DeTellaeeis Lib;IlL 
iLib, io. 
talein Purpuris, neqiiri TurbinatiValiisrcpetias.Neq;byffb alii- A 
gantui-,vtpinna:&mytuli.Mouentuta.Purpurx,&catoTutbina. 
toru oiriniurh‘non alicer alligatur quam circa tcftaruhi voluiriina. 
bQuareincellcierut veteresper*.j»*iAe lan^ Purpura tind* craflio 
rem & mimis curatam partem, cuius meminit etiam h Diofeori- 
des: 1^« JwAaorias 
Nec iecusfimbriatr marinarum Purpurarum flocculi cremarifo- 
PurputS: Isut. Cut ita appellarunt id in caufaelt 3 quod Purpura non lolum 
varia ligni P’‘° ■^^^rioo animali, fed prolucco eius, pro veftimebto ex eo tin- 
ficata. •& pro lana tmiiia fumatur. Redarguit eundciri errorem etia 
longa orationeZoogiaphus his verbisiLanacad remedia quredam 
Vtuntur , inquit Diofeorides , eodem modo K^oKi/?i; 5 -aAaari«f 
Sic habetxditio noftrapet yplilon, a reab x/ioKi/r, qui 
feriptione, genere & fledlendi modo congruit cum KKaftis, 
nam apud Helychiunr xpoxt^i per iota non redie feribi , veliple 
licerarum ordo arguit, interpretatur autem y»i»^*A«,ideft, to¬ 
menta. Hinc compolitumeft nomen x(io*ilasy|«@-,quod eft floc¬ 
corum leftio, qualis ab adulatoribus fierifolet. idcmxftKvJif-jn^t 
dicitur&idfacere, verbum *f<>tv^((^«»fonat, vtannotauit Cxlr- 
usiRhodigiuiis, qui &ipfetairien per iota Icribit, non perypfilon g 
deprauatos foire Galeni codicesfecutus, nifiquisxfoxiiW vocem 
diminutiuamelle velit a >tfiij*!),quod filum & fubtcgmeii interpre¬ 
tantur, ^raiccllus VirgiliusDiolcoridisintcrptes.iniplis Purpu¬ 
rarum Concirislliipparumimaginevelleraquasdam elleputaurt.- 
qaaralrj {inquit) tomenta ,alij licia, alijfimbrias dixerunt:nos 
rem& nomrnis fignificationem fccuti, a ftuppis rem indicaui- 
mus.xfoxtl/iii enim Diofeorides dixit, qua voce Graeci adhuc, 
Marcelli quod centufo & depexo lino craflillimumfirperel^, fignificanr. 
error* ^i<: pluribus alijs locis aliud ea voce quam Ifuppam fignificat 
&lkpe Paulus Aegineta.iubens xfoxvdiimponi aliquid.In mari 
autem quotidie Purput* capiuntur, qua: fuperiore fui parte villo- 
fkfirnt,tam tenui & fcquaci vellere, vt in filumlini modo ciahi 
& conficipolfit. Ha;cille,fedrn Purpurxconcha villofumquic- 
quamreperiri ceu falfum redarguit quidam Germanus,qui ineos 
quoscitauimus, Galeni libros, dodtillima commentaria conferi- 
pfit, & poft eum Rondeletius: qui'»f(>»ilJi*j (ipfe Kfe»ic)*fcribit^ 
lanx Purpura cindlx cralfiorem, minulque curatam partem inter¬ 
pretatur. Sed nihil prohibet fimplicrteretiam vellus Purpura tin- 
^um interpretari: e quotamen netemerefumptusfieret, adete- C 
mandum crafliusAt minus pulchrum (eligebatur, pollent & e ve- 
fte Purpurea, prxfcttim attrita , difcerptaaut vulfa fila (Iu lina¬ 
menta xgoxiJAs nominari. Commentator ille Germanus incom- 
nientarijsin Galeni de compofitione medicamentorum libri tcr- 
tij caput primum. In fine huius compoficonis (inquit) in Grxeo 
ci^emplari corrupte legitur,»^ cvTi^a iple5r«^- 
pro«jejsrus»»» legendum conijeit, ('quam rede, videriti- 
^ pfe. mihi quidem temere mutare videtur : quod fi le¬ 
gendum eflet, vltima circumfledi deberet; )&interpretatur: la-. 
nxPurpura infedxtomentum indito, velut fupra etiam Archi¬ 
genes dixit, ifAcp^c^of^isTi hoc cft, obtu¬ 
rato meatu per Purpurx lanam : lanam autem mollem'a fomen- 
to& iiiftillamentis auri indendam ede, fupra in principiohuius 
libri Galenus dixit. prx(i:att,amen hanc exPurpura & Conchylio 
iafedamefle Etrurfusinlibrifexti caput fecundum, inhis ver¬ 
bis. 7 rof<pifat «AiiWr 
pro*«jc^7j voce nullius fignificationis legit vel 
<A, quorum pofteiiusapprobo. & vertit Aut atramentumfutori- 
um l^urpurx marinx cumeutoinuolutum vrito.Lanariim enim v- 
flarum Sc prxfertim ex Purpura infcdaium, visefl: efcliaiotica, 
Diofcoridete(lc:&moxx^axJArhapfum lanx,fiuclanam conuo- 
lutam fonai e dicit Ex qua longa oratione, vti etiam ex allatis pri - 
moRondeletij verbis (aris dilucide conflat in Purpuix Concha 
nullam reperinlanam, vel tomentum, fed DiofcoridisGalcnique 
- lo'^Ufndclanaintell!gendume(rc,quxPurpurxfuccum imbibit. 
Helycbij Hicinterim Hefychij & Suidx lapfus etiam obiter annotandus 
ui X venit,quorumille/St^av^vaitcile^#^ ecvTiTTw^Ax^telx- 
_aplus. >'«/ 4 vo»,&,Si;OT>«etiamexponitmo^<pu£^,Puipiireachicvero et¬ 
iam /SvOToKfifrnificare aitiSaiidd dxm.flsljear: 
lOI 
Hyllus ah- iarn /SilOToKligiiificare in^a.(pLii Tra.cpvpaf: Sc ^ooo-mr, lifivoo-a 
Ud quam Sed perperam vterq;; nec enim colorisgenusell.fed 
mpura. delicatiffimilini &diuerfi a Purpura, vt ex Luca etiam patetapud 
operculum fiueintegiimeiitum.apudauthores cum veteres 
ItUb.s.ht/f cumrccentiores, in coiiiiderationem veniunt.kAiilloteles ida 
Mptif. verbo i(;«Ai/x-TCi,tm>elAK^^fuie»gsAt<^^nuncupaiiit, alibi enam 
TJX e7nj(^}jvpcp(^7rXK^TZei/7UXUCpcTT^jl^ 7K 
cc!^x TmvTK. vifjj^vrw ijcn TO 
hoceil operculum itaque liuic generi (Buccino &Puipurx) ad- 
hxretnatiuum, & exteris omnibus Turbinatis. Pafei quoque ex-^ 
erra lingua appellata fubillo operculo folent. Etalio inlocoi^evi 
A fOTTvy/cjt •3w»T”s;ijo oijj^£7^; ,hoc ell. Operculum etiam lam 
inde ab ortu omnia gerunt: de Turbinatis loquitur (lib.4. de hili. 
Cochlearu 4 -) Statim ab ipfa procreatione Turbinatis operculum elTe 
operculu, dicit, addifetimen Cochlearum ,qux ipfx libi exglutinofo hu- 
more.liue ex mucofuo opercnlum conficiunt. Dicitur alitera 
Grxeis , vta Galeno,quifeorfum de eohxc prodidit: Iti^- 
Tnptpvpau S' o^jss TniB-itia jttskUum oi^Xius Ttttt 
h TUS Tjyipf^xf Inz/jxii »^|A« , oie5c(»« -n 
, Opercula Purpuratum ex aceto pota fcriplerunt qui- 
Cochlex dam tumenti lieni mederi jfufiitu autem excitare fxminas vul- 
cpercula- uxllraDg(ilatuoppreiras,& morantes fecundas detrahere, Eo- 
fcs. dem nomine opetcnlum Conchylij nominauit Diofeorides,& 
Cbchleais quafdam alpiumLiguri# i4eft operculares. 
Dicirur autem quod eo Teftatorum fdramina claudantiir.vt 
vaH operculo luo. Carni hxret vt vnguis noder, ac tanqiiam 
r c^gmentatum quid & duratum, effe dicas: 
Differt fubftantia a tefta, quxmulco ficcioted, beque fumum, 
emittit, nifi fi accenfa liquore aliquo extiiiguctenin Opeteu- 
Ium vero pinguedinis nonnihil in fchabensVumum reddit cor- 
numodo. Pharmacopolx hodie in officinis habent Conchyli-ri, h ■ 
orum Bucemorumque opercula petmilla, qux Blaitas Byzan- » “ , 
tias vocant,fed hoc nominC Purpurarum tantum opercula ap- 
pellanda erant, nam ^A«a 7 ®- liue Puipiiratn fignificat 
vnde Blatteus color pro Purpureo. Cafliodoiiis in epidolis de 
chamxleonte. Coloresfuos multifaria qualitate commutat, mb- 
do Veneta, modo Blattea, modo prafina mode evanea. Eutib- 
pius: Neroinufitata luxuria fuir, vt qui exemplo CaliguI* fri- 
gidis& calidislauareturvnguentis, hamis argcr.teitaurs-ifque Error Ni- 
pilcarecur.qux blatteis funibus cxtrahcbantui: anos Suetoni “ colaiMy. 
US& Oroliusinterpretantur Purpureos. Ille: prfcatus ed,inquit, rcpfi 
rete aurato. Purpura coccoque funibus nexis. Orolius, Luxurix, 
inqmt.tam cffrenatxfuit Nero.vt retibus auieispifcaretur.qufe 
Purpureis funibus extrahebantur, Hxc HeimoLrus vir pereru- 
ditusin fuis in Plinium gloflematis annotatiit. S. d t>rf),SAKTi(gv- •» 
Purpur.im lignificet, tamen pro operculo folum Purniil-x Viur- 
pandocet Nicolaus Myieplicus.qui tamenhon flVe cirbredixit 
Blarrum Byzantium cfle . id cilosnii. 
rium Purpurx, Hodie quoque in bfficinisblatt.im byz mtiam ef- Murepfus 
Iccrediinc.quodin oie & naribus Purpurx repeiitiir, oiio ine- correarii 
prius nihil di.ci poted. Pur purx enim nequenaics-. ncbiie n iliini; 
neque olla intushabcnt, cum Tedacca omnia foris dnruin, in- 
tusmolle contineant. Refle igitur Rondeictiiis legendumctb- 
dit, orej!<(9» V ei»*» Tyr vrtfpilgje;, id elt teftam vel dypcTiin liuefcil- 
tum Purpurx. 'Pi.t^cnim prxteiquam quodpd t m lisuificat, 
yadeii-^xihpff^yocwm, etiam pro fcuto ftirriitiir te 7 le Pha- 
" XT-TTlhf , tj, cb 
Ided.ei.oe vocantur fcuta lOtiinda, qubd excoiib biibuio coil- 
det. Operculum vero fituti fcutum ) Purpuix 'capiti ihiponitui. 
Cur vero , vcl dicTtiir, a 
quodfciam, traditur. Qiui e conijeio (inquirj a Byz.-^hce vcl By¬ 
zantio Afiicxcognominaii .-quoniam illicetiaiB Purpura tinge- bpercula 
batur. (^omamitaquePhaimacopolx opercula Condi i,i & vt diffcrSr 
Buccina:Purpura;uc nou diltinguuiur vc ditf^um cJl, &vt'raque 
blacrasbyzannasappeilanr,ciimcx Purpiihs tantum p^Wn-ieit^a 
vocaridcberentlquxdambicabauihoribiis reperita & a 
pbocolleida congeremus. Operculahxc vfu fiib!ldnt--,quc no‘n BlattxBv- 
dilteiunt.feofigura;quod ex Conebylijslongiora,c Pi'rpii,is& zatixodoi: 
Buccmisrotundiora linr. Viresquoque3drenK'dia min''!r.um dil- 
ferie verifimile ell, prxterquam fi vngu, odoris ratione peculiare 
quiaattnbuitur. BlattaByzanti-i,inquit quidam Germ-iinis,iii- 
gratidumvritur,odorised,& Cadoieiim referr: vimuis verob- 
doratus, fuauem odorem fpirat, quare &res imiicem dmeifas 
clle oportet. At Rondeletius in Conchylio a(l«. 130'irillE5 nbfa mb- 
dqfuauiter, fed aliquando vehementer & graUiter odoratum DI. 
oicoridi l!gmficare:& vnguem eallorti odbtem referre idcmDib- 
lcoridcs& Plinius tradUnt. Sed cu) fiiffimugio mbfchato'& aliis 
quibuldamad,jciimMirapudActilim,ficmfmodirunr.'Andieen- 
dum non ex omni regione vngues bene oleidfuffitos : eiufdem 
generis pluresforlitan fpecies cllb , vt & iaferis ibnge diticrfo b- 
doreHdiniUsPuipurarum canum pro operculo earum dixit;nel- - 
uos ptxcilos Puipurarurtcauuiti. quo (e operiunt, tuliim«iu-'< 
tiD-at. Ab Adluario & Myieplb,SA«-i?®.. &,8A,i.;?,*,Bi;LyV|-ap. 
pellatur Eaxcate.inquuRuellius, qualcribebacAdiiarius Blat- ^“‘^“^a- 
tam. Purpuram Indicam, & Blarceum, Purpureum colorem’,peri¬ 
ti etiamauthoresappellarunc SicLampridius; Helionabaiuspi- 
raiierat funes blatta & ferico& cocco intortos. Galchus Itidici 
Conchylijtsdam interodraca ac tedasPiirpurarum ac muricum 
generatim comprehendit eorumdem enim viifi habet • & prxte 
reafuffita. ab vtero Ilrangulatas fxminas, '& comitiali appreheb- 
as morbo excitat, quod tamen etiam de fnrpiirarunuedis Ga 
enus m vlidecimo de limplicibui tradit. Mcmimteius Onychis 
/PilDlUS aiioone . rnin ritr • _n . n l 
2 Id 
r"---- *'^v..iiiiiicius ^^nyciiis 
/PliDius(]uoque.cum au;Inuenio apud auofdain oftriciuiii, ir /. ' 
qitodahqm onychen vocant; hoc fuffitnm yuluxptxn.smttc» J'V 
rclideie-.AtveioabhacBlatt?barbafaappellatibiie,Blatt'eUscb ^ ■ 
lor pro Purpureus diftus ed d FI. Vop.fco in Aureliairb, vbi inquit 
Vedemholofcticam neqjipfe.h yediariofuohabuit.heq;alteri 
vtcndam dedit & cum ab eo vxor fila peiereti vr xhico pallio Blat¬ 
teo feneo vtereturiillcrcfpoiidittAbfit, vt auro fila penfeiirul Li- ri • 
braemmaun .timclibra felici fuit, f Plinius Blafteiim coloiem 
Onychinum dixitdc pyris: Scgnuia ali 1 a colore Tedacea appel- 
lant.ficutouychina,Purpurea, qutmadraodum eniiii PurpureUS 
colora Purpm-a ,fic Onyihiniis ab Onyche , fcodem fiVnificatb r 
dicitur.SicquoqiW Columella pihna Onychina Purpurea ap 
pellauiti Vt r,nnotauircomhientator Getm.nUisinfuiscomincn 
tari|s ad quuunm Calenilibruili decothpeffit, lecuhdmfi locos' 
Sed Hihij verba, inquit Zoograplhis; ab eo lecit-art dt oyns o' «• 
nychinanon mterptetanturPiirpiirca; hachnuiin volunt v’tfi 
gmnapyraaColoi-efuoTedaceadicahtUi-.-hcOnycli.msquobiic^^'*' 
lic Purpureis , nomina a colore fada. Quanqiiam auiem O e. 
nyioperculum edCochylij. & F Conchylio color Purpureiis 
tingitur: mhil tamen ad illum colorcin. iiibil ad tiiidluMmil 
lam facit onyx bperculum vt Dnychimim colotem db eo 
appellatilm exidimare ridiculum rfiihi videatdr. Columel. 
la pruna Onychina nominat tantum , co'orcm non cxpi-b 
«iit : ego hunc colorem ex albo purpuraicencem putarim, 
? ^ualisi 
