De T eftaceis Lib. III. 
apotredcs vocantur, murices conueitit. vt muricis nomen eene- A 
tahus efle quamBucciniconieflareliceat. Ceryxi<»itut, quife- 
cundum Plinium Latine murex & Bucchmm vocafur. Concha 
, elc c Turbinato genere j Purpuris magnitudine inferior, iimilis 
Buccinoilli Turbinatorum generi, quo fonus editur,oris tantum 
lotunditatein margineincUa differens, promufcidem modo mu- 
Icarumhabens, firmam & torofam, qure lingu* effioicm praife 
fertrcuiusflore illo Purpureo antiqui velles rnficieban*t, qua: mu - 
ricea: & Conchyliata:dicebantur. Hxc Mallarius. Btrurlusenar- 
ransha;cPIiuij verbarqux duriorisceftxfunt:} vc murices, Purpu- 
lentor”^* r»)faliuariolentorc proueniunt Saliuarium,inquit, lentoremap- 
97 
I ' --- f icnroicraap 
lentor. peuat mucofam illam congeriem fauaginem didam, quam Pur- 
puiiE & murices liue Buccinte conflruunt. Vbi etiam comprehen¬ 
ditur Plinium muricem pro ceryce, hoc cll, Buccuio comprehen- 
difle_H2cenirnduogeaera,Purpuialcilicec&Buccinunifauifi- 
carefolitafunt, ex Ariflotelequintodehiftoria, Nosquoqjquid 
Conchy- Conchylium tum generarim, tum fpeciati m fignificet,antea cum 
liuin quid, oftendebamus, ftatuimus Conchyliuma murice & Purpura dif¬ 
ferre: concedimus mterim muricem per excellentiam Conchy¬ 
lium aliquando dici, praifertim cumproipfofiQrefiuccoloreac; 
cipitur,quin murice linda veftis.a Purpura tindfa, vel Conchylia¬ 
ta etiam apud difertidimos fciiptorcs ne luium quidem diifcrt: 
Sedhxcexpriuata cuiuluis Conchi^ hilloria redlius patebit: nunc 
Purpurxfynonyma examinemus Non modo autem hxc vox ani- 
j mal ipfum fignificat.fed etiam colorem vel ex eo fadum, vel quo- 
cL,^.GeoK que eifimilem. c Virgilius. VipI^Jubluc^t nigra- Plinius Vt 
ouatus elferNuinidicus lapis, vt Purpura diftinguerecurSinnadi- 
cus.Ec vellimentum eo colore tindum magillratum ita velli- 
tum,vtpauloanteetiamdemonllrauimus,vndeetiam Purpurati 
Purpura 
quid 
Horatiusahjq;appellarunt. AmmahpfummmuumPurpuraLa- cit.ein K 
j f-v<*. a. piu 1 uipuracis 
Horatius ahjq; appellarunt. Animalipfumnimiium Purpura La¬ 
tinis nominatum, a Grxcis pariter confimili voce appei- 
iLi.^.Hifi. latur,ab/' Ariftotele , Purpurx parui dicuntur, 
t.l/. GilliusGrxcos hac Itate idem nomen (porphyrajretinuilfete- 
ftatpr.Apud Latinos penultimam corripit, vtifimiliter apud Gri- 
cos.Oppianus: 
Verbum tamen produci inucnio apud eundem Oppia- 
num,iteiii apudHomer. & Theocritum.SynonymaPurpuriad 
florem eius pertinent, eaquepoft, vbidefloreagam.enumerabo, 
qui ad animal referenda fint, admodum pauca, quin nulla repe- 
^L.S.0.37. “oi^^n^quodPliniusjfcribit Purpuras alfo nomine pelagias vo¬ 
cati, lacobus Dalechampius in dodilfimisfijisfcholijs, &ante 
eum Rondeletius,atqueantehuncrurfus Mallarius, Plinium vo¬ 
lunt vniuerfo Purpurarum generi, quodfitus acloci proprium eft 
Pelagia. ofcitantettribuiife,idquod ex Ari Ifotele fatis liquer, qui pelagias 
Purpuras tertium genus facit, cuius verba pollmodum enumera¬ 
bo. Zoograpluis tamen fieri polle arbitratur, vt vuigus Plinij fi- 
culoeasficappellarit(itJ' ’(|o;(;id,quod illimaxim^requiierentur, 
vtpote& maiores, &qu^ magis probatum florem haberent:) cum 
& pelagium pro colore feu flore Purpura Plinius dixeiit: Bucei- 
num,inquit,perfedamnatm , quoniam fucum remittit .‘pelaoio, 
Cideft,Purpuriflore)admodumalligatur,nimia;queeiusnignr x 
dat aufteri ratem,&c. Repetio&apudSeruiumaPhamicibuspif- 
cem, cuiusfaiiguinefeiicumin Purpuram tingebatur, Sarappel¬ 
lilari.Sed/iPaufaniasin Elcorijm terra vermem nafcifcribit, quem 
Serem Grici,f<i^gjsa nominatiuonijjjipfi Seresf populijlongealio 
avellant nomine. Hoc a Seribus accurate nutriri, cellas illis cum 
iftiuas.tum hybeiuas aptefabr!cantes:pedibus(habere veroodo 
quot& AtaneaJ fub arboribus textile opus facere, nimirumferi- 
cum, vtiu opereiioftro de Inledisabunde eft videre, vndeforte 
Seruium memoria lapfum hoc animal cum Purpura implicalle 
fufpicandiini eft,& pro Ser Sar exarafle. Poli tianus Purpuram vo- 
cauit aliquando Concham Herculeam, quoniam Hercules, vt 
poftdicetur, huiufcctindiinmucntorpnmusclTeperhibeatur. 
Auicenna, vbi in curationeanoini nuiriccm inteipres tranftulic 
Poft marinos litus, inquit Brafauolus fupra maris luora inue- 
niuntui Sunt qui hic coda & qui cruda edunt ^ficutalia matis 
Conchylia. Antale fliuaifisinuolucriscircuragyratut: eft autem 
Buccinum: &accidftqaandoqi flante vento per antalis anfiadus Aotalt. 
fibilum emitti , vt tuba videatur. Hic Brafauolus. Quod ad vim 
quidem remediorum attinet. Purpuras, Buccina,tu^os,an por- 
cellanas aliquas excipias, ego cum Zoographo patum iptcrelTe 
cenfeo Ridet eos,qui barbaram fedantes medicinam tradunt efle 
lapidum genera. Grice quidem a Nic. Myrepfo«;'™A,& 
fcribitui. Atque hic de antah. Cumshicquinqueiconesmairni- 
tudine tantum differentes damus. Bellonfius Purpurarum tellas 
ab Itahs porce lanas vocari tradit, eoque nomine omne genus 
Conchyl.jabi hsinte!hgi:vndenos(GaIli]quoqne inquit,detor- ' ■ 
ta ad vala appellatione, porcellanica vafa appellamus, vocemque 
hancagnofcimusinglobulis,quibusnoftrimulicrculifuaspV Porcella- 
cesnuncuparefolent: Pate noftres dePorceleinenuncupare^fo nicaSa 
H ^ maiorum Purpurarum aut muricum confi- vnde di- 
cinntur. Sic ille. Sed ex Purpuris globulos fados nedum ego da.' 
qbleiuaui, poiceilanas vero Conchas venereas , qui fub niu- 
g ricis nomine etiam a Plinio comprehendi diximus , appella- • 
mus, expbuseosficricettumeft Idem Bellon.us Purpmam .i Ronrera 
^mienfitms Rouceram d.ci fcribit(quod mur.cacisaculeis in or- 
bem circumualletui) a Venetorum vero & Romanorum vuHo ab ' 
vngue odorato (quo iam inde ab ortu naturi fefe quali cp.ndu- 
dendotueturjOgnellasnominari.EademfynonvmarepetiiRon- Vnnella 
deletms add.tque Purpuramfuis rCallisj dicr Buiex, mutuaxi^vt ^- 
apparet didione a Latinorum murex. MalTilieurcsvei otefteGil- 
ho. Purpuras . Murices Buccinas, Biosappellauc Et Seruius in 
hxc\iigilyeth3yV,rgat(slucent/^gHlU Purpuram Gallica lingua 
Virgas diciIcnbit Zoofnanhns G prim r»t/'IV _ 
tnfint. 
Ser ani¬ 
mal. 
xr"'',',-’!-'-''“““••‘“cumr-uipurinomen fa- 
t.ein Nagelichneck, ab vnguisfimili operculo, fimili nimirum 
ratione.qua Veneti & Romam Ognellas, nuncupanstaut circum- 
fcribit. em Stachelfchneggen ait, i. e. Coqchiaculeati murica- 
t?vefpeciesPoteft,inquit,&Purperfchneckdicuauquamgenus. 
CUIUS fpcciesfintPurpura,Buccinum, Conchylium, Purperfne- 
Q GENVS, DITFERENTIAE.' 
forma, 
T)VrpuramConchamfiTeex Turbinatorum genere, difeitifli- Turi 
!r^P^°fi^«“‘^Atiftoteles, cuinonvnnmcarumgenusnotum 
fuilfe ex hifce eiufdem verbis difeimus: tJ', 
, ah, «1 
g «t, 7 .H 
Qaific Gaza conuertit: Genera Purpurarum plu¬ 
ra , & nonnulli magnitudine augentur infigni, vt qui ad Si- 
geum & Ledum (Idi promontoria) gignuntur. Alii paiui,- vt« 
quas Euripusfert & Caria.Pelagiimaguifcabriqueibnt.qua- “ 
rumflosmagnaex parte niger, fed nonnullis rubidUs pufillum « 
Nonnullas cxmagnisvel adpretium mini euaderc nouimus’-' 
Parui ad 1,tora & oras reperiun- 
turfloreiubio ^ondeletiusPurpuus quici nafeun- 
tuj, pekgias rede inppretatum fu.lle Gazam ait, quia*„A:r»r 
Grici ra 7*5«A«Vn,j appellant, & t{u) 
qualem hic florem pelagijs tribuu Anfto- 
celes, talem pdagio Plinius, fcihcet nigricaateni Addit ibidem 
Turbinati 
Ariftoteles 
Concha 
Herculea. 
Alarginan 
Pulpia. 
Antale. 
Dentale. 
quid. 
Arabice dixi t Alarginam, intelligetis Purpuram, vt ex remedio 
rum collatione apparet. Serapio vel potius eius interpres pro Pur¬ 
pura habet pulpia (alias palpir) vbi de blatta Bp.an tia agit. Antale 
quod ad citrinum vnguentum a pharmacopolis lequintur,Brafa¬ 
uolus Purpuram elleputatidentale vero Buccinum Syluatico ve- 
10 dentales funt olla fatis alh.i, qui dentes caninos referunt, qui¬ 
bus tamen (inquit) longi ores fiint, inanes intus & perforari:oriun- 
turin cauernis lapidum in profundo matisificcantis,refrigerantis 
&abft'ergentis naturi Quidam dentale & antalenon forma, v,t 
Brafauclus, nec aliter fed m.ignitudine tantummoi^o diftinguue. 
In Germania, (inquit Zoogiaphus) phatmacopoli Germani tu¬ 
bulos quofdam offendunt, veluti ofleos,candidos, foimi teretis, 
ftriati.vnaaut altera linea tianfucrfainiqualiambiente, prifer 
. :lagi 
„ partibus item Aquilonijs Purpuras haberi nim-as.n,. 
& in Auftrims magna exparte rubras. Ex quo forte Vitru^Jims . 
Purpuras quqque colore dift.ngui tradidit: Septentrionales ni- 
griufculas & fubobfcuras. Oncnralcs & Occidentales Imidas 
Meridionales rubras & genuinas-Ilidorus quoque Occidenti tri¬ 
buit fubnigras.dum fcnbit feri ugi nem cHcPurpUri|fu bn.o,a; ro 
lorem, quifit in Hifpania, iuxcaillud Mi 
bi quidem rubras Purpuras, atque nigras videre raro licuit, fed n 
quaJesRondek-t.usdepmgit,innumeras,dquibusquihicnrmo 
loco exhibetur, iiihocpotiffimumdiflirc quod pluribus fpinisfi- 
uemucronibus horreat, maxime vero in polfica p-nte, vbi Tur¬ 
binata eft texnaque-modo candicat, modo flaudeir; intus mo¬ 
do violaceicolotis eft, modo rubicundi.cumRondcletij Purpura 
vndiquaa;,extrammusi.uusmagi_scandicet.Alteraechinatapa- 
ntereft,fedvt minoribus, itaquoque rarioribus fpinis, aebre Purpura 
moribus pridita: eius tota pars turbinata rubicundo colore con- minus E- 
Ipicitur, dbrfum veto (ita eam partem qua magis gibba eft, aut ‘pinnata 
extuberat, liceat appellare; parnm rubet, parti m vitidefcit An 
Ktior mucro acutus non eft, vt in priori, fed notabili latitudine 
fpedtabilis, & vclut exquatuor vel quinis moctonibus conflans 
InniiQrnlnrp rfrrniYin/*#-» ' 
Aviia^,vuaauLrtiLCia iiijcdtiaiuuciiainA<|uauamDieate,pr£ler- Ipettabilis, & veiut exquatuor vel quinis mocronibn*; rr^na 
timin minoribus: Maiores ad quatuor digitos accedunt. Longi. Intuscoloteferruginco,flauefcente, ac elerranti cirnl^^ ‘ 
tudo non omnino redla, fed modice inflexa eft dentis canini in- Ex hoc genere noLullasaliasfpecies obferlam 
ftar Subftantia pridura eft, non offea, fed aliorum tcftatorum ftudiofotum & deferibere & dejingerelibuit. Qniitaquf abflk 
lubftantiifimihs. Conchinonmerenturappellari, cumneque primaeft, «ufdem plane magnituk s, colorata cinereo in 
biualuium,necvmuauiumgenerisfint,nequemuricibusautve- tusquandoquecandicante.quandoquelubcunlco fLnserGm 
Ptnicillus «5«'*Conchisfimihforma. Eft,&penicillusmarinusRondcle- longebreuioribus,qmnfeimenullilcum extuberaimib, 
marinus. ‘“^ulus quidam teftaccus, fed molli & iaxa.fubftantia. Vale- tius fint appellandil^ Variat hoc genus Purpuri fii mmnn ^ ' 
nus Cordus vocat Enthalium, aitque efle teftaceum quiddam eundum quantitatem, vt ex duarum.ieon/oJ;.A- . ■, 
t.y LVia-aA,wua , acu Aiavill VC laArt lUUliklUCia. VaiC- 
rius Cordus vocat Enthalium, aitque efle teftaceum quiddam 
marinum, fiftuli modo longum & concauum, foris ftriatum, 
h longitudine digiti (non tranfuerfi,fed fecundum longitudinem:; 
Dentaliu. dentalium Conchulam efle mannam, patuam, dentatam rimam 
habentem. Nos huiufceConchuIi inter Conchasyenereas mea¬ 
tionem f)icicnius. 
, * ^ , uipuia, lummoperelc- 
wndumquantitatem, vt ex duarum icone.adiedla viderclicet 
Humsquoquepouusquam alteriusgeneriSelTe videturnulchor ' n 
benbus, vbiqueferme duplicibus, at minime acutis, fed obtufis^ ^ 
plena, labro latiffimo,quali canaliculato, bini enim id fouei Puroura 
percutrunt.totaf«emarmoreiduritiei,vnd,q«ecandida.pri LXore 
terquam 
