Vlyfsis Aldrouandi 
102 
qualis in Onyche, id eft, vngue humano fpcaatur: qui color et¬ 
iam Onychi aemma; nomen fecit, quanquam ea etiam alijscolo- 
„ribus repetitur Onyx gemma (inquit Geotgius Agricolalibro 
,, fexto de natura foffilium) ex eo quod eius candor fimilitudmem 
ad vnsuem humanam habete foleat, nonjen inuenit: non taro ta¬ 
men c1tla<aea, maxime in Zonis idem vocatur ODychites, ficla- 
„ , pisOnychinusim Germani &Sequanisreperta.eiqilimilis,voca- 
Balantha. Chalccdonius multum autem variat colore&c. Genti¬ 
litium cognomen Byzantiarum Blatt* fecundum Rucllium tetu- 
lerunt,qi?od ad eos forfitan Indi demittant, & hinc ad nos dete¬ 
rantur lnuenio& apud SyluaticumBalantham (vox videtur cor¬ 
rupta) elle fquamam, (imo laminam J pifcis quandam , e troiite 
•ifcis degentis in Concha rotunda & tottuola, concaua ; led nos 
ait vti Blatta Byzantia quse fertur de fandlo; lic habet, landU au¬ 
tem nomen deeft.Bellunenfi BlattaByzantia eft operculum Con- 
chiliicuiufdamd mari rubro & alijs locis, quorum meminitAui- 
cenna Canone fecundo, capite proprio. Eft autem durum &in 
pyrum contortum (hoc ad totam Concham potius quam opercu- 
fum pertinete videtur) inftar limacis, led oblongius & maius, 
quam corpus quo limax circundatur. Operculum hoc ait inore 
efle Conchylii, claudiq; ac aperiri pro animalis arbitrio, has Con 
chasfepe vidi, inquit, cum operculis adherentibus.exportatas e 
matiruLoDamafcum. Blati) Byzantis, hoc eft, olfis anterioris 
narisPurput* (vt ipfe interpretatur) Nicolaus Myrepfus memi- 
nitantidoto 41?-Defctibuntur hsBlatta: ab Auicenna z.8.no¬ 
mine Adfar althaib. Apud Syluaticum multa barbata nomina pal- 
fimreperias , qu* Blattas Byzantius interpretatur, vt Achatar. 
Affiitatib, Daabkaos,Dafarbachali,funoblaron , Gatecolvel 
Hafefol, Kuaail,Hiobothor, Hudal, Curafie.Ted Auicennaiqua; 
de mari rubeo funt, inquit, nominantur C utafciK. Item Egedde, 
apud veterem Glollbgraphum Auicenns. Latmi mixobarbari, 
pro Blattis Blaftas; pro vnguibusvngulas aliquando eftcrunt lam 
ieremedijsquxdam ab ea dicamus. Blatta Byzantia (inquit byl- 
uius) Conehylij tegumentum eftadfuffitus idoneum iipfaenim 
tefta mox liquatur igni, bituminis modo, quod etiam improbe 
ipfaolet. quidam albicantem odoratam magis commendant.Ee 
appellatur Aauatioin aurea 
Alexandrina. Diamargarito calido. Ynguis odoratus vel aroma¬ 
ticus lib. I .'compof. pharm. part. a Galeno fcilicet, additur autc 
medicamento cuidam ad alopecias. Q^ae Serapio & Auicenna 
- .. t r -j. j 
Adfur al¬ 
thaib. 
Remedia 
ex Blatta 
Byzantii. 
,, feribunt, ex Diofeoride fere mutuatrSnt. Inuenio apud quof- 
dam oftracion vocari, quod aliqui Onychem vocant, inquit Pli¬ 
nius, hoc fuflStum vulua poenis mire refiftere: odorem elle calto- 
rei, meliufque cum eo vftum proficere. Vetera quoq; vlcera & 
cacoethe eiufdem cinere fanari. Et alibi. Neruospratcifos Purpu¬ 
rarum cauum quo fe operiunt, tufumdutinat. Galenus Onyche 
dettadumex Conchylio, potum (fuftitum potius) ftrangulatis, 
ex vtero, conuenite Apud Nicolaum Myrepfum, os nans Purpu- 
t* mifcetur paftillo ad cardiacos. & apud eundem vngues aroma¬ 
tici magni & parui,inijciuntur in thymiama Efdrae,&in aha qua¬ 
dam fuiimenta, alias fimpliciter, ahas magni :&fimilit« apud 
Aetiumiqui fuffiumigio mufeato quoque eos admilcet.Demo- 
ctates apud Galenum de compof lec. loc. 8 . 10. in nialagmatis 
cuiufdam deferiptione bdellium Onycha nominare videtur.opti- 
mum bdellium & quod incenfum ac fuffitum , Onychis Indici 
Conehylij teft® odorem referat, tale enim Diofcoridcs optimum 
elle refert, dOVJf 5 ci «<1(95 '■ quanquam Marcellus 
Virgil. colore humano vngui limile rraftulitftortallisex Phnioin- 
duilus, quilib. 11. cap 9. Badriano, inquit, nidorficcus,raulti- 
que candidi vngues. Verum haicPlinius ex Grieco aliquofcripto- 
re non fatis intclleaatranftulifie videtur, vt refert commentator 
Germanus in commentatijsfuisin Galeni libros de coropolitio- 
ne medicam.Iccundum loca, 
L O C V S. 
I trere eft : Teftaceo generi anni pluuij profunt, pr*terquam Pur¬ 
puris, cuius rei indicium eft, quod fi amnis in mare Huentisa- 
quam guftarint, moriuntur eodem die. Viuit Purpura extra ma- jjj Arena 
re, qu«e capta eft, dies circiter quinquaginta. Idem philofophus aljquadiu ■ 
Purpuras teftatur aliquandiu in arenalatete, ficut etiam Petfines, , 
item canis exortu circitet dies tricenos condi. Porro non inepn- ob 
ueniens fuerit loca hicrecenferc, qu* a Purpura celebrari metue- Putpmaj 
re.ApudVirgilium vbi habet. celebrata 
hlbantc Jijjyrtofucatur Una-verieno Fucus ma- 
aliqui exponunt Purpuram, licet Acron adherba: genuweferen- 
dum putet, qure fucus marinus vocatur, vndeiana inficitur. Pur¬ 
puram tamen Alfyriamin pretio fuifie innuit Petronius Arbiter, 
dum canit; 
jlJJyria Concham laudabat miles in tinda, 
giutCitios tellure nttoriertauer at cjho. -r ■ r 
Vitruuius in Africa pitnieci coloris Puipiuam procreari fcripfit 
At Plinius praicipuam elfe in Meninge Africa:. Meninxautem 
Afric* infula eli, non longe a Syrtibus lita, quam Lotophagorum 
tertam putant, cuius Homerus meminit. Aitq; ibidein - hnius 
R Purpurreflorem Alia: prascipuum elle ,& Getulolitoie Oceani,in 
Laconica Europa:, b Getulorum kopulorum alias etiarnrneim- biijr.j, 
nit his verbis: Et quidem minus miror incomperta quadam elle 
equeftris ordinis viris , iam veto & Senatori) nil demnantibus 
quam luxuriam, cuius efficacillima vis lentituratq; maxima cum 
ebori citroq, (cedroq;) fylu^ exquirantur, omnes Icopuli Getuh 
Muricibus ac Purpuris. Laconicum autem mare etiam leae 
Conchylia, ex quibus ad infcdiuiam veftium Purpura compa-“ 
ratur,nobilitaceiisfolis,quiintubiomancapiuntut,inkrioia“ 
teftatur Paufanias Celebrantui eadem ab t Horatio 
Nec Lacomeat miht tradunt honefta 
turpuras cientes. . - „ . , fucus T 
Purpura Laconica Valerio flacco dicitur fucus Tenarius hoc 
vetlu. 
lUisTenariopariteriremit Ignea f «eo. rr.hrf^l 
Af Statioquoq; alibi nominatur Oebalis Purpura, Zoograplius 
Laconicaminteipietatur,qua:alio, inquit, nomine Of 
citur. SedPhmusalias Laconicam Purpuram commendat: Pui< 
puriirum,inquiens, Puteolanum laudatur potius quam Tyrium ut- 
C autGetuhcum, aut Laconicum, vnde pretioliflimae Purpuis. pu«. 
Core PurputrenominanturabHoratio quarto eatminumiealdem- ^ 
que intelligitdluuenalis canens. • 
.^—Spartanachlamu.ConchyliaCoa, 
Purpuram Mauram nominat Valerianus apud Trebellium in epi- 
ftola.In Muxa emporio admarerubrum habetur Purpura,tum 
eximia, tum vulgatis, vt teftatur Arrianus, fi bene memini, in 
Periplo, apud quem etiam lego, a duobus emporijs Perfidis,quo- 
xum vnum Apologi vocant, alterum OmaDa,in Arabiamauehi 
Puiputam. Q. Ennius in Phagefiorum fragmento Atarns Purpu¬ 
ram laudate videtur, nifi forte quid defit,canic autem: 
folypus Corcyrtjcaluarta pinguia AtarnOt 
Purpura, muriculi, mures.Ouleet quoque echini. 
Genus quoddam Purpurx a Plinio T enienfe appellatur, in T ener 
maris ora, vt inquit colletftumifed Teneumillud mare: vbi loco- 
rum fit, inquit «Turnebus, cum efle neminem, qui fciat putem, 
fufpitiononleuisaiwmoinceffit.hic emendatores, vt indeletili pjjnjuj- 
charta & palimphefto lufifle&deleuiflequx non placebant, qu* 
voluerunt feriplifle, non qus Plinius literis confignarat, edidifle, 
deniqj prouoca tum eft ad vermiculatos & erofos libros in quibus 
n reperimus, in Tcnei maris rolledum , arbitratur autem idem 
^ Turnebusin txnijsmariscollcdumfciibendumefle Suntautem 
ipfita:.ni£e inmari candicantes cautes longo ttadufafciamimi- 
tantes, a quibus Tamienfes Purpura vocantur, qua: inilhsde- 
gunt locis. Eft& Purpura: in eo genus dialutenk, quod origi- 
® - -n f,.fl (Armarinnem Latinam prre fe fert. Namvte 
cor 
Differunt 
loco. 
Arift cor 
redus. 
3i Libi. 
Regio put 
puiisido- 
nea. 
Aqua dul 
€1 necari. 
P Vrpuraium alias altum pelagus habitare, alias conttalitorales 
dici, hafq; minores, illasmaiores elle,iam anie notum eft ex 
Ariftotelc Sed notandum quid in Gaza: veilione, Paiua- Puipur^ 
inquit, ad htota & oras funt; A ci, wi; 
hoc eft, in finibus vero magna;, fcabixq;. Gaza nuiiin lim¬ 
bus, fed pelagix vertit, quod approb a, vt patuit, Rbndclctius. 
Atqui« Oppianus cum depelagijs ahilquc aquatilibus priusdl 
xillbtjfubdit. 
i^oTntyviS tcTCCii^s 
Efto linusomnis pelagi inftar profundus fit, non omne tamen 
ptlagusfinuseft.& pelagi) appellatio latius patet. Idem Oppia¬ 
nus ait Teftatorum quxdam in petris, aha in arenis degere, vt 
Ex neotericis Bellonius paruas quoq; Purpuras, vt plurimum li¬ 
torales elfe tradit, locis quidem fcopulofis natas Columella de 
pifcibusloquens voluit hmofam regionem idoneam elfePurpu- 
us alijsq; Conchis nutriendis. Maris vero adeo amantes funt,vt 
author de natura rerum (ex Plinio, vt citat,) dicat, cum femine- 
ces fuerint, matircdditasreuiuifcete. Sed Plinius hoc non de ipfis 
Purpuris, fed illis, quibus inefeantur Conchis mytulorum fimili- 
bus fcribit. Alt infuper aqua dulci necari, & ficubi flumen immer- 
Pitut, (ahas, ficubi flumini immerguntur,) alioqui captas diebus 
quinquaginta viuere. Atqi hoc fete ex Ariftorele, apud quem le¬ 
nem Grxeam fed formationem Latinam pr* fe fert.' Namvt e 
Grxco & Latino compofitum elle videatur, non aflentiatjinquit 
ibidem Tutnebus, vt fiAmminei vini & Chi)nota mixta eflet. 
libri tamen antiqui refragantur editionibus,quod tam frequens 
gk, vt qu.tndocunque aliquid oblc uri tatis in eo author e eft, fere 
fempei diffenlio repeiiatui.- & lubcntius plerunq; fecundum ve¬ 
teres tabulas litem dederim nn illis autem ita Icribiiur, mire aptu 
Conchylijs& longe optimum ('urpuris dialucenfe, id eft, vano 
cTeiKie foiipaltuin Dialutenlctetenta lupcriorum genciumfot- 
ma.erit tanquam foluium & vagans; neque eidem adhxrens fe- 
diiat dialucenfe per lallum xquor repens vario eadem caufa 
pcnere foh i)aitum,ex prxpolitioue &«A.,ie»,quod eftlal- 
fum.hoc genus aptum Conchyhjs dicit, id eft Couchyliatx vcfti. 
Sed regrediamur in viam. PorphytufaAtiftoteh,vt citat Stepha- 
nusAquxusincommentoadcaputduodecimumlibtiquartiPh- dkta. 
ni), a frequentia & pulchritudine Purpurarum diaaeft:ficuti& 
Meliboea Purpura tefte Fefto, a nomineinfulx, in qua tingitur; 
cuius meminit Lucretius,/dum canit: ttib.i. 
Meltbceaq^fulgens Melibara 
Purpura Thefalico Concharum teBa color* Purpura. 
Aurea Pauonum rident imbuta lepore. 
Meminit etiam in quinto Virgihus: 
Vtilori clamydem auratam quamplurtmacircum 
Purpura h^tandroduplici Meltbta cucurrit. 
Sed hic Hortenfius Mcliba:am Magnelix duitatem efle ait. Cae¬ 
retum Tyria Purpura olim omnium celeberrima fuit.-quod tefta- Tyriafut- 
tur Strabo his verbis itxsA» ^e|«sw7af9»w»»»Tv{(i»,(5t»iVvw«f-“ puta epti- 
: hoc elt, longe onSnium ptxftantilfima habetur Tyria Pur- ma. 
puta. Plinius:Tyri nobilitas nunc omnis Conchylio atque Put- “ 
