Vly fsis Aldrouandi 
Dibapha 
Purpura 
casrulea. 
PurpurKbouex toto igueu 3 >fe(lin colorem vim deficiens. Eft A 
enim a prmanua particula «& ,idcft ebrietate nominata, 
tanquaamethyftmus color fittobnus & colore vim mimmeine¬ 
briatus Ad humfmodi Purpuram alludit Suetonius iaNerone.t.c 
cum interdixiiret^fiim amethyftim ac Tyni coloris, lumplilletq. 
qui nundinarum die pauculas vncias venderet. Alludit ad eandem 
&Epigi;ammatariusinAphoiencisdelamsamechyltinishoccar- 
menlubii ciens: 
^.kriaSiciemAcumpm de funguine Conchi. 
HojfVideOjCjuarelohrMlaniivocer. 
Huc arbitror etiam pertinere, quod Plinius fcribit: Purpura vio¬ 
lacea me iiiuene vigebat, inquit Nepos Cornelius,qui diui Aiigu- 
fti principatu obiit, cuius libiadenarijs ceutumva;niebat;luccel- 
fit dibapha Tyria, qu26 in litras denariis mille uon poterat cmi. 
Dibapapha tunc dicebatur, qua; bis tinfta ellet, veluti maginhco 
impendiolqualirer nunc omuespenecommodioresPurpuix tin¬ 
guntur. Erat deniqmealiud genusPurpuix cxruleum , omnium 
viliirimumexleuiflimaacdeiemma Africanaprope Succubin A- 
Fries vrbem ExtarSi hodie eius imago in holokncis violaceis 
deterioribus, qusadcsruleum colorem accedunt ,& vinoinhci- 
untur. Ab hoc genere Piirpurs, mare Purpureum vocauit Vugi- 
liusinquarto Georgicorum. 
/« mare Purpureum vtolensior hrfiuit armu. 
Plutirchus quoque citat in libro de exilio illud Simonidis, 
Tenetme Purpurei mari» 
Premitu» arcum agitati. 
Et in libro de facie, orbis luns: Et matis quidem, mquit, colores 
conatuseft Homerus vtcunque nominibus exponere, matevio- 
Is , vinique rubri forma prsditum dicens,& alibi glaucum, vn- 
dam Purpuream tranquillitatem albam. Cicero mate Purpureum 
viderifctipfit.Fauonionalcente. Primumitaquelocum obtine¬ 
bat Purpura quo ardentius fulgeret, vt de T yno, didlum,alterum 
amethyftinus, omnium vihlhmus qui magis ad csruleum verge- 
'L.y. loannes/Goropius Becanus, vtaftruat Purpuram, quo naa- 
nathent. vergat, eo haberi prsftantiorem, Purpius etymolo- 
’urpurvn. |ja„,exCymbroium vetuftiilimalinguadeducit, quibusPurpu- 
iedicatur, f^purpur, quafipur vur,ideft putus ignis vocabatur:exterum 
cum multa adducat qus hancnoftramhtflonamdilucidare atque q 
amplificarepoffint,egoeaprsretireno!uerim. inquit Itaque. Pu¬ 
rus fit a vur. quo ignis denotatur, eo quod omnia per ignem pur¬ 
gentur. Vur itaque purum & purgo, dat Latinis: nobis pur, a quo 
purpurcolorpureigneus.quafipur-uur.SictamenLaninvhlMt, 
vt purput color fit purus puru s. Sic dixit ille, quifquis nomen Yu- 
gilij fumpllt: 
_— Carmina purpurea candidiora ntUe. 
Et Valerius Flaccus: 
Hicfale Purpureo viuaq; nitentia limpha : 
Sic Horatius. 
-- Tempefliuiut in domo 
Vault, Purpurei» aits olonbu» 
Comejfabere maximi .... 
Quo loco demiror intolerabilem Lainbini audaciarn, qui cum 
poetselegantiam non intelligerct, pioPutpiueispoluumarmo¬ 
reis, opei^fa teltium denuuciatione, docens maimoreum pro 
candido dici. Citantur Lucietij, verfus, citamur VirgiliJ, citan¬ 
tur Ouidij, quo vetus fciiptura ac genuinalectio corrumperetur. 
At non vidit hic Lynceus, cornicum oculos configere paratus, 
hanc ledionera non in omnibus modo vctuftisexemplaribusin- U 
uemri, fediamolimetiami,Seruio probatam geimanamqueha¬ 
bitam fuifle, vtinterim Aeronis ei reftimonium contemnere per¬ 
mittam. Ille enim hunc Virgilij locum. 
___ Nam^tpfe decoram 
Ctfartem nato genetrix lumenq, iuuentt 
Purpureum, ^ latosoculuafflorat honores. 
fib interpretatur ,Yt Purpureum pulchrum & flondiim vocari di¬ 
cat : quod vt probabile reddat, hanc ipfam Horatiam verfus par- 
tcmadducit. 
Purpureaal(s oloribus- , 
Vellem equidem Lambinum interrogare quod libiColumella vo¬ 
luerit, dum dixit: Frondes Purpurat auro. Sane fi conlentire libi 
Horatium emendanti vellet, necefle haberet, velmeptumautho- 
rem dicere, vellocum cartigaie. Quisenim vnquam aurum vtdit 
Purpureum, fi Purpureum fit rubiiim ad arruiii dcclinaus? Neleio 
ptofedlo qus fit effions coriumpeiidi impudentia dicenda, fi hsc 
COI teftio & emendatio fit voca uda. N os igitur P urpureum id di¬ 
cemus quod floi-idum ell & pulchrum, idq; vocisongini conue- 
niencer,qusnihilaliudlignificat.quam vel purum igneni,vel »u. 
rum putum. In igne autem non tam color, quam lux & Iplendor 
confidetatur: quo videtur Horatiusrefpexille.in arte poetica ca- 
Inceptu grauibui plerun^ ^ magna profejjts 
Purpureus late quiJ^lendeat vntts alter 
.^jfuitur pannus. 
Nec inde alienum eft illud Aufonij in Mofella 
- Phoebusq^fereno 
Lambini 
error. 
Lumine Purpureum referat lamfudus olympum 
Fecititaque Purpurs nomen adretftam rationem vocatum, ne 
Purpuream niuem, ne Purpureos olores, ne Purpureumfal admi- 
remunnec abfutdum item putaremus,fi quicquam auro Purpura¬ 
ri diceremus Furius apudA Gelliumfic legendus 
Vt fuhea tpfa leui* -volitat fuptr aquora ctajps 
Stitritu» Eurorum 4 iridos dum Purpurat vndat. 
Exemplar meum habebati ficutfulicaleuis :quod non placet, mn 
ex fulicafulca facias, quod per me liberum efto. Flic Purpurat fiC 
interpretatur Gellius, vtidem fit quodnitefceiefadt i quod no» ^ 
poteft difplicete, maxime, fi nitorem quendam fplendidum & i- 
crneumiiitelligat,qualisin ctifpanti man videtur, adeo vino-tu 
etiam luceat. Purpureum Itaque ignis fplendotem vbique indicar, 
qui quod m oftro maximus fit & cxccllentiffimus, Purpureum o- 
ftrotinftispotiflimum applicatum. EUgantet Virgihus, 
ardebat Murtee Una. Liuius in Laodamia: Ille Afiatico or natu at- 
fluens , aut Sardiano ac Lydio fulgens decore. Bene dixit fui- 
ams, vt igneus Purpurs fulgoi uiteiligeretur. Addamus & Qiiin- Ogintiha. 
uhanilocuminfignitercormptum.exlibri duodecimicapueae- nus cotra- 
cimo & ineo corrigendo,fi minus placebo, Lambini audacum ttus. 
dicarsmnlatus. Sed euanefeunt hsc (inquit,) atque moriuntur _ 
comparatione melioium , vt lana tinftafuco citra Purpuras pia- 
cct:acficontulerisetiam Tyrislacerns.coiifpedumelionsob- . , . 
tuatur, vt Ouidmsait. Si vero ludicium lis corruptis acrius aabr- 
beas.vtfucis Purpuram ; lamilludquodfefellerat. exuat menti 
tum colorem, &: quadam VIX en.irrabihfsditate pallcfcat Lucear 
icitur hec citrafolem,vt qusdamexigua animahaignicult viQcu- 
tur in tencbris.In his aliter corrupta fuerunt, vt liquebit conteien- 
ti. Quod autem dicit, vtOuidius ait, nefcio an a quopiam litad- 
ie£Fum. Ems certe alia eft comparatio. Tyrias emm Amyclsis 
confert. Eft autem locus in remedio amoris. 
confer AmycUu medicatum -vellus ahenis, 
MuricecumTyrioyturpiusilluderit. * 
Si mihi citra exemplarium fidem coniedlandum fit, pro lacctns, 
oonLaconicSjfedTyrislaceuis Icgamj vtalludatad luucnalis 
illud. 
- Tyrias humero reuocante lacernas . . c 
& illud, vtOuid. ait. a quopiam fciolo dicaci margini adieaum, 
cui vifa fuerit eadem vtnufque authoris collatio, cum tamen Ho- 
ratius potius citandus fuidec> apud quem elt: 
Non qui Sidonio contendere calliduo ojiro 
Nepiit Aquinatempotantia-vellerafucum 
Certius accipiet damnum, propiufiie medullis 
& uamqui non poterit-verum dijhnguerefafo. 
Hic enim fucum Purpurs,perinde atque apud Qumttlianum, 
comparari videmus. An moAqiychs luxta. ac Aquini fuco pro 
Purpura vterentur, an purpura quidem vterencur, fed pallidiore, 
quam ellet Tyriorum, aliis coniedandum relinquo; penes quos 
etiam efto eius, quam veltnt.leaionis fequends poteftasicum no 
no modo locus intclligi coirigique pofiit. Nobis (ans eft ex eo in- 
tellexiflb, igneum .fulgorem in Purpura maxime placui le, quo 
ratio nomims a me aflignata facilius fiiam tueatur probabiliia- 
tcm.NonnusPurpursinuentionemdefcnbens. 
K«i t Vg/lr,s mojrixi^i hhifSfici 
iloiip-o^irii e-!ri>')ifXsii(sr'ri^onu S-aXa&iii 
Et mox—- ipoirt^cts 
Vidcfnehic femel fcintillas, lurfusignemipfiiis Purpurs?Num 
polTitquidpiam ad etymologiam efle aptius! Sed fi quis dicat o-cf 
Grscumelfe, eoqueadGrscosvocempertinere, eimoxtefpon- 
debo, dum oftendam ab vr, vur, & hinc orSf Sc pur deriuan: & a- 
lioquiGrsci non Purpuram, fed m^cpbfa* dicenteslongius quam 
Latinireceffetunt.Hscitaque omnia Gotopius. Vtmodovnde 
quodammodo digtefli fumus, fermo nofter reuettatut, exafm- 
nands veniunt reliqus Purpurs partes: inter quas, cum de lucco 
multa dixerimus , primum occurrere videtur ipfa cato: hanc pe- 
nituS includi, nec vlla ex parce, excepto capite confpici author elt ^ ^ 
ff.Ariftoteles,itemteftisfuisPurpurasadhsrete .^hanus 1 uipu- ’ 
ramfcribic vehementergulofam oll'e,Imguamq; habere longam; S 
eaautem etiam nenctrarequscuq; poteft & attrahit adeomeden- 
dum, eaque demum capi Purpurs &Bucana,i,'iquitArift. pro- 
mufcidemfiuehnguamfirmam.toiofam habentadeo validam,vt 
ea teftasefcarumpoffintperfotate,vtafili atque tabani quadrupe¬ 
dum tergora peoetrant. Et rurfus:pafcitur (inquit) Purpura exer- 
ta linoua fub operculo, qus Piii putis digito longior eft, qua tum 
Conc 1 iulas(vdut turbinum, quorum elca capiuntur) tum lui ge ¬ 
netis teftam perforare poteft. EtPlinius 111 trigefimo fextonom 
libri LiuouaPmpuisloiigitudinedigitali.quapafcitutpeiforaa- 
do reliqua Conchylia, tanta duritia aculeo eft. Et ahbi: Purpura 
vocatur caliculatimpiocurreiue toftro& caliculi latere inttorlus 
tubulato,quapqrfo..itui lir.gua Rondelctiusv.dihgeaus confide- _ 
randum proponu,linguanc ccftas peiforet. Lingua (inquit) omai- Linguane 
bus animalibus inore eft : osautcmui capite, quod operculo te- teltas per- 
Pitur in Puipura atq; adeo in turbinatis omnibus. In roftio igitui torct. 
lonao & tubulato lingua non eft, fed per id eam profert & exent, 
Atiinouam Purpuraium & turbinatorum omnium ptomufa- 
dibus mufcarum.qus inter cornua font, con>parat, qus firma eft, 
torofaacro:uDda,qusq;exeri poteft: quam tamen fi peranato- 
menpropius intueareSc trades,neq;iia longamneq;.ita duram 
efieceitocompeties,ytpetlonguraroftruin teftas peifotarepoL 
fec. Quare id fabulofum eflepnto, fedeaquoadeius fieiipoteU, 
exerta,Purpursfuccos& humores aliarum Concharum exugunt, 
Pedinum ritu: rofttoautem acuto & duro ftanquam tetebello 
excauato) teftas aliasperforant. Hsc Rondeletius: qui eos etiam 
redarguit,qui culeguntapud Galenum intextio de medicamentis Lananou 
in auriculariis medicamentis xf.uiihe ais p^. 
fiueni>yA;<'^‘»:EtlinumcPurpura,apudPaulumrEginecam exi- _ 
ftimet inPutpuris lanam aliquam fiue ftuppam fiuc linumfiueto- 
jnentum repetiti,quo contufo& depexo in medicamentis vetcics 
Ytcientut. Sed illh inquit, toto cslo aberrant, yt dieitqiynihil n 
