. 
te & £clbu> 
bqfdam _,.. 
bentenim intra fehoc milium, Atpluiiintuutn animaliumex- 
cremencumiiloprincipioeget. Alimentum aLucmahjsaqua . alijs 
terra, alijs quod ex lis coolter. Itaque quod calor in animalibus 
contentus ex alimento effici:, hoc temporis calor in aere ambien 
te 
It ^_ 
mali id conceptum facit, motumque imponit. Conflitutio igi¬ 
tur plantarum, qua; fponte oriuntur,limilis ell. Q^icdam enim 
exparte contrahitur ,& alterum eius paitis principium genitale, 
Animalia alterum alimentum fit primum ijs, qiix oriuntur. Atveroani- 
faiiguinea, malia quaidam verme nafcuntur, tum exanguia, qux non ab ani- 
cxputre- mahbusgignuntur, tum'etiam languinea, vt Mugilum genus 
dme. quoddam, & aliorum fluuiatilium pifcium : ad hitc, Angmlla- 
Corfan- rumgenus, Ha:ccnimomnia,quamuisnaturamparqmlano-ui- 
guinis ncamhabeanc, tamen languinea funt,& cor obtineut.-quod priu- 
'principiu. cipiuin languinarium corporis ell. Qus autem intellina cetra; 
vocantur, vermis habent naturam, in quibus corpus anguillarum 
conlillit. Quamobrem de prima hominum, atque quadrupe¬ 
dum generatione, fi quando primum tertigen* oriebantur, vt 
aliqui dicunt, qon temere exillimaueris altero de duobus his mo 
do oriri.Aut n.ex verme conllitutoprimum, autex ouo, quippe 
cum aut intra fe habeant cibum ad incrementum necelfe Iit, qui 
quidem conceptus vermis clliaut .iliude acciperC, idq; a,ut ex pa¬ 
rente auc.ex pai re conceptus Itaq; li alterum fieri non potefl , vt 
affluat ex terra, quQmodoanrmalibus ex parente relinquitur ne 
,ceflario ,iyt ex parte conceptus accipiatur Talem autem gciie- 
tationem clietx ouoautvermeTatemur. Ergo fiinitium vllum 
generationis omnium .animalium fuit, alterutrum de h:s fuiffe 
probabile elfe apertum cft Sedminus tacioniseft vt ex ouo pro¬ 
dierint : nullius enim generationem animalem talem videmus, 
fed alteram, tum fanguineorum , qux diximus; cum exangium 
qualialuncluleaorum nonnulla& ea, quartella operiuntur, de 
quibus agitur Non eiiiniex paiae ahqua oriuntur', vteaquxo- 
uo nalcuntui. Incrementum etiam limiiiter, vt vermes capef- 
func.,Veimes enim augentur, in partem fuperiorem, & qua prin¬ 
cipium conti netur. Alimentum euimifuperius ab inferioribus mi¬ 
ni liratur. Atque id quidem commuuecumiisqiia-ex ouoproue- 
niunt, habeiur: fed illa totam liuueriam abfumunt. In ijs v. quic 
ex verme gignuntur, cum ex conlhtiuioiic iri parte inferiore 
contentapaisluptrior creuerit,, mox ex reliquo alimento inferior 
articulatur Cuius rei caula ell, quod elbus j.-ollea quoque in par- 
Infefta vc IViBieda conficitur omnibus, liut; mentum autem hoc 
increman vermium, apertumin apibus , ceterifquclimilibus.eft. 
tiimfumat P“ncipioeiiimpartem inferiorem magnam, fuperiorem habent 
minorem. Idem augefeendi modusiiiTeltatis etiam ell. Quod 
Teftacea ^ >pfuni conflat in genere Turbinato; fcilicet anfratftibus eius, 
fponte ori- S^if^bindc, aecrcfccncesplures efficiunturin partem priorem,q, 
ip caput vocatur Dixi fere ejuemadmodurageneratio,tum eorum tii 
casteiorum fponte orientium agitur. Omneaurern genus Telia- 
Genitalem spcftum hinc cft, quod nauigijs putrefeen- 
rartem no tefa;celpumola'ad nalcuntur, &locismultis, vbi nihilcaleade- 
habenc te- poli pennopiamhumoris fadlo cociio Oltre^prouene 
fecea, Rhodum infulam, cum clallis applicuillet,& fidli 
P R S A 
G I V M. 
patbia. 
A NTI- 
gna funt. 
D 
Animalia 
qinjouo 
generetur. 
Murileg. 
O 
Ex verme 
qua gene- 
lentur. 
lia proiedla elletu in mare tempore poft cceno obduifto tellis 
Oftreainiis reperiebantur. Nihilautempartis genitalis emitti 
ab iis argumentum cft, quod cum Chii quidem cx Pyrrha Lesbi 
infula; Ollreas viuas portallent, &in loca quadam marisreci- 
prociallus& lutollmiliadimififlenc, plutesnihilo fueretemp6- 
C Oilcha adh*rsrcentes,inquitPlinius,tempeftatisfi...,„.u„(. 
A ntjpathiam quandam cum tonitru habei e videntur, ere ni ni 
lunt qui velint Conchylia, & Oftrea tonitru fauientefflaicrantas 
quafi abortiendo vomere, ideoquemulcas in areha rcperiri’. 
denominata. 
aiithoreHefychioivnxADTO:/ ^,.7, 
a (cnitu Concharum foifanafonitu, inquit a^uthorthe- 
lariri lingua- Graea, quem inflata reddunt: inflari autem eas & 
lonare, aiuecumcx Plinio, tum ex abis diximus. 
qui conchylia venatur, Conchyliarirrs, feu Cbuch\ta,vtu 
Plautusloquuur. ‘ 
SaiuetL fures maritimi, Ccn(hytt.atgj Hamiom. 
Vametua hominum natio qmiagitis i 
Budaus tetrafyllabd-sfcribit In codice Iu-, 
ftimaiiidicuntarmurikguli, quali MuiicariiaMuricibiis.Uitun-' 
tur& Conchylegi, Cod. demerallariis,qui Conchylia , Murices 
feu ! urpiiras,colligunt. Hinc & >tsyxoM!ra AtJ©-, quem Hefy- 
chius eilc dicit durum & in fe habere KByx<r>(‘>s witm. Me¬ 
ni,'uithniuslapidis Pollux quoque innuensa Xenophonte voca- Cotichy- 
ri H3yxo}.4.-rljj. Conchitea lapidem erui in folia Hildeshcimia Eas lapis, 
vrbis; quiincuruis liris adfcapulasredeuntibus, & aurei coloris Conchite 
armatiua decoratur, teftarur Geotgius Agricola. Lonuus, inquit 
elle folet palmos duos, latus palmum. Conchita lap. di alii etiam 
cognati lunt,fimilitera fimilitndine, qua Conchas aliquas fiue 
Teftacea animalium referunt, ditfti; vt Cochlitcs , Myites, Cte- 
nites, Strombites. Eft& Conchites faxi, vel marmons o-enus, 
cuius Paufamas meminicin Atticis: ExGracis,inquit,foli Mtga- 
renfes Conchitenhabent .& in ciuitate multa ex eoadificariuit. 
In primis vero candidus ell, & reliquis lapidibus mollior, cui 
Conehamariiia feraperinfunt Hefychio Iuiu^k,- Oftracin- 
y^Kesmfitpof Polluci lufus genuseft, quo dudalinea da ludus 
dilpartitosmpaftespueros dilpeffit,mox proiecfto Oltiacofiue 
teftaparsquqfupinumpronumqieiuscafumdiuinarit,alteram in 
fugam dilaplam infequitur. deprehenfus (afinum nominabant) 
confidet, repetitque cantionem nox an dies. Lufumiftumapud 
Hollandosetiamnum ex vfueflbferibit Nomenclator, vocarique a TnHnulo 
ibi Luy[enoftnoppemCueholofbolq,eftp!anumneancauum Oftreat.l 
cauum.Milphio feruusapud,.PDutum aitfe Oftreatum tcrtmm teitvum 
geltitarejideft, vcrbenbus&vulnerib. duratum,vt funt Olheb- gcllare. 
I- 1 rum 
