'«ifcftifc;, 
tcitin Ptsi;; 
do Stba^ 
otmpGilii 
'««iinuliiH 
PupWirt 
i-te.ijKi;* 
niitaeai^ 
WliltiW 
niitii^ 
>wl 4 bk 
daifiU 
shbttf 
ntibi 
ficuUi 
l(ns^)U 
maji 
P I 
m a ic 
IZXB^i 
^ f 
» 
De T eftaceis Lib.lIL 
93 
eodsm:pauloanteintetirumCsratis,cunlimmoIaretm^ aliquonunc.o^vcl ob mortem cuiufpram affinis, truo temnore 
primum in fella aurea fcdit. &cumPurnura vefteoioreffir.in -_4. m. i ^ > >1 w icn.jjuit 
«ti^. 49 
Anauftus 
, a 
iplePar- 
piiia emit 
Caligula 
cur Ptolo 
msu per- 
cuHerit 
Neronis 
pifcacio, 
VelaPui 
purca. 
primum in fella aurea fedit ,& cum Purpura vefte pioceflitjin 
extis bouis non fuit tor Dion. Caflius c Oftauium Auguftum te- 
ftatur peculiares fibi habuiffe palmatas pidafque velles, i deoque 
exteris inierdixilfe earum vfum. Legitur idem Imperator, iple 
quod emerit ia officinis PurpUram,vtfiquxprxfl:antior effiet alia, 
libi ccdeietin vfum Caligula referente Suetonio Ptolbmxum & 
acccriitumc regno & exceptum hoBorifice nonaliadc caufare- 
pentcpercuflilfc, quam edentefemunus,ingreffiumfpedlacula 
conuertiffie hominum oculos fulgore Purpurexabolls animad- 
uertiflet Nciovcio, vt idem Suetonius tellatur, pifcatuseftretc 
aureo , Purpiiia coccoque funibus tindis.Lego etiam apudXi- 
philinum,eundem Neronem vela,quxin theatris velamphithea- 
riisluperinduci loknt,arcendoxftui & foli, Purpurea fufpen- 
dille, llellis aureis varie intetftinila. Eius verba iunt. 
'HTXfXTnmtrf^Tdixi zj^nS-itTU , iVaisTO, 
C4I fticra Mna» iXcLvtutc Nsfa» uSfixTi, 
'iiTiKx.tj.Tm, id ell, Veia etiam qux per aerem expanfa ad 
pullafefeinduebant: quare f Plutarchus aitiPertu/eodieCraf- fra i' 
lumnoa Purpiueurn (vt Romanouim Imperatorum mos erat) * 
Sedatropaliidamebtoadmilites proccllille.Lucanusdetotomx- ' 
giffiratupixuidentccalaraitate^cliiciuilis 
Ergo njhnoncifiunr, qtia’, tiifis . laihbtts vrbi 
ConfititurafrJes ujittUm,ferale pur •lirbem 
iujitttum, UtutTplt htto ieiiueam ciit 
OmnU hmis, nuU:s comitata, eft l urpurafafres 
Erat autem Purpura, inquit ^Laxius, apud Romanos pei omnes, , ^ i 
veltes,nimirum Purpuraprietexta ,Purpurainlatb clauoPiirpii- 
lachlamys,& Purpiiiapaludamentum. Tacilitautcm trabeam, 
de qua tamen ahimuhafcribunt cxtefumPuipiir.nn fuiffie m r o- 
mneseasvellesCqubdquxrimusJetiam cohfiihiatalfiuitquedo- P“ 
dliffmuis Aldus Manutius his Verbis: Reffiat coloi; quemfuiffie 
Putpuicuin non rnodo in laris claiiisivetumin reliquis etiam tuni¬ 
cis veterani teffiimoniis probabo.ham h cunicx expertes lari claui 
Purpurex funt: curiatos clauos, id ell, nobiliffimum tunicx oe- 
aicendumfoleni, Purpurea erant :inque iis medus Neroacupi- B husPurpura priucmus i tunicas autein’lato clauo 
dL.«. Va- 
ri»r. 
'Mtele.ij. 
Pntpurx 
vfus& di¬ 
gnitas a- 
pudRo- 
aianos, 
Confules 
Romani 
Purpurati 
faetifica- 
banc. 
t E. 1. !■«/». 
Senatus 
Purpureus 
didlus. 
tE.i. Syl. 
ilaCr»p- 
dius, currum agitans (videlicet inftar Phoebi, vt ait dodlilfimus 
LipfiusJ circum vero vndiqueautex llellx M. Antonius apud 
Adlium, vt Iciibit Alexanderab Alexandro,Purpureum veliipr^- 
torixuaui proinligui dedit Idemfcciffeex Grxcislegimiis Alci- 
bia.denn. Plinius, nefeio an de eodem Nerone, vidimus .inquit, 
iam & viuentiurn ouium vellera Purpura, Coeso Conchylio fef- 
quilibrisconfedla,velutillafic nafei cogenteluxutia Huc quoq; 
Ijedlare, videtur quod lulius Capitolinus in vita Clodij Albini 
fcribic. Sane VI tibi infigne aliquod iraperatorix malefiatis acce¬ 
dat, habebis vtendi coccinei pallij facultatem , me prxfente & ad 
me&cum mecum fueris, habiturus & Purpuram, fed fineauro. 
c/Athalaricus rex Iiifiiniano Imperatori apudCaffiiodorum a prin¬ 
cipio. Non vos, inquit, (innuens omnes Imperatores burpurav- 
fosfuiffie) maiorum Purpuratus tantum ordo clarificar,non licre¬ 
gia fella fublimat.quantum longe lateque potens gratia vcftra no¬ 
bilitat, Etrurfusad Hildericumregem Vandalorum Matei qui- 
nimo haberi debuit, qux nobis regna profudit. Nam& hoc nobi¬ 
litati vefirx fuiffet adiedlum , II inter has dinorum (Hafidirigo- 
rum) ftirpemretinuiffietisAmalifangninisPutpuram dignitatem. 
Adeo vt equidem luce Iit clarius omnibus Imp. ac regibus Purpu¬ 
ram placuiffie,Claudianus deHonorioAugufioquattumconfule: 
Omnibus acceptis vitro te regia folam 
VrotuUtK, patriofeitx adeiefcis in ojlro. 
Hetodianus de Commodo: fimul, inquit. Purpureas libi auro in¬ 
textas veftescircundaret, nonfineomniumirrilione. Qyjippe co- 
demfchemate&fojminarum luxum & heroum virtutem reprx- 
fentabat. Sic & apud'}" ThcodoritumlegimusD. Ambrolium, cu 
iuffiiffietvtTheodofiusImperator cum reliquis laicis conlifieret, 
quia ad loca interiora folis Sacerdotibus aditus pateret, dixiffie. 
Purpura Imperatores,non Sacerdotes efficit.Fuit faneRom^Pur- 
purx vfus iam inde ab ini tio vrbis conditx vt diximus, dill ngue- 
batque, vt ait Plinius ab equite curiam, ideft, infigne erat Roma¬ 
ni magiftratus,atque idcirco quamplurimo vendebatur. Huic 
(Purpurxflori) fafces ficuiefque Romanx viam faciunt; (confu- 
latus autem inlignia erant duodecipa fafces,totidem liifiores.Pur. 
putea prxteita, curulis fella) idemquepromaiellate pueritixeft. 
Dillinguit ab equite curiam: Diis aduocatur placandis, (eonfu- 
les enim non nili Purpurati facrificabantj omnemque vellem il¬ 
luminat: in triumphali mifceturauro Quapropter exculiicaSc 
Purpurxfitinfania.HxcPlinius, quibusfane mirum in modum 
Purpurx dignitatem extollit, adeo vtmirum fit Purpiir.x vfum 
tamrarum vel penitus nobispotiusignotum efle, cum alioqiii to¬ 
ta pofteritas luxuriofa admodum fuerit. Hinc paflim Piirpina 
proipfometmagiftratu accipitur, vt apud Ouidium dePifone. 
Cum tua b'Jfenos numeraret Purpura fafces 
Sic& luuenalisait - Sidquinq^tabernt. 
Gjuadrtngcnta parant, quid confert Purpura maiue 
Optandum,fi Laurenti cufiodit in agro 
ConduBois Cdtuinusoues. 
Elegatur ac piare Claudianus de tertio Honorii c6fulatu canebat: 
Dmes IJaJpeis augejcat PurpuragemmU 
Succedant armis trabes., tentoria liBor 
Ambiat Latis redeant adfigna fecures. 
Atque dilucide Lucanus in panegyrico CalphurniiPifonis 
§luis digne refert, quala ttbi luce{ub illa 
Gloria contigerit, qua tu, reticente Senatu 
Cum tua hijfenos numeraret Purpurafafees, 
Csfareumgrato cecinijli peBore numen 
Nec non & Martialis. 
Te primum pia turba regent, te vocefalutenty 
Purpura te felix, te colat omms honos 
Et rurfus de confulatu Syllij: 
Rerum prima falut (fi'vna,Csfar 
Gaudenti fupereft adhuc quod optet 
Pelix Purpura, tertiufque eonful. 
Plinius fele gallo gallinaceo :Vtplanedignx aliti tantum hono¬ 
ris prxbeat Romana Purpura, f Ouidius de nouo confule. 
lamq^nouipraeuntfafces, noua Purpurafulget. 
Qgin & ipfum magiftratum fiue Senatum purpureum vbcatile- 
gimus-t Statius 
Cantu Purpureum trabes [enatum 
Deponebant nonminquam Purpurato, nitoirutorel allato trifti 
- - -carentes Pur¬ 
pureas fuifle, apei te docet / Qyintilianus his verbis: Vt Purpurx 
rc^e defcenciant Icuis cuta efi motat ut in terim nei^Iigciiria Non 
loquitur de tunica iaticlaui,&Purpurastamehnchuat. Cicero ct- 
ia 1 urpuieam tum cani nbn modo in bidine Senatori o, veru iti- 
plebeijs quoque hominibus videturagnofeere, cnin ait de L. Pi- 
fone in oratione pro Sextio : VcftitusafpBrc, nollra hac Puroura 
plebeiaacpxnefufca. Nollra, dixit, qila nos vtiniur Sehafo- 
resrplebeiavcro, quia Purpurea Pifonis tunica fili creflitudine 
plefceixPurpui-xfimihor.quamfenatorix, vidHctiir deindelub- 
lunxit decolore, Acpo:ae fufcaiqniavaiiiiseratPnipiuaiiim co¬ 
lor, vt ex 1 limo liquet- Veium- de tunica lati claui Purpurea. vt o- 
mittantui dubia-fortaffiis fidet tefiimouia, fatis aperta fit fi. 
catio in hoc Ouidii verfu. 
\Lih.U. 
fignifi- 
Indutturq. humeris cum lato Purpura clauo 
Pliniusmautem.cumdixit.-Purjiuia diftinguit equitem a cutia: 
non fignificauit in Senatoria tunica Purpuram fuilfe, in equeftri Plinius cx- 
nou futile: lam enim probauimus Purputam in orrini tunica fuif plicatus 
le, fcddelato clauo Purpureo locutus eft, qui Senatorem ab equi¬ 
ar tePuipureumquidemclauum.angullumtamengcftanfce.difitn- 
guetet. ldexplanacidemnPlinius; Annulidillinxcrealterhmbr- 
dinem a plebe, licut tunica ab annulis Senatum tantum: quan- Tunicala- 
quam&hocfero; vulgoque Purpura latiore tunicx vfosiniiehi- ti claui vti- 
mus etiam prxeones Quisnon videclatum clauiimficrnificari? dedifta 
nam.fifolus Puipurx color Senarum ab equitibus difiiaxiUet, Pi?" 
non dixiflet, Pu(puralat:oietunicx,ledPurpurea tunica. Appel- texta qux« 
labatur autem cunica Uti claui, ab iplisclauis Purpureis qmiuni- 
cx nilerebantuf, vt cx Fello patet, quanquam cum palniaca cbn- 
fundat.vt dictum ell Quibus cUu-.s Purpureis vt opinatur Bay- 
iiusmappxquoqueadhmbuni, variarifolebaut. Erhoeeltquod ' 
ait Martialis : Et latovanatanupalia clauo. Grxei eam voc^anc 
Inferebantur ciufmodi claui Purpurei ad eam 
ferepartemquapellustegebatur Horatius. Etlatum dimiititpe. Stlataria 
Boreclauum. nonquodreuera eflenc claui,fed qiiod viderentur Purpura 
cUuorum Purpurea capita fupereminedtia in tunicx fupetficie Annus ty- 
Diccbaturuemhxctnuica, Purpura Stlataria, quoniam veteres rocinij 
slatum dicebantprolatum&slicemprolitem.-f-Iimenalis. quis 
Spondet enim Tyrio Stlataria Purpurafilo; 
_ Prxtexta verotogadiefia ell aprxtexendo quia ei Purpura, vt 
D au Macrobius, prxtexca erat? hoc ell, quia Puipuramih oralia- 
bebati vnde eciam Gi;eci vocaiu, id eft, circumquaq; 
Purpuiam habentem. Hac vcebanturpueri vfqueid annumdeci-. 
mumfepeimum quiannustyrociniidicebatur Cuiusinoriscau- bE.i. Suf, 
las pluresoMacrobiusindicat. Hancintellexitpluuciialisjcuaic 
Veftem 
Purpuream tenerie quo^ Mtcsndtibus aptah). 
Et ante dixerat. 
p Sat. tz. 
tfSat. 11. 
icui 
Et princeps Tyrio vefiemprsiexuit oftro 
Statius quoque meminit de A tyiuueneloquensi 
Nunc pedes enfe vagoipi enfis nunc eeljiu habenis 
CeuJfeBeturi agtf, mpltct velauerat ofiro 
Surgentes eitamnum humeros (fi Isuiamatef 
Peli ora: tunc auro phaleras: auroq^fagittdis 
Ctngulaepj (fi manicas, ne contuge vilior ifei 
Prejftrat, (fi mixtum cono crijpauerataurum. 
^antumveroadpuerosperciuec.prxdpuuprxtcxtsefignificati' n, . 
ftiu,vtpudor£ indicaret, qucfeilicetxtasca,qux prxtfxtatadi 
cebatur.fibi proponere deberet, ciufq: reiinditiurhWePurpuieu 
colorem , vndcadinociereDtut Verecundiam in didisfaflifqueo- 
mnibus amandam, InUeuio interim prxtextam tbbam nontan 
tum puerorum fuifficqiiin & mag.lltatus. t Liiiiusin oratione L 
Valerii: Purpura (inquit; viii vtcrtiut prxtextan in niagifira' 
tibus, lU Sacerdotijs, liberi nuftii prxtextisPuipura toaa vtetur 
Plutarchus in quxllionibus Rom.Purpura pixfextam v^efiem tri' 
bunusplebisnoDgeftacalnsmagiftiatib.g‘erentibu,s;anquiama' 
giftr.itusomninononeft.'namnequebdbrcsliabet cnbuhusplc' 
bis, neque pro tribunali fedens rcfponfa dai.Hucfpedare vid-tur 
illud Sibi Italici: 
Biffenot hsc prima dedst prscederefdfces 
EI iunxit totidem tacito fermone ftturesi 
Hsc alias eboris decor auit honorefecures 
Et princeps Tyrio veli em prstexust ofiro. 
AllnfiUcquoq; apparetadpixcextamEpigrammatatiuhoc verfiu 
' , ' l Dtufit 
tus. 
