Vlyfsis Aldrouandi 
U 
fuper prunas & exufflant, & dimittunt, donec fuerint albae,&te- ^ aut Conchs {nihil quoque eft, quod Concha: vocabulo Tu binatis 
runc& ponunt fuper Teftam teneam fuper carbones & exufflant 
donec fmt albas fecundum voluntatem eorum. 
Turbinata 
quas. 
B 
C A P V T II. 
DE TESTACEIS TVRBIJSiATTS 
ingemre, 
srNOEirM A. 
TfOftfcA in genere ditia fepius Ariftoteli, inter Teftacea, 
X .i rmvimf vbide Cochlcatum generibusei fermo eft, Theo¬ 
dorus Gaza Turbinata interpretatur. Sunt autem harcqua-cunq; 
inuolutas & anfradlus, feu Ipiras, quales in pra;lis & torcularibus 
vifuntur, Teftasfuas quoquo mode reflcftunt, vt in Cochleis in 
primis cernere licet. H.e enim omnes Turoinatas funt ,fed breui- 
oresrotundiorefque, nec excuntin mucioncm fuo Turbine, vt 
Strombi proprie & pnuatim didi.ZoographussAj^tpH^^etiamdi- 
ci.poffe putat, quoniam Gr*ci £Aix«< vocant, quas diximus voluti 
Strombus tas,fiue anfrattus. EcrpoV‘^’@^Rondeletio in genere fumitur pro 
pro penere omnibus Turbinatis: quemadmodum hifce verbis nobis Icriptu 
* ° reliquit. MalTarius vir admodum dodus infuis annotationibus 
in nonum librum Plinij exiflimat Cochleas a Gr^cis appellari 
Cochle» ideft, Turbines. EiushxC funt verba Sunt autem Co- 
qu^. chlexinterTeftacea,quxranguinecarenr.Verumalix aquatiles, 
^ alis terreftresfunt, qua; irem mplures fpecics dillinguuntur A- 
Aquatiles quatiles Cochles lunt. qus Gtsce Strombi, Latineqi Turbines 
Cochles a communi nomine nuncupantur, quod ex amploin tenucdefici” 
Strombis vertiginem torti. Sed ille mea quidem fententia fallitur. 
dilFerunc Nam Strombi a Cochleis fecernuntur, vel ipfo» Plinio authore, 
Rondele- quiin pifcium marinorum catalogo, feorfum Concharum gene- 
riQ ra&Sctombosrecenfuit:&alio in loco pro dmeilis ponit. Quar- 
aLibsl c tanisCochlesfluuiatilesin cibo recentes Deinde ■■ Strombiina- 
Ti.^ca.io. ceto putrefadi,lethargicos excitantodore. Reuera Cochles raf» 
Strombo-' concluduncur, veruntamcn i-fafi&iht 
dequid. foi multo latius patent. Nam «Sato nomineintelliguntur et¬ 
iam, qusin longum Turbinemdelinunt, & in anfractus contor¬ 
tum, a quibus differunt Cochles, quod tefta quidem lint claui^ 
culatimintortafedrotunda&noninlongumprotenfa. dicuntur 
.enim , quod habeant S7 ?i>i«So< vero 
etiam dicuntur,quibus tefta quidem in Turbinem delinit, etiam 
E clauiculatim contorta non lit, vt ex fuperioribus Strombis, 
quosdepinximus,petfpicuumfit Quodfiquandoapud authores 
confundantur hs fignificationes obferuandum eft prster rerum 
ipfarum naturam id fieri. Hsc omnia Rondeletlus: csterurali 
Cochles squeac Strombifiguram smulentur.indeq; vocentur 
i-fuftSA , quid vetat quod non etiam Cochleas vocare poffimus 
Cotra Ron multo communiori. Equidem fi Mucronis folahabeatur ra- 
delet. latius patebit Strombi fignificatio quam C ochles.fed ita non 
videtur, voluillemihi Maflarius, fed quod fimul omnia anfra- 
(ftuofafint. Ita quoque Hefychiusnon diftinguit Strombulim- 
hUyl.p. pliciter interpretatus Et in hifce Theocriti vcifibus 
Strombus, & Cochleaceufynonymanominantur. 
aurei 
n IgTZ ■m.fA.Ugy 7i'E*T* SiTiV.O ^ 
Alteri vero ConchApuliUram cuius Cfirntm ipfe' 
Cornedipquafn fnfcopulii Icarijs captautramy 
Glum tn qwnq^partts dsutfi prdfeijtihus. lUe vero infonuit Conch& 
SicStrobilum quoque & Strabelum & Cochlon.Sc Concham.pro 
Cochlea marina, fiueomni,fine gcnereillo, quo ad biiccinan- 
Strobilus. dumvtebantur ,authores vfurpare,ijs quslubijciemusteftimo- 
Strabelus. nijs, conftabit. , in.ni.t Suidas, dicuntur Cochles & 
Buccina marina .-la Helychuis.TKs 
Turbo Tgi-raiM Improprie itaqjCo- 
quid. chlea pro Turbinato etiam lumipollit. Eft enim Turbo, vtipfius 
Rondelctij verbis vtar, qui examplo . & lato paulacim in mucro¬ 
nem delinit, vcdeBucciiiafcnplit Ouidius,duiu canit ; 
■- -aiMBticanafHmtturiUt 
Turbo lu- Tortilii mUtumyqm.t!irb!}ee crejett ab itno. 
foriLii. Huiusfigurxeft Turbo hftoiius, 
puert magno ingyro TJacua atrja etreum. 
IntenttluAo exercent, vtait Virgilius. 
GENFS. DIFFERENTIAE. 
Forhta.Natura. 
aEia.io T^Vrbinatorum duo genera facit* Ariftoteleshis verbis: T« 
paXihcy. i-fofiSuh 'le&Tifar : ixUi/jf- 
titbinato X'’’’™’ vites :'TO£1V a-epM^oti^f f^voe, ri-ms 
hoc eft Turbinati generis alia in anftaftum intorta, vt Buccina, 
alia in globum circumaffa , vt Echinorum genera. Aduerfus 
quam cliuifioncm infurgit quodammodo Rondeletius, duma- 
lio la loco dicit Atiftoterem in Turbinatis Echinos non recenfe- 
b Ltb i Hi- quamuis tefta opertoS', vt ex his, i inquit, verbis petfpicuum 
^ elt. (I3S tefta operiuntur, vt Vmbilici, Cochles, Purputs (ia 
Echini an Cisco nihil eft, quo 3 P urpurs refpoudeat. j & omijia qus 
rura auo 
genera. 
frepondtat) nomineappellamus, atque etiam Echinorum genus, 
Prsterea Turbinatis tradente eodem {ibidem) hoc peculiareeft, 
vtteftspoftiemaacapite clauiculatim intorqueantur. Opercu¬ 
lum eiiam ea omnia iam inde abortu uaturs geiiantiqus Echi- 
nisnullo modo conuenuint. Sicille, qus fane argumentaneuti- 
quam meoiudicio conuincunt, quo minus Echiniin T Urbinatis urbin«- 
fint recenfendi. Cum emm Turbinatis proprium efle,dicit, vt 
tefts poftrema a capite clauiculatim intorqueantur; operculum pi°ptmm 
queiam indeab ortunaturs ea omnia habeant , loquitur deijs 
taiitumqus vere, hoc eft clauiculatim Turbinata fune , & non 
deiocundis, vt fune Echim , qui per fe alterum, nimirum rotun- -^i^iuobex' 
dum |Turbinatorum genqs efficiunt. Neque etiam verumeft, pft<^stus- 
quod in eo loco quem adducit Rondeletius, Echinos.aTeftatis, 
Icparet. Etenim philolcphus eo toto capite agit deT, flans, eo 
lumqueioterfediffereruijs; vndeaprincipio tere capitis,paulo 
poftallata verba,fcd ipla (tcftata nimirum) inquit,interfenu-'^‘^^'“°5in 
merofadiferepant diffeicntia, tum tefts , tum carnis iiuusrati- 'er Telta- 
one: alijs enim ineo genere nulla eft caro, vt Echinis; alijs eft, numerat 
fed penitus inclufa, nec vllaex parte conlpedla, excepto capite, Ariltot. 
Vtterreftnum Limacibiis &c. Dilei;ciflime vero in decimo eiuf- 
demlibii philofophus Echinos Teltatorum generis facit inqui- 
ens : Echinus inter Tellaragcuera, quibus lacu Itas ingredieiidi 
eft, vertibula, glaudefque,uuei immobilia eiuidem genens, 0 I-. 
fablum minime habere videntur. Qmd clarius.^ Pollem prsterea 
& alia philofophi loca adducere, mli & ipfe Rondeletius fuo Ic 
fe gladio'occideret vel binis laltem, qus fubueniunt nunc mihi 
locis, quorum prior eft in capite eodem de Str; mbis vbi hanc 
pofuit Teftatorum diuifionem. Sedne quuiit in Teftaceomm.Teftatoru 
diuilione obfcuntas, ea ficperlpicue diftiaguemus. Teftaceo- diuifio. 
rumaliafuut vndique contebfa, aha patte duiitaxatalieta.Vndi- 
quccomegunturTellins, Pcduies, Mytuli, Conchsalii Alce 
ratantum parte, vtlepas,auns marina. Rurfus eorum qusvu- ( 
dique iutegiuitur, alia tefta continua penitus conclufa iunt, vt 
nulla ex parte carnem dctedtaai habeant, v eluti Hoio,huiia,Te- 
thya. Echini. Alia tefta continua mcluia quidem, nec vllaex par¬ 
te confpeiffa, dempto capite, vt Buccina, P urpurs, Cochles:de¬ 
nique Turbinata omnia qus capitis operculum habent. Aha tefta 
vndique conglobata quidem , lednon in gyrum conclufa lunt, , 
qus rimam habent fineoperculo, vt Conchs veneres. Alia vn- 
cliqueduabus teftis concedla, vcPedlines, Chams, Da<ftyli&c. 
Alter locus eft, qui nunc in mentem lubit, in primA capite libri 
eius de Teftaceis primi, vbi quoque eorundem Teftaceorum 
differentias ponens fic loquitur: Ex his (Teftaceis) alia ab alijs 
tefts duritia fuperantur, vt Stelis, Pulmones, Holothuria,Echi¬ 
ni, (omnia enim ifta Oftracodermis fubijcit AriftotelesJ longe 
minusdura tefta contegunturquam Purpurs, & Buccina &c. 
Fateturitaque Rondeletius Echinosa Philofopho Teftaceis an¬ 
numerari, & ipfemet ille mfuadiuifione itafcribit: quare mirati 
fubit, curpoftinodum Echinos inter Teftata non repofuerit, lo- 
coidcijsagensinter Teftata : & Cruftatamedio: Nam quod Pli- Phnius in' 
niumin Crurtatisrecenfuiflefcribit,locusillePlinij quemaddu- Crufta 
cit,mihi valde eft fufpedlus, quindoffiilimus Maflarius longe ta Echinos 
aliter eum iuteipietatur. Agens enim is author toto nono libro pofmt. 
de varijsanimalibus aquatilibus, nominarim vero capite vigefi- 
mo deijs qus fanguine carent, & trigefimode Cancris, Echinis 
& Echmoraetris, vbi de Cancris eflet locutus, fubit: Ex eodem 
generefunt Echini &c. vnde Rondeletius ea verba adproxima 
referenda arbitratur vnacum Zoographo,(quanquam ille ad Ca¬ 
ctos, hic aci Locuftasrefcrt) Maflarius vero ad exanguia, & meo 
iudicio rede, nam infequenti lubinde capiteidem Plinius nullo 
intei polito alio animali itemm fubdit:In eodem gemite C. ochles 
&c. Quare fi & hoc ad Cancros vel Echinos, : e quibus vltimum 
erat locutus, eflet referendum T eftacea qualia Cochles funt cum 
Crultaceis confudiffet. Non me latet iuterim Plinium in cafuif- 
fe opinione, quod Echini fint Cruftacea, fedRondeleciusid vi¬ 
detur ignoratte, cum locum Plinij minime acjducat Is autem in Echini 
codemlibiocapire duodecimo legitur, vbiagitdedigeflionea Cruftacci 
qiiatilium peiTpecies, atque ita i nfit:Aquatilium tegumenta plu- pEqjq. 
lafunt. Alia cono & pilo integuntur, vt vituli & hippopotami. 
Alia coiio t.uituni, vt delphini : cortice vt teftudines : liiitum 
diiritia, vt Oltres & Conchs : Criillis vt Locufts:Cruftis & Ipi- 
nis, vt Echini:fquammis,vt pilces,arpera cute, vtfquatina,mol¬ 
li, vt imiiain.i; .iha nulla,vr Polypi.Sic Plinius.csceium nos.Phi- -j-m-ljinjfai 
lotophum potiuslequences. Echinos inter Tellata ponemus,& ojjmjanon 
alterum Turbinatorum .genus faciemus. Vt itaque diuifionem habent 
PliilofophirepctaniUS,Turbinata quidem non omniaha- 
here conflat ex verbis eiufdem: Pars pofteriorin Mollibus addu- 
daeftinanteriorcm,ficutin TurbihatisTeftatorum. In vniuer ^follibus 
fum enim tefta, pattim cum Cruftatis,partim cumMollibus con- ^ Crufta- 
■ueniunt. Ciuftatisquidcm, quod partem terrenam foris, carno- 
■famintus habent Figuram autem corporis eodem modo 
Mollia, Teftata etiam quodammodo omnia habent: maxime 
vero e Turbinatis ea, qus volutam habenr, to 
(Gaza vertit: qus ex Turbinatis cuniculo 
inanfradum contorquentur.) natura enim horum vtrorunque 
perinde fe habet, quali quis direda linea {vt in quadrupedum ac 
hominum genere eft,) primum extrema lines parte fuperiore os 
fitum intelligat, qua a:m6x ftomaehum qua b. tum ventrem, qua 
c. deindeiuteftinum vfqueadoftiumexcrementi, qua d. Hscita 
in fanguineo genere diipofita funt &c. At vero Mollia & Turbi¬ 
nata, mterfe quidem proxime conftant,, fedillis c conuetfo.Fi- 
nisenim 
D 
