DeTeftaceis Lib. III. 
lOp 
gli.ij. 
Metam. 
“onietufpcflS habetautorthefaurilingux Qixcx. rio^^fiJga.pur- 
pureo colore peifundo;purpureorubeoc]; colo cillullro. Nonus> 
vt&ipfa aurora ab eodem dicitur, 
TrajipwjH», purpureo rabere colore. Saspius neutrali figtnficationc 
ponitur pro purpuro, id eft, purpureo colore nigro vel rubeo, vt 
apud Columellam,purpuras viola, & viciflim apud Plinium, pur¬ 
pura violacea. Et in Epigrammata libro kptimo Tre^tpv^t»/SeSpui, 
Purpurans taremus,reupurpureus.SiC 5 OuiJius canit: 
Sunt aurafimtles langisi» vitibusvua. 
Sunt ^ Purpurea. 
Vas Pur- idautempluseftquampidar.nampurpurantraaturat, velmatu- 
purex cur titatipoximxiatcum funt pidx^quas <5r dicit Hefio- 
dicrx. dus_)'7fl;OT!ra*i7v<ir5,ideftjco(Sionis tantum initiu habfit.noj^ilgf/» 
plerunqueautemdemari diciturapudpoctas, cum perturbatur, 
1 fi. j xftBat,& tempeftateingruente nigrefcit,vt in fecundo Epigram- 
'*■ matum--ov 7re^<^y^«,putputafcit&flu6tuat:lic/j Ho¬ 
merus. , 
£i'{ crerni^ipl^^ rriXcty®^ fti^ x.vfi!t 7 t y.Sp^. 
vbi Euftathius exponit, /asXamiTcu: addens eadem metaphora ab 
eodem poeta vfurpari'jj)( 5 sA;t;i»(>«i/, deriuatum a)gIPi;j^,lynonymo 
rtflle^pv^ee. Sic & am^tpv^ioy r-ufi», quod nigricantis purpurx Ipc- 
ciem gerit,Rurfum Epigrammatum libro lecundo, padiua voce. 
EvJV» ftb 5roy7®-7rajipv5S'ras(.' 
placide purpurafcit, placidis flmSibus nigtefcit. Diuus Bafilius 
quoqjin Hexam ero dicit mare KvayLulaiha^Zn 
ns&r/iaXXeiy. Sicut vero metaphorice animus quoq; dici. ur x,vf^i- 
»«K,cam concitatus & perturbatus, (vt&latinefliiii:uare, atque 
xlluare translato verbo a mari )ita quoqueTrajipii^fn ad hominis 
animam vatiis cogitationibus & curis turbatum ac fluduantem 
Mare vbi transfertunaut profundius aliquid medicantem nam & mare qua 
nigrius, profundius eft,nigriusapparct:&purpur 2 Couclix epeiagb, id 
cftjprofundo,potiilimumpetuntur.Force&quia put; ura ad fo- 
lem diuerfos colores reddit, de animo quoque diuetfa confilia a- 
gi tante & mutante fubico,vt purpura ii adlolem celerius mouea- 
tur,-m>|ipvg«» verbum in vfuelt.Ergo & varie & profunde & anxie, 
& aliquando maligne cogitare iignificat. De ta variis huius, verbi 
lignificationibusaiidiHefychium:no«iptl5«,ra!29if?£-7a(,(pg<j;Ti^«, 
(pvfiiTuf'. ^aXo^l^s'iTti Inquit Eultachius, deinari dici- 
tur,& ad animu tianfertur,7v e» /Salia JiavooeS-a/,»^ oiav xvft^i>tS-ccf 
A!i^3-^75,Vt in illo «Homeri, agjtJSi) iiai ■n-b^ipu^e. qouque 
purpuram fignificat, & verbumidem qaodTir^ipv^ety, 
TOgjcoTiHV, rsr«ii, , ax,')tS-af,xuxxy,<yitfiSB-is 
Sic enim Helychiusincerptetattit. KaA,j«i»«v Scoiiaih Nicandri 
etiam eft,v7 rev^pv^ety. Eil quando Xio^ipv^ety limpliciter de motu 
maris,etiam placidiore ponitur. Ad Tivgipwffi» verbum & fono & 
li gnificatione accedit Varino/tcsg.ailfrdraJztAafia eft w • 
ejsoraftsKU xiycnfciyx tpo/Ss^ws. Theophraftus citante Scaligero 
ait: 070511 TO xv/afcstm ftiTti>i£4^aid/jaaxtaS-1, 
Sic Plinius ait purpuram irati maris faciem refeirc.nojipvf trasv A- 
pollonii Argonauticorum interpres profundum efle intcrpreta- 
tut;vnde& purpureum mare didum, vtfupra didum ell fufius. 
no 5 ipv§ 8 «,purpuro,idem cumllog^ilfo), feu purpureo colore ru- 
' beo.Nonnus orogipvgtovvoo?,purpureo fulgore rubebat:Sic &Oui- 
dius,purpureamauotam dicit, & Vitgiliuspurpureum lumen x- 
thetjs.Alias &po^iJW*niA®-i)«?dicitutarofcorubore, quem Se- 
Aurora cur neca purpureum ruborem appellat.Rurfum Ouidiuso 
Purpureus --^— Patefecit abortu 
rubor di-; Purpureas aurora fores. 
illiad.k. 
Tlyytpiflu. 
dusaSc- EtVirgilius 
neca. 
§lua>n primum eraflinacsJo. 
Purpureis inueUa rotis aurora rubebit. 
-JEihere ab aleo 
Item. 
AurorainTofeisfulgebailuteabigis. 
Igitur eodem modo on^tpv^ety aurora aNontio dicitur, quo ab 
Homero vocatur poJiiioxTOA®'. Tlo^tpvg^i^a , purpuram colore 
refero,purpureum colorem reptsfento, vel imitor j purpuro : vt 
Columella dicitpurpurans viola. Diofeoridesde thymo, 
ilxfu xKpdxi orc^epoeJ^oy-^- Plinius de thymo nigricante di 
cit:Alterum genus nigrius.florifquenigri.Idem enim teftatur & 
purpuram nigricare,immo rubentem Colorem purpur* nigrante 
elfe deteriorem.ETnxogtf vea'^«,ad purpuram accedo, ad purpura 
Panm^tpu- ^^jjjjjjjjQ QioPcoHaesiciiW «»«,«£<«»'oi/ cotot/i- 
veat«- Atiftot.)^ WTT)?«v.9-(^ evJ ArSilits» i-m7ro((pveJi^o)\i, 
leufUi. Tf5>-o5!-<.g(pvsiC‘»-aliquatenuspurpuro jpaululu 
refero purpuram.IIop^vp«f«a&Hefychius & Varrinus exponunt, 
tSyitaq riS-iyniiy^i^o/yvaxfia.TonxfBsauzemvdfi quxdam 
Pnrnb vro & toreumata figlina purpurei coloris porphyromataftierint:qua- 
orpiiyio- mutrhina.diiimus.In his eiiim ceu pulchris & fpeciofis 
diisaliquidofFerriparerat.Sicaurea,argentea&xreavara,Grxci 
Strabo dixit. Cardanus in fexto de varietate rerum, 
purpurina 'inquit,nefeio vnde vocabulum hoc mutuatus J colo- 
p • riseftfului,autumqueimitatut,fioptimafuerit:hocfolodiffcrt. 
lurpuri- ^^jjj^uj.ggjt^jimujjijcoeli,nccdiuturnaadmodumcfti dein- 
- de compofitionem cius oftendit ex plumbo albo argentoque viud 
n<jf?)v|io<ii'. gyoj.abulum hoclatinumcft,auc purpureo colore 
quicquamconuenit.IIap^ivpeiorvidetutaccipereSrrabo in deci- 
mofextopro officina purpuraria de Tyro fcribenSi Purpurariam 
A ,, autem officinam Plinius vocimit. Indicum (inquit) in diiuciido 
,, mixturam putpurx cxtuleiq; mirabilem leddif.aPerem genus Purpura- 
eiuseftinpurpU'ariisofficinis,innatanscottiuis, &eft puiptirx offici- 
fpuma ldem Strabo indccimofepriixio, ealdcra officinas vocauit 
orofCpvjiofiiipeMqno loco interpres tranftulit purpurificia.Alioqui 
oflicinx tindonxaGrxciscouimuni m inme.iSaipnadicuncui& 
^<»yt,KaKa»£f,Varrone tcfte AcsbirpOTio; cicivchio tiudor eft: no.n 
quiuiS tamen vt videtur,fcd ■.juuinno.proisotic genuino colore ■ , 
tingit. verbum idem eft quo .; .Sjfira.Propne ui.de hsun^oii; ozmiof 
de purpura dicitur,cuius color uafitaius & germanus elt, vtnoa 
facile eluatur ac exoielcat. Per meta, horam vero teile Varruio de 
aliis quoque coloribus & rebus aliis permanentibus & eduranti- 
busdicitur apud vcrereSjvsE(t««aKov v);7!!Av;i;p6Koi>,vtPla- 
„ to in decimo derep. oftcndit.Asjig 7ro/)g-jp<sOV(inquit/t Aelianus) 
oTzty Jy!^.cit 7n>^(pl^y,cm «5 oiJfaTraTt 'rfsip^v «A’ el; £ga»i' ^oKpub, ci ^ I^i-^6. de 
fxixs.ei faiyoiv sj’ abxrS^djiroTnn a tUaTr eVof tI-^ Antm. C. Z. 
ptxcpbjj i^yAozcS-ciyj cv^'^tXu^khA>. ^Sict Xt3'U 
id cit, Puiputariue pU catot, 
fi poftqputputam noninhominum cibfi, fedad tingendas lanas 
c6prehenderit,inexhauftnm,conftaut &genuinumvei;tii;;rico-, 
B lote,vno faxiitftupurpuiavna cum tefta interimit Ptirpurarius, 
ad purpuram pertinens,vt officina purpuraria in qua fit: pifcator 
purpuratius pro quoLaurccius in Herodo opurpuiatorcm dixit 
tiniftor purpurarius,cq purpuras tingit, nam purpurarius abfoluce Purpura- 
jp vttoq; accipi potclt,& pro Mercatore et qui veilibus purpureis 
eme-dis,vendeadis,negocietut.na^(pu^«« & na^tpv^djjz^ Polluci 
nominantur, Aelianoeit,qui iingit. Hi .euusapud A- 
thenxum chamis.inquitproclcavciTasTra^ifugiSOoafsii.ideftjpi- 
fcacorespurpurarum.Purpuratus,purpuraoinatusi vnde perpu¬ 
tari dicuntur ij,qui apud piiflcipes dignitate antecellunt. Cicero 
in primo Tulculanaium.Jftisquxlo (inqu.tjifta horribilia inihi- 
tare, purpuratis tuis. Liuius de primo heilo Macedonico; Cutn Purpura- 
ducc Athenagora vno ex purpuratis. Idem lib. lo. belli Punici: tus. 
Sopatrum ex purpuratis & propinquis regis effe.Cicero in quarta 
in Catilinam , Gabiuiumappella i.it purpuratum. De purpurata 
indrerriceBabylone,vcin faciislitteiis ;,ominatur, multa Cxiius 
Rhodigiaus.Purpurafcerfe,purpurca.n fietiiCicero in 'ecundoA- 
cademicarum.Qiridinare, nonne . xruleum: aut eius i nda, cuih 
ell:pullareinis,purputa('cic.5no^5j>ii2iiis,Auis&pifc(s •iomen,vrfu- ^ 
pramonuimus:cxtciuiti ira eciam bomines voc.ilos Ci peno.Por- ^bylon 
C phyrion,:T®a(pv^«s.teftcScholiall:cintertium Aigonauticbriim P“ipurata 
Appollonii Silyphi filius fuit,&fratrem habuit Almum nomine, “^^i^ctrix. 
Conitar &inte. gigantes prxeipne principatum obtinuifle Poi- otphyrid 
phyrioiiem & Alcyonem nd^gui^wn.vero vrbs eft Phcnnici*, cu- boino. 
lusgetile Porphyteonius.&Porphytconiteseltapud Scepha.'.ium 
praliousquoqueauriga.(euequorum agitator temporibus Ne¬ 
ronis cclebcrrii'hus,cuiusirt Nerone T ranquillusraentionemfa- 
cit,Ptaf!nusPurpuiiodi£luseft:euius etiam meminit Martialis 
hocdifttcho: 
Nomen habet magni volueris tampdrudgigantis, Prafinus 
Et nomen Prafinus Purpurionis habet. p 
Sic enim legitluftus Lipllus,cuius dodiffirai viri indiciuminc- ‘ 
,, mendandis ac dilucidandis auchoribuseg6'inaximifacio,&te- 
,, de quidem ficlegit,nam idemMartialis in decimo quarto eun- 
dem intelligit.dum canit: 
Proficies nihii hoc,tadas.licet vfqueflagello 
Si tibi purpureo de grege currit equus. 
D appellat gregem purpureum, cqiiospUrpiitionis ^ qui velocitate 
prxftabant.Alialcdiohabet. 
Et nomen Prafini Porphyrionis habet. Grex pur- 
PorphyriteTra/Kpvgivs) Stephanocftyrbs Arabixiuxta Aegyptum puteus. 
Potphyta infcripia fabula Xcnarchi comici,aut Timoclis comici 
(dubitaturenim deauthorc)citaturapud Athenxum. SaxaLacc- 
demonia & porphyretica nominat Lampridius in Heliogabalo. 
Porphyritesiapis,inquitKiranides,notuseft,maximeinMelan-, , 
tideregione. ChymiftX referente Hermolao xtidenpto chryfo- Porphyll- 
litho & porphyricc&chryfochromo cognomine Macedonico teslapis» 
Scpolychromo accipiunt. lnaenio& apud 1’liniumin primo tri- 
gelimiquinti,nefcio num de eodem lapide. Vtouatus eflet Nu- 
midicUs lapis, vt purpura difting icretur Sinuadicus, qualiter 
illos nafei optarent delici®. PorphyruSj Wjiftij©^/Aeliano qui- j ^ ^ 
damferpenscftlildicus,dodrantismagnitudine,coloreacceden-p ; ’ 
tcad purpurifatnrat® fimilitudinaivi. capite veroplufquam ni- 
ueo,& lade multo candidiore locis, inquit,Indi® calidilfimisre- 
periturrei mordendi idcirco poteftas eft nulla, q? dentium expers 
fit &c.CetiPorphyrii didi cxProcopio ita meminit C^liusautot ‘ ' 
Procopius eft apud Byzatium Gotici belli teporibus certe (xfr®- 
£ fingularinumero)coraparuiffe magnitudinis mir® Porpbyrium 
(iilquit)illivocant.Id vero annis quinquaginta locisinfefiius cir- 
„ cunviedis omnibusfueratnec ab luftinianO,etiamG percupido, 
vlla qumerat ratione expugnari. Demum delphinos infedatutn 
allide ac ita limo impadum explicari haud amplius eualiiit. Sed 
accolis hinc inde accurrentibus, funium ac machinarum vi per- 
tradum in ficcum cubitorum triginta menfum per longitudinem turpurit 
exceffit pet latum vero dccem.Putpuriffiim inter floridos colOres Ium. 
enumeratur a »a Plinio, dum inquit. Sunt autem coloris aiirteri m Li. c, 
aut floridi. Vtrumque natura aut miftura euenit. Floridi fuht 6. 
quos dominus pingenti prxftat, mipium, Armeniura,cinnabatis 
chryfoGolla, Indicum,purputifliim. 
■ <0 i Cxteri 
J 
