DeTeftaceis Lib. IU, 
GUitcififrecrtcit^fn 4 m’tftett*r»ma!iita 
^ omnem purpuram prima tinauta ferruginei coloris eP 
. fe aiti quod verum vt fit vereor. Ex Ciceronis Hortenfio apud 
lana pn- Noniumin verbo imbuere.didiei eosqui combibi purpuram vo- 
mum tin- lunt^prius lanam medicamentis quibufdam fufficete. Inficieban- 
«aPur- turauteminitio purpurafola: lanati vndcSeiiecadTragcsdust 
puta. NtcSiioniomiUUahino 
d /» Htrt. Rtfftit» bibitIttuArubtns, 
OiUf. gj Vitgilius 
Ipft ftd infrutU urits iam funut rubinti 
Murici: Hotacius: 
Muricibw Tyriii ittmt vtUer» lun*. 
Tibullus. 
NetjuideTyriomurieeUtutrubtt. 
Ouidius: 
Fhocaito bibulas tingebat muHct Unas. 
Cut tin- 'ftef^l>**“rri*'^“'^»>'ft”>*g'scolorarentutvcftei,quodconftatex 
dluraite* eodem Ouidioin libello de medicamine faciei» vbi ait: 
labacut. VeOera ftpe eadem Tyri» medicantur aheno. 
FortafiTe dibapham Purpuram dicit, quam ptetiofifsimam fjilTe 
e^vi. Car. conftat-dtrjuaetiamFlaccusadGrofphumfcribcns,inquit: eTe- 
f^j^gyl^bisAfriMierieetinSavefiiuntUna. Tyria autem Purpura apud an- „ 
^ ' tiquoslaudatilEmaexilUmabatur,vtfiepedidlumeff./Papirius ^ 
■■ ' Rupesj} nitent,queis Purpura fape 
CSchilia- Oebalis Tyri) moderator liuet aheni. 
ta& Pur- locetConchiliacaaurem ficPurpureaincercil, quod Purpureum 
purea dif- ioGeiturPurpurx flore,& Buccini fucco.cetto quodam tempera- 
fuunt. mento: in Conchyliatis vero, non mifeebatut Buccinu, -^t Plini* 
feribit, (edita obfcute fiemendofe, vtintelliginonmagispollifit, 
j, quam fi alienigeno vteretutlermone. In Conchyliata vefte ez- 
,,tctaeadcfineBuccino,praetcrqiiustempetaturaqua pro indi- 
., uifo humani potus excremento,dimidia& medicamina addun¬ 
tur: inuifo tamen pro indiuifo malunt emendatores, fempernon 
%U .9 .Ad- iiatelle£tamatai;erolenniinfaniaconrueti,inquit jAdrianusTur- 
Mtrf. cap.^. nebus,qui fe in veteribus indiuifo reperilTe tellatur, & ius tempe- 
Vtiua hu- ratura,& qua:. Sicigiturlegit: pratterq; eius lempetatuta, &qux 
mana vfi pro indiuifir humani potus excremento remedia & medicamina 
funt ad adduntur. Nam inficiendis Cochylio velleribus, cum humanum 
tingenda admilceteturlocium,vt eius odoris fceditas emendaretur, medi- ^ 
Cochylio camentaquxdam&remediaadhibebantut:mifcebatur& lotium ^ 
vellera, tingendx purpurat, vnde & indiuifum dixit, quod & Purputa,vt 
in Conchylio tingendo adderetur; quate Sc gtaulffimo & teterri- 
mo odore dixit Martialis 
Quod bis Murice wUm* inquinatum. 
Pifiorura Hucufqi ille. Iam vero pidotes ipfo purpureo vtunturcruore tri- 
porputa. tQ ju mortario, ficuti indicat Vittuuius. aut creta argentaria in 
eum liquorem feruenti aheno addita dcinebriata: bibit enim cum 
colorem celerius lanis: putpurilTum vocat Plinius in fcxtotiige- 
fimiquinti: Argentaria autem creta nitorem argenteum reddit, 
Tsidi authorediAilib.cap.17. GeorgiusPachymerius libr.fuo 
^1». It. de colote,Pucpurse colorem tardius confidere notauit. Ete- 
" nimcumhanc,inquit,contuderint,omnemq; ex ea humorem e- 
luerintatqueezprelTccint, efFufumque in ollis coxerint,primo 
quidem nullus prorfus color in tin Aura manifedus cfl. Gaudet 
hxc eadem tinAura in fole verfari: nam abeo radiata illumi¬ 
natur, & magis enitefeit. Notauitdc illud Gylliusex Polluce, cu¬ 
ius elegantimma verba Graeca committere nonpoflfum.vt omit¬ 
tam : xoqfo ^ outIm aiarn^tivet, ‘lot.eia mtti ^ 
^euSpoTifo» liaetuYlu/, aa^tittaroi^Lu d» ri aio> Mirum in 
ti* i< (1 Purpurariuspifcator, fipoft- 
‘ ‘ ‘ ‘quamPurpuramnoninhominumcibum.fedadtingendaslanas D 
comprehenderit, inexhaudum, conflantem & genuinum velit 
fieti colorem,&perfeAetihAumvnofaxi i Au Purpuraro vna cu 
tefla interimit, (^od fi laeuiot plaga inferatur, & etia nunc fpiras 
iclinquacur, atque iterum lapide pctcutiatur,ad tin Auram fit in¬ 
utilis: nam ex eo dolore tin Auram amittit, fiue illa per eius cor¬ 
pus dilperfa imbibatur, fiue aliter effluat. Qgod quidem i- 
pfum praeclare Homerum intcllexillc dicuntiidciicoquc vno i Au 
celeritermorientesPurpureamortcafficiait, pcruulgatum fiiis 
verfibus illud canens.- 
Mel S; TttrpureaiUummortivioltntaqjPareapertmit: 
oleum cur Mei ac oleum addidifletinAurae,vc fine laefionc aut detrimento 
adder£cui. florem tinAuramue in tepus conferuarentut, non male quis inde 
coniiciat,quod Alexander Dario deuiAo,vtiPlutarchus memo¬ 
rat, Purpurae Hermoniaese quinque millia talentum Sufis captis 
inucnetit, annos feruatae decem minus ducentos,quae florem re¬ 
centem adhucacnouitium retineret.-cuius (inquit) ferunt cau- 
fam ellc,^ puniceorum infcAura meile perfcAa fuerit, & cadido 
oleo candidorum, quippe horum in pari aetate fplendorem in- 
X T tegrum & fulgentem confpici. Ezquoloco,inquicdiligentilfi- £| 
ni pariter ac etuditiffl Hieron. h Mercur. a nemine fere anim- 
riutaicni jjaejfo dubitari video» quznam eflTct illa Purpura,quo paAo 
ocusex- meile faAaelTet, cum huius apud nullum alium authoremmen- 
picatusa tiohabeatur» demum quxfuerint candidae Purpura; oleoalbo 
Mercu- integra;eonfetuatas. FuiirenonpannoS»lanamautrericumPui- 
pura tinAa, fed ipfammetPurpuraefubflantiam, adducor vr cre¬ 
dam , tum quia tanto tempore fuilTe conferuatam eiufmodi ma¬ 
teriam non adeo veiifimilceft,tum quia in conficienda; Purpurae 
tinAura neque Plinius, neque Pollux, neqi Caffld. qui eius con¬ 
ficiendae rationem diligcnterperfecuti runt,nccaliusauihor,mel 
105 
vfpiam commemorarunt. Praeterea exiCafflod. colligere licet » 
cofneuiflecontufa& fimulcoacetuataConchyliafexmenfesabf- 
quealio mangonio integra feruari.Neq; quomodolan^autferi- 
co tin Ais verba de flore a Plutarcho prolata accomodari queant, 
facile video cum jpprie id nomen fuceo illi Purpurarii ab omnib* 
feriptoribus tributum inueniatur, vt iure quoq; ide fiue tin- 
Auta ab ipfometnuncupatus fit.quod illo folo tingeretur cunAa, u r-t 
quibus fiue fponte fiue artificio in haerebat: Sic enim -t Apollodo- * 
xns apud Athenaeum / 3 «^^ eunde fuccum appellalTeinuenitut. 
Itaq; res quatum ipfc iudico, hunc in modu fefe habet. Conchy¬ 
lia fiuePurpurae, aliae erant puniceis, alia: candidis corticibus te- 
Aae: na fefe candidas habuifle Zoogtaphus teflatur,vctaq; tamen 
eunde fuccum ab Atiflot. Plinio & Plutarcho nuncupatum emit¬ 
tebat: capta; igitur Purpurae diligcnrer contundebantur: fi erant 
paruae, vtAriflotelesdocet» fimul cum teftis tundebantur »obia- 
ciliorc fucci exprefflone, ac in malTam vna cum fuceo reda Az» fi 
ante fex menfes in vfum ad infc Auram trahendz erant, abfq; alio 
colcruabantyr, fin autemulto tepore durare debebat, puniceatu 
mafla; in meile, candidarum in oleo exoliuis immaturis» albis a 
Galeno atqj ab alij s fzpenumero nominatis fa Ao,immctf* con- 
feruabantur.adeo vt fuccus veluti recentermaAatarumPurpura- 
lum integet defloribas longo tempore maneret. Jcdfi Purpurx 
magn*erant,quemadmodum*Vittuuius &*Polluxtradunt,ijs *Ti.'j.c.X). 
Conchas auferebant, atque ita modo integras carnes totas (ale 
conduas 5 modo fuccu illum in candida vena ab Atiftotele & Pli¬ 
nio c 5 memorata contentum &acarnefeparatura,fimilitcr meile 
&olcoacorruptionctuebantut. Atqihocefl quod in fine illius . 
capitis voluit nobis fignificare Vittuuius hifce verbis.Id autem 
ptopter falfuginem cito fi tfiticulofum.nifi mei habeat citeum- 
fufum. Quafi veto fuccus ille, quem Vittuuius vocat oftru, cito 
corrumperetur, nifi ita meile fuiflet merfus, vt vndequaque cit- 
cumfufum id habuiffet.Vt enim oleum ad tuedas a putredine res oleum St, 
magnam vim habete omnes fciunt, fic meile non modo alia cor- jj,gi ^ 
pora, verum etia humana cadaueraperannos plurimos confer-, 
uatifolita fuiffe prae ceteris tcftatum habemus apud Xenophon- confetua- 
tem&Columellam.Pliniusquoq;narratfefeptincipatuClaudij vim 
vidiffeHippopocentautu in meile allatum. EtVatroinScioma- maenam 
chiafctibit,Hetaclidem Ponticum plus fapientiaehabui(re,quod 
pceperitvt c6bucetentutcotpora,quamDcmocritum,qui voluit 
vt in meile confetuatentut,quafi fi id fa Aum effeta vulgo, inges 
mellis caritas extitilTet. Vt ex ijs omnib. liceat coijcere cadauera 
Furpuraruvna cum flore velflorc ipfumcufuo folliculo totan- 
nosmelleac oleo candido immera» fuiffeintegra (eruata,acpto- 
ptereaPlutarchumquifciebarvixfexmenfesConchyliacontula ^ 
manete, nec fuccum florem vocatum vitta confetuari poffe tece- 
tem,addidiffcration£totannotumdutationisacfub tocefiaplm 
intellexiffe vel totum eum rudem cotufarum Purpuratum acer- 
uum, obidque talenta illa potius fuiffe ponderis quam pretij, vel 
(quod magis ctedo^ ipfummet florem cum vaginula fola aut etia 
cum carnibus extra Aum. Hzc omnia Mercurialis ad Plutatchi 
Joci explicationem, inqua nonnulli defiderari aiunt rationfi cut 
potius meile puniccas quam oleo, ac a contrario cur potius albo 
oleo candidas Purpuras condicent, cum alioqui & mei & oleum 
*qj puttediniac corruptioni refiftant, cumq; eiufdc Colocis flore AlbzPur- 
habeantpuniccz Purpurx cuius habent alb£. Cuius quzfitifo- pur* qu* 
lutionemfi quis a me hic cxpeAec, fallitur. Neque enim ratione Plutarcho. 
feAum exi ftimo quod albz olc6,pha:nicizmellc condii? eifent, 
fed fortuito id eueuiffe, fi modo verum efl albas Purpuras a Plu¬ 
tarcho nominati ratione teflarum, vt Mercurialis credit. Secus 
enim mihi videtur, quoniam ?iAixSt non habet fuum <wn5^r;oe- 
que priuatim panicearum interpretandum puto,fed vni- 
uerfaliter Pucpuracum.Etenim fi colore Plutarchus Purpurasdi- 
flinxiffet, dilucidius dixiff ctTrt^^t^^Arv fcixou/m aut poifixav, 9^ AdCl- 
qualemfanedmifione difflnAionemueapudveteresnoin- 
ucnies:quamobremfu(peAa fempetmihifuit Plutatchi leAio, Plutatchi] 
crediderimque quidpiam defiderari quod ad diAionem Piivtutt IcAigau- 
pertineat, quam fulpitionem mihi adauget Vittuuius in allatis a thori fuf- 
Metcuriale verbis, in quibus mellis quidem, fed olei minime, peAa. 
mentio fic.Si enim & oleo conferuat* fuilTent Parpurz,haud du¬ 
bio, vtde meile, ita quoque de olcomeminilTet, non iuerim in- 
terim inficias etiam oleo potuiff c confetuari, fed non zquo mo¬ 
do, mcl enim fimul cum liquore illo fiue flore permilceri poteft, 
quum oleqm fempecinnacet,vbi cum liquore aliquopermifce- 
tur, quod fotte in tin Aura non requirebatur; Quod obiter di- 
Aum efto, vt quifque quam placuerit, opinionem ampleAatur. 
Egofaltem oleum tin Aurz vel ideo adhibitu negauetim, quod oleum 
Veftes, qux ea erant inficiendz, fua pinguedine labefaAallct ac 
inquinalTet, quod nos noflto fxculo plurimum abhorremus, & adhibere-* 
fumma cura, vbi licet, prohibemus, czterum illud notatu in pri-jm. 
mis dignum» eum qni &ricum Purpur* intingeret, putiffimam 
habete debuiffe corporis caftitai em, vt tradit ♦Cafliodorus,quia Ttb.i.Faj 
inquit,talium rerum fecreta refugere dicuntur immunda.Iamve-”'**’"^* 
ro herbas quoque natura procrcauit.ex quibus Purpureus quoq; 
color genuino illi fimili$]cingitut: quate authores Purpura fzpe 
marinam cognominarunt, non quod terrcfttis etiam fit, fed ad 
differentiam illius qua: ex herbis fiebat, de qua iam dicendu. Pii- P^^^hent. 
nius, Ttanfalpina Gallia, inquit, herbis Tyrium atque Conchy¬ 
lium tingit, nec quzrit in profundo murices. Inter ciufcemodi ^ 
herbas nonvltimum locum obtinete videtur coccum. Huius e- . 
nim color cum Purpura maxime conuenit,quod liquet in primis *** 
O ex 
