98 
VlyfsisAldrouandi 
Pnroura tc-rquammexttemisForlminisotis,qua:purpurafcunc.Hucrefe- 
Purpur q „,.«rprp3 anx Cubindc ab ea marmorea pmjiitur ? tota ex ci- 
maimoxea qu:^m priores oranes,labro fubtus fpinofo, 
feuEchinato, cum alioqmnullacali^fpinxincwocorporeden- 
S.C.teruminhocabo^n.busfei-ePuipurisd.fferens,q^ 
vilius Turbinis figuram habeat. Ventre enim plane eft iellili. QH* 
hanc ordine fequitur,fqpiusa me obferuata.ex ciner eo nigricans, 
iZoographo Jrimumdepifta fuit, Icribentefeeamex Adriatico 
’"TortreT*i«nes Purpuram defignant prone fupineque depi- 
aamaPet. Bellonio, appellatam pentadadyluir, cumalioqui lex 
daftylisinftruaamdepingat. Purpuram fuamRondeletius ua de- 
Defcriptio fcriplit- Purpura nolba oui eif magnitudine: non neao 
« RoE tomaioremreperiri.Teffarugata,a(pera,cinerea,ahquando^ 
letio uefcente,aliqaando ex vindi cinerea,intus luteo colore. In anti 
SsconJortaeft. Aculeis veluticlau.sordine diipofinsmunita, 
tti 9 e 5«.?timisminoribus,medijslongioribusmulto,vndetPlmiuscl^ 
' ^ uatam eflc Purpuram dixit, ad turbinem vfque aculeisin orbe 
fentenis fele Rolf ro eft longo, tubuli modo excauato, per quod 
Sguamexelerecreditur.Anteidforameneftrotundurn.op^ 
loLeaum,quod feparatim depingendum curauimus, de quo et¬ 
iam feorfumlicemus. Ex his perlpicuum eft 
vera Purpura aliorum piaut3e,quorum ht roftrum tubulatum, illi 
turbinem omiferunt. Carointenor, qualem in Turbinatis antea 
„ , exAriftotele defcripfimus: funtque falCflima, quae nonnullifte 
ContraBel p„ urarumbranchijs(BeUoniumnotat)&ahjspartibusfeperce- 
lonium. ifliblaterant. H^cille. Bellonius vero fichabet. Eius Concha 
Bellomjde ^o^Ram penitus referret, nificlauata eflet&canalem ad latus, 
fcriptio. linguam exerit. haberet: Cornua Limacum more attollit,at- 
^ueeodemmodoferpit, ijfdemque cornibus iter fibipraetendit. 
Linguam ex tubulo cLaliculato in latere procurrente babet.qu* 
Mllife huic parti adh^refcit: cui caro ipfi tcft* adiungicui. hft 
amem ea caro, mufculusquidam fortis ac candidus, medi* tefe 
alli<ratus,quo Purpura tanquam congenito quodam operculo, 
Lnipatuli oppofitG diutiflime extra aquam vmit. manname- 
ntmaquamhauLm afleruat , qua pluribus diebus -fouetur a<: 
fuftentatur- Caput illi cartilagineum ac durum. Os in ea patte, 
Quafcopulishxtet, rotundo foramine peruium,quo lapidesai- 
/odit, & in ftomachumexugens demittit. Percepi autern ei ana- 
tome Purpur* in canaliculo per quem linguam exent, duo fora 
mina in diLtfas corporis primum delataivtindeadbranchiaium 
fTeftata branchias non habent, & reprehendit hxc Rondeletius) 
locum pertinerent, (quas tranfuerfas fiib grandiore ac neruofo 
mufculo pofitas numero fenasin parte corporis gibba oftendit.) 
ac paulo inferius ftomachum, amplum cor, erui tere magnitudi¬ 
ne; fubrotundum ad latera branchiarum Ctum. Hepar vero vi- 
fcidum , tenaci quodam lentoreprxditum, vt p*ne vifcum efle 
Ariftotelispapauct appellare voluit; ad cuius latus inu- 
cus Purpureus ( quo olim tingebatur ) apparet , in r=c=““bus 
Purpuris ilico extorquendus: totus enim in demortuis peru.Qui- 
bus autem Purpuristinaur* fuccus apparet, ea magnitiidineme- 
Dilferenti? diocresfiint, ouum gallina'raro excedentes: 
vndefu- lis eiufdcm magnitudinis nihil interdum eius appateat^Vt modo 
mantur. adPurpuradifferentias redeamus,easRondeletiusfumiaitalo- 
co, magnitudine, patuitate, floris fiue lucci varietate. licut niini 
Magnitu- rum ex Ariftotele paullo ante dicebamus. Quod ad magnuudi- 
do,^ nem attinet, AelianUs Purpuras ac Buccina tanta efle teftatur m 
Indico mari, vt facile congium capiant & apud Arillotelem in 
modo priEcitatis verbis legitur, f 
qua: Gaza vertit : nonnullis ex magnis vel ad pretium minx 
Madere nouimus Zoographus nonduabus fyllabis (quan- 
Anfloreles ouam & Athenati codex fic recitat) fed tribus legit,quia 
Arftlo eles dixit in libro qui infcrib.turMagi- 
?*us corre fter equitum, & in altero de re equcftn, neqi de pretio vt Gaza 
aus accipft, CUIUS eo in loco nulla mentio, fed de pondere & mole. Ad 
Carteiam, vt authoreft Strabo citante Bellonio, inueniri tradun- 
' tur Purpura: & Buccinte AKjtKswAoi, hoc elt, quarum telta; de¬ 
cem cotularum fuiit capaces Quales faiie Purpuras pelagias efle 
conuenit qUarum carotefte Xepocrate ca;teris durior ellefolet. 
Earundem plura genera tradit Plinius, pabulo & (olo difereta ; 
Lutenfe putri limo, &a!genle enutritum alga viliflimum.Vtril- 
Gue melius TenicnfeinTenei maris ora colleftum Hoc quoque 
tamen etiamaum leuuis atq; dilutius Calciilol^ appellantur a 
calculo maris, mire apto Conchylijs ,& longe optimo Purpuris. 
Dialutenfe, id eft, vario foli genere paftum. Inuenitui item apud 
Hedypor- A^henteum aliam a Purpura, 
phyra. vel (altem genus quoddam diuerfum efle Wottonus ex.fti^mat, 
lam vero partes Purpui* examinemus, (omnia eiiim Turbina¬ 
ta, vt Purpurae, Buccina, fimiliter vt Cochlea: fiiis partibus, vt in¬ 
quit Anftoteles, conftant) ac fimilitiidinem. Speufappusfimi- 
lesfacit, Purpuras, Buccinas, Strabelos& malim, 
id eft Cochleas , Pliu. Purpuram clauatam efle fcribit ad Turbi- 
Aetatisco. nem vfqueaculeisin orbemfeptenis fere,quaedefcriptio Purpu- 
1 t?o Rondelet. & Zoographo pida: & meis fauet maxime) qui 
fuh f H, (inquit) nonfuntBuccino, fedvtrifqueorbes totidem,quot ha- 
l beant annos: Quod poftremum ab f Ariftot. mutuatus eft, qui 
^ * ficfcribit SingulisannisincremcntumCIUS patctperorbes,qui- 
bus totidem, quot annos habet, tefta intorta cuniculatim in cre¬ 
pidi nem definit: Sic ille ex Gazaeyeifionj:, verba Gr^ca iicha,- 
ciw Alias idem Plinius ait: Alterumgenus 
A Concharum Purpura vocatur , cuniculatirti procurrente roftrd 
& cuniculi latete mtrotius tubulato (tabulatolegit VVottonus, 
&interpretatutTeui, quod tamen Zoographus non probat. )qua 
proferatur linc^ua. Alij codices, inquit Hermolaus, etiam an¬ 
tiqui, canaliculatim habent & canaliculi: fed legendum videtur 
cuniculatim vel elauiculatim , ex Ariftotele, qui fciibit ,(sx;A<oh- 
Sic ille. Atqui Plinius, hxc non aliunde, quam eo, quem ixtjt quid, 
paulo ante citauimus, loco Atiftotclis tranftuhfle videtur,ybi 
Grsce nihil aliud, quam TOT^s ,ideft, cla- 
uisulreinterualla, nam qiiod'8Xi|in vitibus Grascis eft, id Lati¬ 
ni capreolum atit clauicularn vocitant, non dico vocem 
J'«(adtemiprain non quadrare: fed vbi Anftoteies ea de Purpu¬ 
ra vtatur non occurrit: & fi alibi vri tur, non aliunde tamen,qiix 
ricitauimus, tranftullt Plipins. Caihus quoque helica in Pur- 
puraium telia nuncupaii at> Ariftotele (ciibit, a Theodoroor- 
bem cuniculatim intortum: a Vitruuio, in columnis etiam vom- 
Quoniam vero fupeiioribus addit Plinius : Pi^teiea cla- 
uatumeft ad turbinym vlque aculeis in orbem feptenis fere.“ 
R quinonfunt Buccino, fed vtrifque orbes totidem , quot habent 
dnnos : Maflarius Marcello infculior, Liberatus nuuc (mquit) 
eft Theodorus a talfa calumnia Marcelli: qui in fuoDiclcori- 
de,vbidePurpunslpquitur, eum reprehendit: quodvbi in Ari¬ 
ftotele. annos circiter fex Purpura: viuunt,& lingulis pnnis in¬ 
crementum eorum patet, per orbes quibus tutidein, quodan- 
hoshabent,conuerterat, non orbes, fed volutasinterpretaride- 
buerat : , non animaduertens homo nimis fcioius, videri cupi¬ 
ens quod ita Plinius etiam hoc loco Ariftoteltm conuerterat, 
quare Theodoius Plinium Atiftotelis meliorem, quam Marcel¬ 
lum interpretem imitatus, oibes reaius quam volutas conuer- 
Nam voluta: appellantur, quod circuli fiue orbes illi interi¬ 
ores volutim compiiccntur, & ab exterioribus fafciola’ modo 
iiiuoluantur & obtegantur, pnma nauque voluta fiue plicatura 
iutegiturafecunda.&iecitndaa tertia. & fic vlque advitimam; 
.quemadmodum in voiuta capuulia Vitruuio demonftratacon- ^ . 
Atqui in Purpura orbes vocantur, omnes deteifti funt, cia» 
C uiculatim in faftigiatam longitudinem exeuntes, nullo orbe ab 
altero volutim intedlo. Sed vtad rem redeam, ego potius cuni¬ 
culatim, & cuniculi, vna cum Hermolao legerem , tum ex Pii- < 
nio,ipfo fuperius vbi de Concharum generibus loquitur, (in 
quibus magna ludentis natura: varietas) dicentecuDiculatim,pe- 
dtinatim, imbricarim vndata : tum ex Ariftotele quinto de hi- 
ftoria , vt Theodorus veitit. Tempus (inquit) viuendi & Pur¬ 
puris & Buccinis longum: annos enim circitet fex Purputxvi- 
uur.t, & fingulis annis incrementum eorum patet per orbes,qui¬ 
bus totidem quot annos habent, tefta intorta cuniculatim in 
crepidinem definit. Etquarto departibus animalium, (^^aex 
turbinatis cuniculo in anfiadum contorquentur Eft vbi et¬ 
iam elauiculatim, vt quarto dehiftoiia, duobus in locis, inter¬ 
pretetur. primo, facie dixit claniculx Buccinorum. fecundo, 
Monentur item eadem omnia Turbinata parte dextra, non ad 
vertiginem fiue clauicularn , fed in aduerfum. Etquartodc 
partibus animalium : Continent quodpapauet vocatur,Tur¬ 
binata omniafua clauicula. Sic etiam Hermolausin Diqfcori- 
delibro fecundo, vbi ait Cionia ypeantut partes in Buccino at¬ 
que Purpura media:, fecundum quas filicei operimenti clauicu- 
laeft. Cjctetum exemplaria antiquacaniculatira & caniculile- 
^ gunt. Facilis corruptio quinta vocali in primam mutata. Ha:c 
omnia Maflarius. Eum vcrolocumDiofcoridisquemcitat,de Y''" 
cionijs, non fatis explicatus videtur Rondeletio, etiam abijs qui P 
beneloDoa,inquit , commentaria in Diofeoridem confciipfe- ' 
ruiit. Ac primum alij *,«<£« legunt, alij Qui ion*legunt, 
detortum putant vocabulum acliiftionc loo,, qu£ violam (igni- 
ficat: quia Purputaiumquarundam flos violacei fit coloris, qui 
flos eft inter papauet &. ccruicem. Hermolaus k<oW legit, id 
eft, columellas , vt funt Buccinorum, Purpuratumque partes 
mediie, quibus velut columnis Sc fulcris caio 3c reliquae parces 
iiiuitantur. Sunt autem partes hae medi*, partes corporis inter¬ 
ni Purpurarum valde torofa: ac firma: aefibrofa: , circa quaste- 
11* volumina capreolomm ricu conuolui incipiunt fecundum 
Diofeoridem; vel quibus h*rcc vena illa vel membrana florem 
Purpuiarum continens, fecundum Anftotelcin inter papauer, 
quodinferioreeftloco.&tiachelin fiue cetuiculam, fiue collum 
lupcrioreloco. Scdprxftat locum t Anftotelis profeM; ei T^’ 
lucis aliquid inferamus. ToAcm^®- 
t)Tifi »«avftipvaii Trvxti. ^ 
..7.. i vf...', i» A' 
ai difiaipujij A fietTrrei 
TStb ^ lifctri Sivetj T» 
(TVfyccpvins otcv Iti cuius loci verfionc 
Gaza lenfum quidem Ariftotelismihi videtur clTeaflecutus.fed p. „ 
obfcure locum fic interpretatus eft. Florem fuum inter papa- ' 
ucr<iidum& collum continent, textu fpiffiore, afpedu veluti P 
membran* candicantis, qnam detrahunt, tingit h*c exprefla 
& inficit manum. Pertinet eadem fuo fitu perinde vt vena, 
idque flos ille celeber putatur , reliquum contextus quafi alu¬ 
men eft, Qu*dilucidus fic exprclla lunt. Purpur*florem ha- 
bentinter papauer & cetuicem, quotum coh*rentia denfacft, 
coadtaque. Coloris quidem afpeiSu membranam albam refert, 
quam detrahunt, preflaque tingit & inficit manum, diftenditur 
autem vt vena: atque in hac quidem eft flos Purpur*5 reliqua 
