95 
Vly fsis Aldrouandi 
Exferico 
an eUna 
Purpurea 
rS quopiam 
Teltisolim 
fada. 
proficifccbatuncuius cum fuprafaaa fit mentio, hic non repetam A 
q L. 7 -Ain, apud q eundem poetam legitur: 
Infiratiqj oSiro altfedes, fiSif^ tafttk. 
Eleganter Claudianus canebatr 
Vtqj tuii primumfompes calcaribiu arpt, 
TurbanturphalerA , jpumofit morjibu» Atsrum 
Fumat anhelantes exudant jangmnegemma. 
Ipje labor,puluifyj decet, confujaqj motu 
Cafaries, vejlie radiato muruejolem 
Combibit, ingefto crijpatur Purpura vento, 
MeminititemSilius Italicus: 
—- Stratum^ oftro quem ceperat ipft 
SckrquMuedignifriniumeft,cxfericonean exlana iftiufmodi 
quas diximus velles Purpurea: conftiterint. Ex vellere factas tm- 
le demonftrat apud Lucianutn Demonax, hic enim conlpetto 
quopiam ex molliter & delicate conucftitis, propter Purpura: la- 
titudinemluperbiente.infolentiufque incedente, admoto ad il¬ 
lius aurem capite, apprehenfaque velle & commonftratarheils tu, 
inquic,hocantetecuis fcrrelolebat&ouis luit, latn 
vero Purpura pra:terquam in vellibus, in aliis etiam rebus place- 
bat antiquis:in tapedibus in primis: Citat euim Giraldus hoc g 
luhani rethons veilus. 
lamtonjiltstepetesebrqfuco 
&U0S Concha Purpura imbuens venenauit. ^ ,0 
Conchyliata perillomata Cicero nominat in Philippicis : Con¬ 
chyliatis Cn. Pompeiperiftomatisleruorum incellislcdlosltra- 
tosvideres. Inuehuuiautemin nimiumM. Antonijluxum,vn- 
de fubiunoic ; quamobrcin deline mirari ha:c tam celeriter elle 
coniumpta : non modo vnius patrimonium quamuis amplum,_vt 
illud fuit, fcd & vrbes & regna tanta nequitia deuorare potuillct. 
Taxat eandem lliagulorum luxuriam Piutarchusin libro de cu¬ 
piditate diuitiarum : licut enim Agatho (inquit) fillulam e con- 
uiuioad mulieres emifit,fufficereratusfermonesconuiuaru^m:ita 
repudiauenm etiam Itragula Purpurea, menlas fumptuolas, & 
fiiperuacanea omnia, videns diuitesijfdemvtirebusquibopau- 
Lefti ftra- peres. Athenamsitem fcribitPurpureaftragulainfoto lubilmta 
Lillein conuiuioCoryis tegis Purpura & auro fttatuseroleiaus 
C. luiio Crefare interfedo Lefti autem etiamPurpureis «raguhs 
1 rx ' , _ _ 1 ^ ^..11 .i-vei «nmiir 1 ? ni OTi) m lH 
Conchy¬ 
liata peri- 
ftomaca. 
gulis Pur 
pureis 
or¬ 
ti 
D 
O. lUiiO V^XiaiC lUlCi.iC.CtG/ ---1 
cohonellabantur, quod aliquoties innuit Epigrammatarius,vt in 
yndecimo. 
Lsngonuis agedum tumeat tibi culcitra lan«, 
Cen/iringatq; tuos Purpura texta toros. 
Item in duodecimo ait: 
Ctrcumfuja rofts & mgrarecumbit amomo. 
Dormit tn pluma, pttrpureoqj toro. 
Et turfus in decimoquarto: 
Stragula Purpureis lucent villofa tapetk, 
§luid prodeft.fi teeongelat vxor anutf 
I L.i, Thtb. Meminit prseterea r Statius, dum canit: 
-- VarioftrepitiSatumultu 
Regia,pars oJtrotenuet,auro^fonantes 
Emuniretoros.aitof^inferreizpitas. 
libri Pur- Libros,quos vel donabant; velprjeftaotioreohtshabebant, 11- 
pura orna- dem veteres ornabant Purpura,quod pra:tcr ahos memmitLucio 
nusnonvnoinloco,vtdumfcribit. Tu vero.nunquidanimad- 
uertis profus idem tibi accidere, dum librum manu tenens pro- 
„ erederis,cuius aluta Purpurea,bullul* aure* funt, at tu barbata 
„ vocelegis, defotmans,& euertensfcnptotisdignitatem. Mar¬ 
tialis libro primo circa finem: 
Deprimo dabit, alterone nido 
Rafumpumice, Purpura^cultum 
Denarys tibi qutnqj Martialem. 
St in fecundo librum fuum alloquens ait: 
Et te Purpura delicatavelet 
Et cocco rubeat juperbus index. 
In quinto ruvfusad Mufas: 
Flun quam grandia nec molefla pofeit 
§lus, cedro decorata purpurat^ 
liigris pagina creuttvmhilicu. 
FI ecporrexerktfla,fed teneto. 
Stetanquam nthtlofftras,agaf^ 
St noui domtnum nouem jororum. 
Vitro purpureum petet libellum. 
Nec non in decimo: 
Perfer AteJlwtnondumvulgataSabint 
Carmina, Purpurea fed modo juta toga. 
Si itaque Purpura totamfupelledlilcm cohonellatet, & tantope- 
te color ille ulaceret, non erit quod miremutr luuenaUm,dum 
fcribit eis qui ambitiofe viuunt, magnos fumptus elfe faciendos, 
ac perinde animum ad varias rapinas conuertendum, promae 
panit: 
. - Peregrina ignotaq^ nobk 
Adfceltuaiq, riefas quodeunq, efl Purpura ducit 
Sic quoq; Piutarchus libro deConfolatione ad vxorem exclamat: 
O ttid qu*fo magis eft a ratione alienum, quam nimium tifum & 
^uimamputarc, fletui & eiulatui ex eodem fonte promanan- 
u fluxum liberum permittere.» aut de vnguento &Purpuranon- 
Purpura nulloscum vxotibus delitigare, interim concedentes tonfuram 
. lugubrem, atratam veftem &c. ^opado etiam ‘deniluuena- 
ieikail^ hs r utpuramintet ptetiofiir.mam fuppclleailemrepofuit , vbi de 
prctiolam Cilicum piratis canit hos verfus; 
Konidemgemitusolim, tion vubttettratp». 
Damnorumfodjsfiorentibus, f^moioviRk 
Plena domus tunc omnu tngensftabat aceruut 
Flummorum, Spartana chlamys, Conchilia Coa. « _ 
Spartanachlamys.ideft.veftisPurpurea. Hinc quoque Putpu- Pnrpureu 
reumapoetis pro pulchro ac venufto poni ex illius coloris,pr*- ptopul- 
ftantia& pulchritudine noneftignotum: atqucita Vugilmslu chro. 
men vocat Purpureum,verque Purpureum, quod vere pulchri 
dentur flores, quos & ipfos Purpureos nuncupauit, vt 
I -— Mantbsss date lilia plenk 
Purpurees^argamfipres. 
Item: 
Purpureus veluti eum flosJuccifus aratro. rn- r\ 
Lucianus Hippi*balneum defcriptutus.fumptuofiffimarplen. 
didilTimaqueeius ornamenta & fltudutam miris extollens lau¬ 
dibus ait : 
«5 id eft:porto interior habitatio omni amoe- 
nitacc referta, plurima luce confpicua eft ac inflat Purpura: flori¬ 
bus ac venuftate tenitet. CurvetoPurpurafcucolot Purpureus 
tantopere c*teriscoloribnscuma regibus vatiis, tum etiamma- ColotPur- 
giftracu toro Romanorum, quin Imperatoribus antcpofitusfuc purcu» cur 
rit,non video quenquamquiidfcripfetit. Raritateidladumcffealusprxll- 
(quod emm rarum eft, idem & carum) non videtur efle afhtman- tus. 
dum, cum fatis obuia fint hoc genus Conchylia: nec etiam ob 
tinftur* artificium, vrbes enim atque adeo integr* regiqnesnac 
arte celebrantur: nec denique ob elegantiam fuam, quia & aureus 
color non iiiinus oculos deleftat quam Purpureus. An itaqucquia 
cumlan* permixtus eft, dirimi non poieft?Hocautemde Pur¬ 
pura reflatum reliquit natur* fcientiffimus atque antiquillimus 
Lucretiusin fextode rerum naturalibro. 
Purpureufqs color Conchylij iungitur vna 
Corporecum lane., dirimi quia non queat vnquam 
HonJiNeptuntfluBu renpuare operam des 
Flonmarefitotum velit eluere omnibus vndu. 
IdemquoquevidemusinCoccmcuiuscolor eadem rationepr*-j^^.^ 
fertur in plhiu.: quibusehim nihil ex eo permixtum eft, fubmdc 
fplendotem, colorifque bonitatem amittunt. Erant poftremo ^ 
Purpur*inmenf*luxu;qut)dinter aliosinnuit Macrobius.qui 
fcribit, quo die Lentulus flamen Martialis inauguraretur, hanc 
c*nam fuifle : ante c*nam vrtic*, murices, Purpui*: necnon f 
: Porphy tius libro fecundo de Abftinentia ab animans, Oftrea (in 
quit) omnigena,Purpuras,vrticas&c Deus homini condidit, vt 
jurisSc ferculorum copia nobis luppeteret. 
Sed hac de re poft nonnulla alia. Sufticiantq;h*cinl urpur*lau 
dem, quafola moti, eam c*tetisturbinatis pr*tuhmus. 
sS^if.i 4. 
Qjr IV OC A STHOIUTM. A. 
P Rsftantiffimusiftc color, cum non e fola Purpura, fed etiam 
a Conchylio, murice, Buccinoque colligeretur, inuln vui do- 
ai omniaift*c Conchylia vel fimul eonfuderurit • vclfahem non 
reae diftinxetunt. Sunt qui Conchylium nihil aliud efle quam 
ipfam Purpuram arbitrentur: quotum fententiam erroneam el e, j 
ficex«Plinio comprobamus:ait enim: Conchylia & Purpuras 
omnisoraarterit.quibuseadcm mater luxuria paria pene etiam ^ , 
margaritis pretia fecit. Et de Purpura loquens: Calculof* appel- 
lantut a calculo maris, mire apto Conchilijs & longe optimo 1 ur- 
puris. Sic manifefte Conchylia a Purpunsleiunxit.Ali3S C onchy- ^ ^ ^ 
lium idem eft quod Buccinum; quod Plinius , cum duo tantum , 
genera Turbinatorum continentium florem illum nngendisve- ) 
Lbus tantopere expetitum pofuerit, alterum Purpuram.alterum 
Buccinum necefleefl-e videatur :Buccinum efle qui murex 
& Conchylium appelletur , cum etiam conflet & murice Tyrio 
infeftas veftcsdici & Conchyliatas. Qu*ratioetfi vahdanon- ^ 
nullis videatur, eam tamen facile coDuellcrc poflum emfdem e 
Pliniiauthoritate: qui euidentiflime Conchyhuma Buccinofe- 
iuniit. In Conchyliata velle c*tera eadem fine Buccino F^ter- 
queius temperatur* (alias ius temperatur) aqua pro inuifo hu- 
Lmpotusexcremento.Eti/alioinlocoiConchylqs fuum florS dLat.t.S. 
coloi Eq; propr.u tnbuitiluxuria veftib.quoq; prouocau.t cos flo¬ 
res qui colore com endatu t.Hos animaduetto tres elfe principales: 
vnum in Cocco: qm m rofismicat,gratius mh.l traditurafpeftu; 
& in Purpura Tyria, dibaphaqueLaconica: alium inamerhylto, 
qui in viola,&ipfum Purpureum, quemque lant^hmum appella, 
mus. Generaenim traftamusinfpeciesmultasf*pe Ipatgentia. 
Tertiuseft quiproprie Conchylij intelligitur, idque multis mo¬ 
dis. Hisadiungemns Diofcoridis teftimonium, quicum dixil- 
fetdePurpura& Buccino,aliquanto poft de Conchylij opqrcu- 
l0feorfumfcripfic,& infineaddit; A^T^ 
MnrroetpifUHsdr = Crematum Conchyhurnidcffl efficit 
qu* Purpura & Buccinum. Quare cum ex his cqnftet Conchy- 
liumdiuerfumefleaPurpura&Buccino, iam quid Murex fit ve- 
tetibus videamus. Hermolaus, Muricum nomen, inquit, gene¬ 
ralius efle video, quam Buccini,vtpotequod& Purpuram quo¬ 
que comprehendat.Maflariuscbllatisaliquot Arift. ScPlinij locis 
Plin. oftendit cerycem modo muricem ex eo quod vertigo Con- 
ch* in acutum maxime tendat, (murex, enim, inquit, pro acuto 
quandoque capitur.) modo Buceinumquia fu alteri Turbinato 
generi Buccino difto fimilis, conuertifle, quem Theodorus, in¬ 
quit, vocisCgnificationemimitatus.Buccinumfemperinterpte- Ceryx 
tatuseft. Ceryx enim idem quod pr*co fignificat. verum qu* quid 
apor- 
