De TeftaceisLiblll. 
'taiv.-w^ioii».»j><eccuminfc£lafcmelfubftantiapei:feuerat & ne 
fcit ante fubtrahi, quam veftis pofluabrumi. Qj^odfiConcnyli- 
otum qualitas non mutetur, fi torcularis illius vna vindemia cit, 
culpa nimirum artificis erit, cui fe copia nulla fubtraxic. In illis ■ 
autem rubicundis fontibus cum albentes comas ferici dodus mo¬ 
derator iutinxent, habere debet corporis pui illimam cafiitatem, 
quia talium rerum fecreta refugere dicuntur imiaunda. Et paulo 
Purput^in poli Verum talistantaq; res, quam facili legitur inuentacom- 
uentio. pendiolNam cum fame canis auidain Tyrio licote proiedtaCon- 
chyliaimprelfismandibuliscontudilletjilla naturaliter humorem 
fanguineum defluentia, ora eius mirabili colore rinxeiiint. Et vc 
eft mos hominibus, occafiones repentinas ad artes ducere, talia 
Hvdron I- e*empla meditantesfeceruntPrincipibus decus nobile dare,quod 
talica. fubllantiamnotcitur habere mediocrem.Eoa ryiqselL Hydron 
Italica, aulicum ptofedo velliarium,non antiqua cullodieus,fcd 
,, iugiternouella tranfmittens. Cum rtaque cama apud Romanos 
Veneti pa- dignitate habita fit Purpura, non mirum elt, cur non omnes 
triti} quib Veneti ea vtantur. Hi enim togati incedunt fimilifere g 
vtanturve quo Romani antiqui amiculi genere, eo excepto quodPurpure- 
ftibus. umnonfit.fedex nigro panno: Purpura enim nilimagillratum 
gerentibus conceditur,liifque infignioribus. Nuptialibusquoq; 
& cum primi honoresquosprocuratorios vocant,alicui acteiun- 
V ft Pu ■ largitionum pra-iedi) tum confan- 
^ ^ giiineis & cognatis & affinibus licet per aliquot dies vti Purpura 
pure^ a 5 mlxticiie gratulationifqj fignificatum. lam veiodealijs quibuf- 
dam vellibus, quas Puipura decorabat, pollquain 111 eas incidi¬ 
mus, non abs re fucne quxdam quam breuiiiune ieccnlere,ue 
Purputxauthoritacematquehonorem deprimere veile videamur 
Rauifius Textor feribit Purpuram iuimo coiifuam habuiflege- 
. , nus vellis, quod limbus dicitur jvnde liinboranj vellimentihu- 
Limb.quid i^5^gJ^^Q^.e5^Ji(-atlt^l•.Abhlsforta^lenoll diffeieDaiuperiiiefa vo- 
Perinela vellimenta, m quorum etiam extremitatibus, vt Stephanus 
vemmeta. circumcurrebat Foiceq; ctiamlimus 
. . , dicebatur: multi enim apud Virgilium k-guiu vclay limo, vtte- 
tLi. ii.Ad. {);atm.(io(3.i(UnmsXurnebus,/nam,limus, inquit, vellis erat ab 
vmbilico adpedes,ad pudenda poparum tegenda Higenusli- 
Limus qu? cinltum ideo dicit vocatum, quod Purpuram tranluerfam ^ 
habeat: habebat enim in extremo Purpuram lirnam.' Paryphes 
Paryphes. apud^ Pollucem & ParalurgeslTrajiitAo!;^;^,) mdumen- 
gUj.c.i}- attextam vtrimq; habens Purpuram. Id vero ab 
Ionibus dicitur Pachyales ( ) fed & in tuiiick vitg^ 
(fiaffIVi) Purpure* vocantur paryplnl^/itiipoi) vnde & in latinis 
®^J-*-^'iite£rs(inquitIiCslms) virgata: velles.'& apud poetamfagula 
* virgata qua: haberent in virgarum modum dedullas vias: cui ien- 
lUb.6. tgQjig fubfcribitr Diodorus: tainecfi in eoaliuluinSeruius pu¬ 
tat ad Gallicam linguam qua virg« diceretur Purpura. Virgili) 
verfus ell. 
Virgdtis lucent fagulis.tum UBeu colla 
Auro inncHuntur- 
Paryphes. Paryphes etiam nominatur apud Athensum his verbis:SyracUfa- 
ni prohibuerunt, ne rpulieresferrent velles Purpura pratextas, 
praeterquam meretrices.ciIlS'w- 
nreaiV^^SjyTTs^iisiOTiJilijfsr, nominat Hippias apud eundem, 
rielychiD ell» &C cis 
tv xilitA» Zoographuslegendumputat quatu- 
k^r. 7 .£>15* orlyllabis.rtfelvjjco** , quoniam ita habeat k Pollux . 
f»Vr»;^s!i<StT®-.hoc ell, ita Vt ambiens vndiquaque Purpura, 
Wllein reliquam .■ ceu mare infulam includeret, vt forte eandem 
vellem Anaxilas irarr id ell, infulam vocarit. Vniies velles a co¬ 
lon busciidli-fanttelle eodem Polluce, 7nif<pvs/.s, «Aaup^ls. cpoiv,- 
Wvsic vellis Kil.aswvcilis erat tr.agica muliebris, & exponitur (ij 
qux. xe»»ii.7ii,^ii».a(choiialle Aiiilophamsin Nubes ahqui reges 
^ traoicoseamlerreferunt.&aurigamin pompis Polluci veroct- 
Candvs. nmvniipveKnyjiincv, vellis iuniorumin cpmsdijselt Candysa 
Cxlio exponitur vellimentum Perficum, Pollux candyn rega- 
lemilA(ff»f^i/f»eirefcribK,alioruraveroPurpureum:fed»A» 5 r»>- 
potius legendum videtur: Sic eniminfenushabetin eodem 
capite: ’scpji y^al^vv eA«5r»p^ii/i»ir: quanquamholoporphy- 
ro non fimpliciter, led.penporphyrou & diaporphyron 
opponantur. (Holoporphyrum enim dicitur ad differentiam pe 
npurphyri&diapoipbyri, quibusPurpuraprxtexicur folum.auc 
incerte.xitut quibuldath ccu virgis Purpureis, de quibus ex Cx- 
lioprardiaumell) Et mox ibidem :'Ciates (iiiquirjjii STmijsde 
Purpliieis vcllimentis dixn: ■mv^•ms -acfCpiifccacpiuS tSr^. £ 
Eadem Comici etiam,(;»»» vocare folent, vt Eupolis; -rd^Xc-r, m 
TrTJaf. Archippus in Pluto io?,ocTV7i-i^ipv^. iy0.-nitaomf 
nat. Hi forte iunt lati claui Romanis a latitudine ciaiiorurn diiffi, 
vtlupra diltum ell.^AAiw »^^!;^,TuTtsur <ccc%c^ctosiu^ ttc^^ 
(fvgji;. Hefychius. Polluci vero Uxxfijti exponitur vellis v^lis a 
, colote di£la,ficut& ■na^f^nfyis vero muliebris^^inc 
»Ai(g;«. apudHefychiumeundem,vbihabet, «AhjjvjiA? ct-cf<pvfihs,le- 
gendumcit«ABf.yiA«.'AAKf><5 autem etiam Etymologo, purpu- 
raell,?SOT 9 -«A«M-i'» *«A2A» 
Hefychius AriHophanes in equitibus his verbis, 
«orreilus. l<p‘ : vbi Scholialles interpretatur^»?- 
rliiiM» a;A«h A». Varinus quoque ab * aj & 'iry» denuat:& fubftati- 
tiuumfaimininum efl'eait:adie£tiuumautem malculinurn 
' 095cuiusfxmininumfic ac/K/iyw, neutrumquod tamea 
non probat Zoographus; quoniam dxgfpc non aliter moiieatur 
quam»^3-or:&ipfe etiam genere neutro «ABfjir^WjKjsMixerit. 
95 
Theop'orr>pus de Cnloplionijs a^iid Athenxum ,ipi;»»'!'» al 
ccunir FC>,lltS elsvTToAh. Apud, eUndciTl Icgi- 
mus tfipv Mcmiiiicitem Plutarclius:E|i» E 
«■n»s«A»fy«>, : V tiSKi Jiog/tu /3«mAiK«vK!K 
7raf«M«*sJ<i»,,hoc eft : licebat Eumeni caufias Purpureas & | 
chlamydes dilargiri, qiiod inter dona regia prxeipuum habebatur Caufia, 
aMacedonibus. Cauliara capitis Budxus appofitiffimcvfurpa- 
uit pro galero Cardinalium coccineo Licet cnim vni Remano 
Pontifici, vt quondam Eumeni, caulias Purpureas, & chiatr,ydeS 
Coccinas,exteraqueCardinalium ornaitienta,atburaiuiiiodi- 
largiri. AA«iijIt Trairpt/f», eftapud Helychnim : & in fcholijs A- ■ 
riflophanis legi cur,«Aa^^i trcfcpviix.lociiujcs T zetzes Au- 
tfllhenis Sybaritx «As^j^, id ell, vellem Purpuream pt- 
(ffuris&gemmis infignem , deferibit, Carthagijieniious vendi¬ 
tam centum, & vigmti talentis-, de auchoredubitat: fuf) icatur 
autem apud Plutan humfelegiffe. Ego apiid Ariftotelem in Ad¬ 
mirandis legere memini & Achenxum in duodecimo.'A abpj* 
Etymoligus »-«f<pt.fi'interpretatur, SuidasjBAaoj-oiviif^s;^, He¬ 
fychius to<m» ico^0vflc-'hAgfya<^ ci^cK apud Ailienx- 
um lego, qui & Hippix hxc verba chnx.: otAgfyii ilij.7n^i^ci 
HelyclllUS Ecrurlus; *AA^^,($c, 
dr 9 reponJ)x dXAtiAcjf^Hig. BstlJfa» ,7» OCOIkIAoi ly^Ttclf c T» 
vo^cpvfSr, apud VarinumtBdCff©-ve^oPoll^cie^i,•^;(TOi,l^«©-.a]5i- 
^«^'^: 5 :& yil^vnCpCfiTljC^j TTCpipVpgS 3 
Lego& EfcSfcutit apud Helychium,efle iKs/^fiptfoii^syl. 
Tionibeg/urs', Vtebanturfic Grxei equites eogenere veftis,quam 
ephaptidem appellat Athenxus in quinto,his verbis: 
«aCccifgfihci tiprcf ircpipv^s i^itsrTiipts.TccXkcliiSi.lg.jp^lo-gc xaj 
TOs.-hocell, belluatasephapridas./Polluci epliaptisgenusell ve- ^ ,, 
ilisttagitx: ocrpfiitf^Ttct r'i (pciiinSs i ^cf0v^Sr‘.'o 'tlw p j'* ^ 
ci^tei TToAtySt-nc3 n ai ; e lino tenui nimirum, fericoue ^ ^^p^s. 
Purpuic.r, quod propter tenuitatem facile manibus conuolueba- 
tur pugnantium aeque venanrium,Lenones& fcortorum matres 
in tragedijs , ruifi^ios ti 7 ropcpv^K> celle Pol¬ 
luce. exterum ipfa quoque fcorta Purpuram vlurparunt ■'quare 
apudra Plautum quoque legimus de quadam meretrice loquen- 
Meretricem pudoremgerere magi* decet quam turpuram 
Magtj^ meretricempudorem quam aurum gerere condeetti 
Pulchrum ornatum turpes morespeiitt caeno collinunt 
Lepidi mores turpem otnatumfacilefaftk tompfobdnt. 
. Et» alibi rurlus inquit: 
Purpura itas occultanda efl , aurum turpe mulieri 
PuL hra muUer nuda erit3 quam Purpurata pulchrior. 
Nec aliam ob caufamBabylon quondam omnis luxus plena a Di- 
uo Hieronymo Purpurata meretrix nominata ell Hicenimin Eabyj^cur 
quadamepillola vocat fe colonum Purpuratx meretneis. Puipu^ata 
ft.i'!ticw3n mi xnrcra a-nhjfi) ciAiifpr xiicAm mulieres quafdam in mctetrii 
comxdijs gcitaffeinuemoapud Pollucem. NxuiusiMuliereso- Mulieiunl 
pertx amo Puipuraque. 0 Plutarchus luxum mulierumin Pulrpu- Purpura, 
ta texat in Syrapofiacis, inquiens:exillimo autem permultum'* 6.0.7; 
iucereffemteiluperuacaneumcultumiSc munditiem.Nam mu-" . ^ 
Jieres fuco, vnguentis, auroiPurpuraq; dum vtuiitur.cuiiofe & ‘‘ 
impecliusquam pareftornacuiindulgere videntur.Etrurlusin “ 
libro deconiugalibusprxccptis. iEgyptix mulieres maiorum in- 
ftitutocalceisnon vtebantur, v: domi meminillcnc tempus exi¬ 
gendum, hodie domi manfurx fiat plerxq; fi anreos calceos & 
armillas & penfcelides & Purpuram atq; vniones auferas. Au- 
thor ell Lampridius Alexandrum Seuerura Purpurx clarilfimx 
non ad fuuin vfum . fed ad matronarum fi qux aut (vec pollent 1, , 
aucvcllcut, cettead vendendum gtaniffimum authorem fuilfe: 
icavt Alexandriiia Purpura hodiequedicatur,inquit,qux vulgo 
Probiaaadicitur.idcirco quod Aurelius Probus baphijsprxpoli .5’ 
tusid genus muricis reperiffet. p Artemidorus citante Tumebo 
tradidit ingenuas mulieres albatas fuilie, libertina satiatas, nobi- 
liores Purpuratas. Atq; hadlcnus de tam varijs Purpura nobilita-. 
tis vellibus:quot vero eciam abxa Purpura nomen obtinuere, 
licebit viderem denominaris. Dicaminterim & illud quod fum- 
niopere etiam Purpurx magnificentia ac honorem mdicat.qiiod 
nimirum & mortuos ea induerent .cuius his verbis meminit Blo-* 
dusin nono triumphantis Romx :Iam Purpuram pietiofillimain 
fuilie eleganter rubentem conllat. Eius originem fic edocet Pla¬ 
cidius Grammaticus. Murex Cochlea maris, ex quaPurpuri " 
magillratuum color, Aequa Limus nurigelimopoUM. Catonis 
verba contra tribunum plebis, legem Oppiam abrogaieconatum 
Purpura viri vtemur prxtexcatiin magillratibus & facerdotijsi 
liberi nollri prijtextisPuipura togis vtenturimagiflratibus in co- 
lonijs.in municipijs, togxprxtextxhabend^iusellmecid vt vi- 
Ui folum habeant tantum iniigne, fed etiam vt cum eis cremen- 
tui'mortui,& cum tibi viro liceat Purpuraiu velle llragula Vtij 
matremfaniilias tuam Purpureum amidlum habere nonlmes, Se 
equus tuus fpedofius inftratus erit quam vxor vellita? Hucufquc 
Blondus. Morem vero mortuos in Purpureo amiHu fepelicildi 
poli ad polleros defcendiflc verifimile rnihi videtur, nam }5c apud 
Claudianumlego. 
Has dedit infertas tumulu, muenumq^duorum 
Purpureos merito pUeauit fangume manes. 
Equos Vero vt ex Blondoditimus, Purpura fuilTe detoraros cUm Eqlii Pur- 
apudalios.tum apud Romanos veroipfo vetiuseft. IdemiTietia puradeeo- 
indicat ornatus equi Didonis , quo cum Aenea ad venarum mi. 
ptofi* 
