De Teftaceis Lib. I I L 
Radicis 
anfchufjE 
Tfus. 
aliud q iim genus fuifTc.fed nibtiliuS,&quoniam forte Purpureo 
coloie tingebatur, (liciit Scicticu & byllus, aliaq; tenuiilimalini 
gaicra& vellera praftantiora, vtMiIcfia) amoigenPurpuram, 
&amorginaPurputea,aliquos interpretatos eli’e:Icd inepte:(vi & 
Hefychmsbyflinptn Purpureum) poterat enim etiam alio colore 
C^liiRho. ^''^g^-^fsSJ^^onredteCailiusiSclineauthoredixit .amorgen ber- 
crror. bamPurparcamveftibusinficiendisaptam fuifle. QuareZoo- 
graphusamorgendidtamfufpicatut per inetathefinab Hebraico 
Argaman, quodeft Purpura, vel fcricum Purpura tindum. De 
hac etiam hatcPlinij verba accipienda exiftimat: Lini quartani 
genus Orchomenium appellant, fit e paluftri veiut arundine, 
diiutaxar panicula cius.r Clepiens in Paedagogo conti a luxu mu- 
t£,i,r.io. ^^cbris^veliitus & Putpura vfum: OeicEfi 
/iTjvoKa* KiAixiv,citOTga^o^oi 
)i x, K0 jiucs-iyx ii^ix,7n Tmixu jj •ri/j arcfcxaia*. De 
bylfo plura dicemus iii Pinna: hic paucula addam, ex Stiabonet 
/exlanaarboribusquibufdam innalccntiapud Indos Neatchus 
,Gr. ait texi lindoncsfubtilcs^iu/j-^dvctcTKS & Macedones ca 
pro tomento vfos , ( ai-nyvxipuAiiiy cw-nif ( malim auril, Icilicctr^ 
(nivffgiin xayluj.) Etfe autem huiulinodi et¬ 
iam lenca, byflo exquibuldam corticibus excatminaia, cic •nvav 
fXiim /Sotro-K,. tanquam fcrica lintea e bylTo ceu materia 
& lana fiant. De anchufafcnbit Nicol.Myreplus: Coria albavr 
Purpura-inftartingantur,anchu(iE radicem aceto irrigata illinc. 
Idem in fine remediorum ad dyfenteriam, auchufam ede fcribit 
herbam quandam tingentem 7K«A>!55»»'x)!sa«, nefcio quo fcnfu, 
nili legas a!s«Ai)A»«' id eft,vt veri murice». DiofcOrides 
quoq; anchufa; radicem faugiiineo colore inficere manus Icribir. 
quod mulierculis non ignotum, qua: eo fuccotanquapurpunllb 
malas,quo rnbicund*hanr!nficiunt. Hylge, Suidatquatda 
herbaefttunicahyfgcCvelhylgino colote_} 
tinda,dicuntur& inneucioplurali numero i'x^ta^x<p>i (fupplc 
i,t<^ 7 i»jitaille,apud quem (malim quamuis litte¬ 
rarum ordo repugnet) tindursgenus eft. 
T« lix(ptv%, livwio Jigargs», 
Verfus authoris innominati, Videnturaucem hyfginus & cocci¬ 
nus cognati colores elle, nomine etiam congruente.Nam Paufa- 
niasinPhocicis author ell,fiuticem,qucmloncs & Grtecicoccu 
appclllant, Galatas qui fupei Phiygiam incolunt.l.ngua vern .cu¬ 
la hys nominare.Galli quidem Eutopsihodieque ihcem aquifo¬ 
liam lius vel vtiplifcribunt,hnusappellant;frutex au te cocci ilcx ( 
aquifolia pumila quaedam eft.iV^»oi'. Hefychius&Varrinusex 
ponunc/ 3 «|K^«.In quorum vulgatislexicis hoc nomen non te- 
H«s Gal- '^^OAytonumfcribitur. Meminit huius didionis etiam Plinius, 
lis ilex A- ait,invigefimoprimo: Hyacinthusin Gailia eximie proue- 
quifoli^ nit:hoc ibipro cocco hyfgiifium tingitur: Et in trigefimoquinto: 
Purputiflum Puteolanum, inquit, potius laudatur quaiiiTysiu,, 
aut Getulicum.vel Laeonicum,vnde prctiofiffima: Purpur^.Cau- 
,, ik eft quod hylgino maxime inficitur , rubiamque cogitur for- 
.,bctc. Hylge Igitur herba eadem, qua: hyacinthus videtur : ex 
I S/ft.pr, hyacintho autem non cocci led fui coloris veftes tindas opinor, t 
Perfius: ^ 
Hic diquit,cui circum humeros hyacinthina Una est. 
vbi quidam legunt lumbos.&ianthina la:naeft,id cft,vioIacei co¬ 
loris. Bayfius cx Nonio fcttugineum.ait elle colorem feyro arden¬ 
ti haudabfirailem,vt qu'dam(inquit putauere;qui & hyacinthi- 
pusexVirgilioiaitenimfcttugineoshyacinthos.Eialibi: Hya- 
lertugo. cinthina,inquit,dicuntutveftimcnta,quae cum eius floris colore 
Hyacia- cettant,veletiam eiufdcnominis lapide. Antonius ThyleCus,in 
thina. hyacinthino colore Purpura lucere fubnigiaaffirmat. Hyfginu 
inquitidSBayfius.planta eft colore flaua Scinde dida 
qute ab ea planta tinda funt, to vai cuitS Hoc legilfe 
memini in fcholijs in Nicandrum,fi tibi probaturauthot.Hyfgi- 
nietiam mentioneVitruuiusin odauo facit. Ruelliusvero hya- pj 
Hyacin- einthinura colotem non tantum ex proprie dido hyacintho, vt 
khinus co- fere crediturifed e viola quoqj quaefyluefttisdicitur hyacinthus, 
lor. traxi fle nomen Plinio videri putatjnifi quis. inquit, ianthynum 
malit,quam hyacinthum legere. Atque ha:c dc platis,quibufciim 
Purpura ficbat.Inuenio praeterea animal. Rodeletius enim quar¬ 
tam vrticaefpeciemdefctibcns: Ex interioribus eius partibiis^in- 
quitjfilumlongum deducitur Purpureo colore tam iucundo,ia- 
■ ., quefloridoinfedUim,vtcumpre:iofoilloPurpuraefucco certer, 
yrtiea a- yg^funjie gft hanc vrticamPurpun; adhterencem (tcftis enim alic- 
nimalPut- nis ajjnafcitui; &maximeParpuris) a cane Herculis demotfain 
pureofilo. 
INt^EN TIO. 
10 J 
A fabulofam hanc inuctionem tfflfe dickmiis.fnani Geottrius Cedre- 
nusin copendio hiltoriarum nymphae nulla fada mentione, et- Herculii 
lam Herculem Purpur* inuentorem, philofophumfuiirefctibit philofo- 
his verbis. Inferioribus temporibus ( poft regnantem Mercu- phus. 
rium in Aegypto,)PhcEnice regnante, Hercules fuit philofophus 
,,cognomento Tyrius, Is Purpuram inuenit. Cumenimineam 
Tyri partem adfcendiflet quse ad mate pertinet, palloris canem 
vidit Concham vorareipaltorem a cane fanguinem emitti putaii- 
tem, lana ab Dueaccepta,quod ex ore canis defluebat.abftergerc. 
AtHercules qui rem obfetuaret, tinduiam cius lante c gregi ira 
cum admiratione viditianimaduerfoque liquorem eum ex Cbn- 
chaiftafluxiire,lanam illam magni doni loco ad rege Tyri Phoe¬ 
nicem attulit. Isfpcdaculo tindura; illiusattoniiliS, luflithoc 
liiodo lanam tingi, atq; cx ea libi legiam vellem parari: qua pti- primus 
mus hominum mdutus,omnibus admirationi fuit. Nam antya Perpura 
temporis colorum tindutam ignotauetanthomines. vfus. 
denominata. 
Hercules 
Vrpura quo pado St quando fi t inuehca,eft legere apud Nori- 
i num in quadragefimo.Scin onomafticoPollucis libro dc ver- 
bisidoneisadCommodumptimo,quiinquit:Tyrij ferunteapta E 
fcunil”*^ „amoreHcrculem euiufdamnymphs indigenae,cui nomen Ty- 
n “mjpj fgqyjbatutque eum canis, qui irreptantem fcopulisPurpu- 
^ ramconfpicatus, perefa carunculafuafibilabracruotepuniceo 
infeeit.Cumigitutad puellam adifletHerculcs,deledataillain- 
fucta tindura, affitmauit libi cura illo nihilfote, nili ad le vefteiri 
ad ferrec,etiam canis illius labris fplendidiorem, Quocirca Her¬ 
cules inuenta animante,colledoquc languine, munus puelis de¬ 
tulit priniUSYtTytij diditaat.punicsinfedur? autor.Scd quid fi 
ifepvfofixtp&^lGsxch dicitur, qui Purpnrs liquore velles 
ungit,in qua fignificationc ex AiCxandro Aphiodifeo affer¬ 
tur etiam 5rofipt/ft'i/s,qii* tamen vox potius ligni.ica.f eu qui Pur¬ 
puras venatur,a verbo rf e^tpv^ivujid clljPurpuras venor. Hycefius 
Purpurarum venatores,vocauit:vaf)(pt^::;fl,«ba;qquoq; didioncm 
ab eodem verbo forman non dubuaum, quandoSc 
5r<>5i^v|)£vTix»'TE;i;«j apud authoresleguntur. nc/npvfcaraAtiscR ne- no^ipo^/s 
gociatorjPurpuranus. trufiptpiTiaA», quidam Isminum pro mu- otA?,-. 
liere Purpuras vendente apud Suidam legitur,id cll lanas vel ve 
lies Purpureas, jj tk rroppv^x ( fubaudi pcxrtx vel i^r,fcxTx -) 
rtaAim. apud eundem Suidum idem ell etiam, vt trop- 
ecS-ijf. Purputs fpeciem gerens. Purpureo co¬ 
lon fimiJis. Euripides ;rop{py^aei^£» eD Ta», pecmare nigricans in 
modum Purpuis tboftpvfiKavAos qui Purpureo caule elt.no^<j(it/ja- 
^i>f5Purput*perimxiu.s Poliucide veftm genenb. 
iapy.f y^ ,^;A!i!,«i/; eft non i <nuj\.<pai%i led qus di' £|s t*‘'yoy- 
eJise (pxfS kirji , qui Purpureo 
flore eit, , in extremitate vel in luinmitate Pur- 
puta.n habens, vsiin extremitatibus Sc lumbis: vt veftiinenta 
quorum fimbtiae 6c lumbilunt Purpuiei. nulla Pur- . 
pura infignis,Purpura non amidus.vtPlutarcho >i yx«y,x^:jaoe 
, >i-Vo'gi^vf 05 >ga(pEA!); 9 rKjs 5 j.cuiapud eundem in fympoIloIcxto 
' opporilturij^vvbipEgsiTOj^ Ex eodem 
eft vellis qus Purpureo colore noncmdacft; vel toga fine Pur¬ 
pureo clauo,vellis cui ora Purpurea non cll addita. , 
exquoaliquidPutpuieicolotispeliucet: Quem aliquid Purpurei 
Coloris veiut intercipit. Baibarus rame vertit Purpureus in hoclo- 
co Diofcordisov rJ-cajTiArsClxaAstjj-iifipvjay. ex albicante Purpureu ' ' 
E |<a3■^p^lt/lo5oppo^^cuTJA^5^(l^^f@“,Sc(lgnificas vel indutis putpu ■£ < » 
xa,vci n6 folu Purpureo colore,Purpureas.Budsus interpretatur 
imbutus Purpureusjfcd et in Purpura vergens,inPutpurcu colone ^ ' 
inclinans,apud Diolcoridcm. E , Accedens ad Pur¬ 
puram,vt Gazavertitapud Thcoprallum.negatirfl-^y^flf, Purpura 
amidus pt?textatus.Plutarchus:Publicola,i«Ji'gKs’A;es« l| 
Ajt^ioblides dederunt ex genere patricio ptj- ‘ 
testatos decem. Et^<fejro5<p!/^o?ft&«f,prstexta veftis.-itidemque 
nfe<3-<ij^t.go;7v’/3e>',-«5apudPlutarchum, quod Romuli geftamcn 
fuiffe dicic.Sijpe fine adiedione,? .afeiWpif «^©-jfubaiidledo tS-ris 
vcl7u'/3i»i>;. Athensusin decimoquartoHccenforibusRomanis, 
Plutatchusin problcmat. Rom. 
}v.fS£a(X^ S -my x».xy'2^X‘’'&’ 9>‘’f‘uijTay. Sic 
apud Liuium. Prstcxtis Purpura togis vti:& frequenter, Prstex- 
tainfignis,Tl'5n!x«'p(fi;p@-,aliquatenuspBtplireumcolorereferens tkraWp- 
Icuiter purpureus. , purpureus, purpuram referens, epvfc;. 
per contradlionem, purpureus, feucolOr 
puipuram referens. Grammatici Gr*ci poetarum interpretes ali¬ 
quando nigrum vei nigro propinquum interpretantur. Zoogta- 
phus allatis hilce vcterii au thoritatibus.-prctiofus ille flos nigran¬ 
tis rofie colore fublucens,Plinius de Puipura. VioU fublucetPiir- 
pMMw/grA. Virgiliusdc amello flore. Cochyliis virus gtaue in fuf- i^.urpureilSs 
co.f".ibas fuco, quo pra:fettjcolorauftcrus in glauco, &irafcenti color quaa 
fimilis mari.Phnius.bircemquam aucboritatibus,&vcgratnma- ^ 
tici fentiunt elle ait colorem purpureum nigrum rubore quodam 
admifto. Nos fupra multiplicem purpurae feupurpurei coloris 
differentiamcxauthoribusoftcndimas,nam &iplein Conchis 
flos.inlitote & pelago variat, item in rtgiombus diuetfis,&ia 
tindura apparatus mixtursque ratio varia eft vt expofuimus. 
Semper quidem rubri aliquid continct.fiue ad nigrum aut viola¬ 
ceum caeruleumueiiKlinet.Purpureum&phcEniceum colorem 
hifcevcrbis diftmguita: Cotopius. Qui fpadieemi quem Virgis *).> , 
iiusin equis probat, eundem cum phoenieeo arbitrantur k ve- f,- , ‘ 
ritarelongedifcedunt.-deceptividebcet hinc grteco paltn* iid- p , , 
minc,hinc Pliniiauthoritarc.quiphoEniceum&puypurcfldiftifi- - 
xit colotem, florem vicefimo tertio vicefimi primi liblr capite 
dcfcribcns. Quod ad arborem phcicnicem & eius fpadicem atri- ■ 
net, ftultum fuit finere fe homonytiiia decipi: maxime cum 
nufquamlegantfpadicemcolotemphceniccum vocari: & pro- 
fedo egregie rifilPct Virgilius,fiphcfeniceos equos ab ipfo dc- ® 
mOnftrati tibi poftulalTes. Quid atl non pbtEnieoptcriis duis'^^ 
nomine fuo & rubris pennis fatis oftendit, quis fit color phcE- 
niceus apud Gtscos 5 Verum cum purpureum coloicm a fii- 
® * b £9 
