De T eftaceis Lib. III. 
coagmentatio eft veluti alumen. H*func medias partes de qui 
bus Diofcoridcs. HaaenusRondeletius. Q^od veto Aultoteles 
, hoc eft alumen dixit, Pliniusftenle vertit, caetera m- 
hilabeo diffentit,Purpurasflorem illum in mediis faucibusha- 
berefcribcns: liquoris (inquit) hic eft minimi in candida vena, 
vndepretiolus ille bibitur, nigrantis rofaecolote fublucens, reii- 
quum corpusfterile. Rondeletius partem hancquasfuccum con¬ 
tinet, cordi proportione refpondere exiftiinat:cotcnini(inquir) 
hepar, cerebrum & alias partes indifcrctas habent Purpura:& Tc- 
ftacea omnia. Vnde conftat nugari eos, qui cor,hepar, bian< hias, 
liarem fein Purpuris inuenillepriedicant. Florem veioilluiiilanguinis 
fanguinis loco ellc dubitandum noneft,idque praftei alios Plinius Icnptum 
locoefte. teftatumqueteliquithisverbisiUanguii nonin cundlis tcnelhi- 
bus eft, verum fimile quid vtSepias iii mari iangiiinis viccrn obti¬ 
net atramentum , Purpurarum generi infedloi ille fucciis, de cu- 
Synonyma ius variisfynonymisacdifferencijs, antequam ad alias partes pcr- 
horis Fur-gam, primo dicendum mihi elle videtur. Vipianus Purpura’(iic 
pur«. pletunque vocatur) appellatione omnis genens Purpuram conti- 
Argaman. netiputat. Argamanic Argeuain Hebraic® voces rn libris lactis 
Amorge Daniely. & Paralip. i.i. Purpuram interpretantur, velieucum 
Purpura tiniftum: viide& Amorge Grtecisper metathelin fadlum 
putat Zoographus Aiiftoteles, vt demonltrauimus , atque aiii 
Gr^ciia, Tmftpv^ai Vocant; Pliuiusalriqucfloiem i'ui'- 
put2 transferunt: Plinius etiam luccuin,vtcum ait;cmn vua 
iLib-j. luafuccum illum euomunt. Et alias: cum foetificauere , fluxos 
habent fuccos. Vocatur & liquor, ros, fanies, pelagium, fucus, 4 
Vitruuio edam OftrumtSie enim Icnbittincipiaminde de Olho 
Oftruquidclariffimam& excellentiliimamhabet pi^tcrhos 
hL j Omne quidem Oftrum Purpura eif, 
Atticar ’ ^®‘^“°“°™“*®P“‘'P^‘3 0 rtrum,vttraditi'A Gellius,quodexu- 
€iip.26 ' Cerandam fplendoremque ruboris habet, hoc eft, illuftratur 
Oftrinus quo reliqua Putpuracaret. Fiunc fplendorem cocco 
color an ' Nomus Oftrinum colorem diftinguitamuu- 
Muticc ^ Purpura multoties accipitur) quod Oftnnus 
difteiat fitfubtubeus, murex Purpureus. Sed h«c a fcnpcoribus 
confunduntur. Idem Nomus Ortrinam,inquit, (fcilicetvcftem 
dicunt) ab Oftro colore, qui eft iubrUbens Citantem hteever- 
baTurpilij :Interea afpexit virgiuem vedari, 111 capite ticulam 
indutam Oftrinam; Et Varronis. Aurora Oltrinam (Oftiinuin) 
Oltrfi vn-hic indutus fuppatum, Vtebanturautem, vt Zoographusconii- 
dedidum. cit, non tindotesfolum feuinfedoresveftium, hoc colore, fed 
^rranum & pidores. Didum vero eft Oftruni^T» orjslxs quod a Pur- 
Dltrum puristeftatedis eximeretur, ex Vitruuij fententia. VitgiliusSai* 
^nde ranum Oftrum dixit, a Sar vrbe Phccnicire, qute poftea Tyrus ap¬ 
pellata eft: 
'Etgemma bibat Sarrano dormiat Oftro. 
Vnde& Sarianum & TyriumMuflarius hunc eundem florem a 
cLib.}. Latinis vocari teftatur. c Propertio alijlque edam color dicitur 
Oftrinus: 
Et Tyros Oftrinosprtbet Cadmea colores. 
Aduertendum interim Conchylium, muricem, & Oftrum 
pro eodem colore, Purpureo fcilicet fumi. Sauiem vero pra:- 
terPlinium edam Vitruuius dixit: Conchylia,cum fuit,leda, 
ferramends circumfcinduntur,e quibus plagis Purpurea lanies. 
Pollux item idell, cruorein vcHamem dixit: Nonu^san- 
_ tiquus poeta ilifir srHf , id eft, liquidum ignem, hoc a colore, il- 
ucus pro luclafanieifubltantia Fucus non feinclPlin dicitur,vt Buccinu 
o® pet fedamnatur, quoniam fucum remittit. Sammoni us: l-iir- 
furatorretur Conchylipreditafuco.,?ci.igi'dm vero eodem loro Plr- 
lagium . Pelagio admodum alligatur, 11 imueque eius uigi uia; d..c au 
fteritatemillatn&c.uonuuili ctiainPurpuriHum.de quavoce poft 
Plinius medicamentum quoque pro flUrpura; coloiedixit, quod 
& Grtece pharmacum appellare licebit.Phannaca Iones tiuctuias 
\OCZat.(paff(^^afy0^uvaf,/3a-^af. tpapffftcs-mrapud Homerum 116 
folum tingere eft, vndc^«^,i(^»ai,ir dicuntur TK, 3 ittpia«, ideft, of¬ 
ficinas tindoria: , teftc Varrino, fed etiam ferri aciem exacuere & 
indurareOTfTppi>OTi«,.duratureium fertum aqua; frigids 
Venenum ‘“tindum. Ad pharmacum Grarcam vocem Germau.ca Faiovcl 
Tyrium f^rvv accedit. Hinc forte etiam venenum Tyrium poetisnoniml- 
Oxosquid culor vocatus fuerit Oxos apud Suidam Puipura 
Suid«* eft,qua:apudPhanicestingcbatur pre[io;illim.i :h nc oxyoapha 
in L. i. C. Q^a; res alienari , on pollunt,quo inloco lumiuiili cor- 
tiguntdibapia, veramIcdinnem , vt Alciatusaic, perucuentes. 
~ ^ EgoapudSuidam nihil huiclrnodi repciio, nec .dios Lcxicoruin 
xy ap u fcfjptores,nequein’''o|®-, neciu O.xybaplium quidem q, 
aliquiiuepte oxobaphuin iu.uiiuant(Varino telie) valcid.ura eft 
aceto, & intindui, excitandi appetitus caufa,deftinatuni in men- 
fis. Purpuras tamen ,0(1 a|!<TOW5, id eft, excellentes, mi¬ 
nime vulgares & acerrimi fulgoris apud Suidam legimusin Eap- 
Aultpof®^ TTOftpv^iicAmzao eft Purpura prteftantior, cui oppo¬ 
nit ideft, vulgarem. Brodteus quoque in mifcellaueis 
cap. 14. ineptam hanc Alaati interpretationem reprehendit: cum 
Suidas nihil aliud fcribat, quam 70tpetviKuv , hoc 
eft. Acetum codum c palmulis, CUIUS meminit Xenophon in fe- 
K«Ati|. eundoAnabafeas. K«Av|Helychio eft flos rofie&c.&Purpura 
Chaica marina. Er Nicandri Scholiaftes aitefle florem ien ani¬ 
mal marinum quo Purpura tingitur Hermolao chaica eft(exSui- 
davt videtur, apud quem i dem legitur) hetbse genus qu* Purpu¬ 
ra tingitur, quod & Ruellius meminit ex Phocione Grammatico, 
' cui tamen eadem vox etiam Purpuram fignificat. Sed po¬ 
tius feribendum eftivnde verbum (bcA^^ih*: Scholiaftes Lyco¬ 
phronis, vbi hic habet 4'faAv<K«(A;^^«pxT»;. Calche, inquit. 
99 
A proprie eft Purpura tinda: nunc vero.peplos fimpliciter multis 
tiudutis infedos intelligit, & variegatos & pluiriancos. d Cse- . 
liuscalchenPurpur* operculumab alijsvocan nadit (vnde, ih- 
quit, didus Calchas) a Galeno onycha; tametfi ditatur onyx, vn- 
guis odoiatatus quem oftracion item appellent,vd ofttacoil quo¬ 
que.exterum hxcpofttema non ad ipfumfloreri,, dum adhUc in 
animali eft ,fed cum ad vfum accommodatur,pertineht. ita& 
Purpura fimpliciter apud Romanos aliofque vcllimenti Ueuus 
commemoratur 'Aittiaj tamen ab iplofloic viftesPuipurc^^id* 
luiu, & roga pida aflotido colore. 
Teftiselt Feltus Porapcius.Pida,inquit, qux nunc roua dicitur 
antea Purpurea vocitata eft. eiatque iinepidura. EuS^ci arini- 
rncntumcftpidurain xds Vertumni & Conti, quaiunnn .iluia 
hd. Fui mus Flaccus, ru altera T. Papyrius cenloi tri mi, pii.uites ita 
pidlifunt. dehacpluiafuperiusdida funt. Ita rarrte; vcftimciita 
Purpura inftdaeo temperamento ,'vtamNhyih ci lort hi refere 
rent,amethyftina dicebantur. Piinmsi de amcih.vUis loqutus i c f.j,' 
indiexabfolutum Purpura’ colgrcm habent, ad h.in.. que 11egen¬ 
tium olficinx dirigunt vota: fundit euim alpedlii lenirer bun- 
g dum, neque in Ociiiosvt carbunculi vibrant. N.cnoii .i 
vocabantextremamoram Veftispisettacta: j eui. vr dDCinni^. piii- 
pura inferebatur, vndetcfteAldo Manuuo, «sc,-.,, voca Purpura 
bantlimbumhuius veftis. In fumma a Purpuiis coiuliis) ipias .loiuboi 
quoqueveftes. vtHetmolausquoqueVoluujfliupuia, vocainus. iaciei 
Accipitur etiam pro tiibore faciei, vtapud Propetiuun. 
Tmdia rubore genas paulatim purpura vrftit. 
EtapudMattialeflilib. 9. 
Et libatafemelfternmosmodo turpurdcuUus 
Sparferat< 9 c. 
Ennius in hoc quoque fenfu. 
Et fi muher erubuit ceu iaih j Purpura 
Atque ita pro purpuriflo etiata uccipicbatili: Afranius. 
Mea nutrtxjurge.profer Purpuram. 
Non abfimili ratione Gallis exanthema ta feU maculas peftilentia- 
les.quiafxpe Purpurei funt coloris, Purfurx nomine, vt ufta ^'roexathe 
turAmbrofiusParxus.ilitelliguntui SedvtadfloremipfiusPui- tnatibus 
pursreuettamur.tempeftiuumeft, vt de diffeientijs cius aliquid Floris dif- 
dicamus. Tria autem Purpurxgeuera, a varietate coloris funipta F“cntia:. 
a veteribus memorata inuCnio: coloris violacei fatu- A coloris 
rati, &fubnigricaiitis, quo colore vepcpv- ''turictate 
^ /ii«»Hoincrusdixit:Talisfuitamcihyftina,&quxc pelagijsPut- triaPur- 
purisfolisfiebat, & Buccinis. puniccamlubcmeinco putxgene- 
lore cocci, qualis fuit Tyria & Tarentina, vnde & vcncninn Ta- ra. 
rentinum dicitur, a colore puniceo matut* palmula; d.dam.a- 
AKjyiA» colore glauco, irato mati fimili, auftero, dilu to, qualis 
fuit Conchyliata. Tyriaomnium celeberrima, qiix Oftrimi quo¬ 
que dicebatur: quo obfcuiior& nigricantior; eo erat canor, aqua 
languis dicitur purpureus, admodum Iplendida & fulgore lumi- Sanguis 
nola, qux nempe ad Iblis radios ignem reprxfcmabat, quare 1- purpureus 
gneamvocauitIuuenalis,& Valerius Flaccus atdencem Fuit for- vnde. 
te etiam huiufmodi, quam in Britannia nalcilaudatillimain Beda 
memoratinitioEccl hift.gent.Angl. Hacideodetetiot habeba¬ 
tur T arentina, quod fine luce & (plendote eflec Non enim omnis 
Purpura fulgore luminofa erat, fed quadam obRuritace cenfetuc, 
quinSc fplcudentium quxdam nili altius tollantur, non fpiende- 
fccbant, nec implebant oculos contuentium. Hinc A ugulli locus Augufti 
innotuit, qui cumolim quxreretur deobfcuiitatcTyux Purpu- iocus 
txquamcmi iufl'erat:dicente venditore; Erige .ilcius &; fuipice, 
his vius eft falibus Qaid/Eigo vt o epopulusRonunusdicat be' Purpura 
i)ecultum,infolaho ambulatutusfum; Vocabatureaclarrliima clarillima. 
D Purpura, quod meminit Lampridius lu vita Alexandri; Purpuix Alcxandri- 
clanrtim* non ad vfum fuum fed ad matioiiaiuni, li qux aut na Purpu- 
pollent aut vellent, cette ad vendendum giauiflimus exador ra qu* ^ 
fuit,itavc Alexandrina Purpura hodiedicatut, quxvuluoPio 
bianadicitur, idcircoquod Aurelius ProbusI aplijjs pia^pofitus 
id genus muticis teperiHcc. Meminit Flamus Vopikus m Aure- 
lianoPurpuieipallijquodPeiraium lexablndis uucnoiiDusac' 
ceptuifi Aureliano uedciat.adquodcuiiimationa:luasPurpmas 
^tingerent, cineiis fpecie dccoloraii videbantur, diniiii coiitpa- 
rationefulgotis Talem Purpuram Sandycem Indicam facere, fi Sandyx 
curetur, idem tradit dici, memoratumqiie pallium eo Puipurx Indica 
genere, quod poftea nccillagens detulit, lice Romanus orbis vi¬ 
dit, in templo louisOpt Max.fuifle.cxteruiiiTplendidiirimiisi 
Ile color. fi ex fandyce erat, hic non pertinet: faltem hoc conftat t-, tr 
Purpuram loci varietate omnino variare. Teftatur Vitruuius, o- 
ftrum quod legitur in Pontode Gallia, quod hx regiones liui pro- 
ximx ad Septentrionem, elle atrum. Frogtedicntib. inter Septen¬ 
trionem & Occidentem inueniri huidum : quod autem legitur 
£ adaEquinodialem, Orientem& Occidentem,inueniri viokceo 
colore, quod vero meridianis regionibus excipitur, rubra pro¬ 
creatur poteftate,& ideo hoc rubrum. Rhodo etiam Infula crea- Ni<»r' 
tur, cxterifque eiufmodi regionibus, qux proximx funt folis violae 
curfui. Sed hic animaduerteodum Purpuram nigram fumi pro 
violacea exfaturata; fic cnimfxpe nigrum a veteribus fumitur. 
Amethyftina Purpura, quam etiam ianthinamfeu violaceam ap¬ 
pellabant, ab amethyfto lapide nomen obtinuit ,dc duo Plinius 
fiefetibitin nono:Non eftfatisabftulifle gcninlx n*0uicuame 
thyftum,tuiiusabfolutusincbiiatur Tyrio, vtfitexvttoque no 
men improbum Tyriamethyftus. Et alibi Amethyftos nemmas 
cfledicunt perlucentes violaceo colore. Caufam autem nominis 
amethyfti adferunt.quodvfqucad vinicolorcm accedens,pti- 
ulijuam eum degiaftct in violam definit. Fulgor quida.ii inilla 
N 1 Futpur* 
