iib 
C A p V T XII. 
V ly fsis Aldrouandi 
DU MFRICE FVR.PVREO 
tboceutro. 
Nominis 
»tio. 
A Rubicundo colore,& reaitudinc aculeorum Muricem, qui 
hic modo depingitur.nominauiorthocentrum purpureum. 
Totus enim, intrinfecus & forinfecus rubet, magis tamen inttin- 
fccus.Turben vero eius candicat. Mucrones habet duodecim re- 
(ftos, tobuftofque.in finillro quam in dextro latere longiores. Sex 
conliac volutis, acinijs exigua qusedaiti &obtufa habet tuber¬ 
cula. < 
Capvt XIII. 
DE JHFKICE CORACOIDE 
Rendelet ^'. 
V T Anatomici, inquit Rondeletius, omoplatx appendicem a 
roftricoruotum hmilitudine , cotacoidem appcllaruilt, ita 
nos muricem hunc coracoidem ab aculeis infirmis &;iollris cor- 
uotum fimilibus , a nota illuftriore & huic propria nomen ponen¬ 
tes. Hxcille.Decoloreinterim&magnitudinciiihiladditrvnde 
albidum cfle fufpicor. 
^ nus,quodaporrhaidcmyocatArift,nomen enim optime quadrat, 
quoniam Kufvtpv ad omnia extrcma&fumma transfertur; inde 
,yp„^a7ov,quod fummumeft&extrcniumivndetuibinatahxc in . ^ 
® auibusaculeieminent,coryphsadicentur. Idctiamconuenit, q, 
mukominorafintreliquis. Sedhascprofufpitionibus habeantur. , . 
Hxc itaque Rondeletius. Sed de icone quam ponit, nihilloquSs. Apnr ai u 
Etrobinoshuiufmodimuricesreferuo ininulxoappeiifos : quo- aubtoiis da 
ru^n maior,cuius hic effigies prone & fupine pitf a datur.matmo- l«ip“o. 
reaeft duritia, &cum forinfecus, tum exttinlecus candicat : alter, 
intus ex albo purpurafcitiextra fere croceus efl : Vterquefcptem 
habet aculeos,non in dorfo, aut turbine, led ab vno tantum latere, 
canaliculatos fete, hoc cif, inquorum medio foueaconfpicitur. 
Turben etiam non vt in alijs ttirbmatis, integ' rdefeendit, fed di¬ 
midium eius tantum coufpicitut, nam altera pars intus latet. In 
dorfo tres potiffimuin habeat extubcrantias IcO pioceffiis , at ia 
tuibineplutes,fcd exiguos. 
Capvt 
D E 
X V. 
C O N C H r L I o. 
XVt 
Calo. 
Vcfaxisad' 
tiatccant. 
Ex eodem Capvt ,XIV. 
de a? ORRH AID e. 
Porrhaidum duobus in locis meminit ^nflotelesiGaza mu- 
^ interpretatuseft.Natices (inquit^ laxis adhxrefcut mo¬ 
re patellarum & muricum ) ac exterorum geucris ciuf- 
dem, necnifi tegmine dimoto adhxreut, quticl vclut operculum 
fibi poffident. Vfum enim,quem biualuibuspais vti;a.quc admini- 
ftrat,eundemalteraexhibetturuinatis. CaiOi_tus,qi!aoiishabi- 
tus.Modushic idem muricibus puiprins, atque omni¬ 
busgeneris, eiufdcm. Exhisfunc , qui duuuaii.d occalionemfu- 
mant, fintne aporrhaides in muri cum,an in lepadum geuCre. In 
An Apor- lepadum quidem genere nec ab Ariflotele, nec au vllo aliodifette 
rhaides fint ponuntur : duasenim duntaxatLepadum IpeciespoiutAriffote- 
cx muticu, les,AEvwilW,&a6w»ia«;ifi»<' Sunttamen.qui ex Lepadum genere 
anlepadum elTeindn effici putant,quod Lepadum more laxis actlixieanc. Sed 
genere. non rede. Nam quamuis Lepadum more adhxieat Aporrhaides, 
non inde tn efficitur . ciufdem generis efle cum lepadibus. Etenim 
neritre adhaircnt vt lepades, vc ibidem dicitur, tamen a lepadibus 
genere differunt Quod fi quem mouete debuit Ariftdocus,in quo 
vna cum lepadibus Aponhaidum meminit , & isquimoxfequi- 
tur, ab ea fententia abducere debuiflet, in quo cum purpuris & 
turbinatis Aporrhaides numerat. Tovadw J'sTgoOT» 63 (E‘'Wbjrep- 
<»109,1^TZEff , 1^ '/mnTiii ,quareaporihaidem in 
turbinatorum genere elfe cenfeo, vt ex fupeiiore Atiflotelis loco 
diligentius animaduerfo perfpicuum eft. Etenim vt lepides ad- 
h3etentfaxis,ita neritx , Aporrhaides, & omnes eiufdeni genens 
adhaercntfaiis.fedalioadhrEfionismodo. Nara lepadesparteal¬ 
tera deteda, & carnem oftendeute affixa; fuut: neritx vero & A- 
porthaides acclinato tegmiuc, quod iliis eff operculum, adlaxa 
quemadmodum videmus cochleas tcrreffies faxis 6c truncis ar¬ 
borum, qpapartecarnem offendunt, velutiagglutinatas. Eigoo- 
perculum habent Aporrhaides & Nerit* , la quod proprium effe 
turbinatis lam diximus,Qipibus ftlbdit Ariffoteles opercuium ne- 
fpculivfiis litatum, aporthaidum atque aliorum turbinatorum eundem prq 
1 turbina, flare vfum,quem in biualuibus conchis teflam alteram. Quem- 
j, admodum enim in biualuibus,clufilibus&referatihbusadudbus 
teffis tota irttetna cato tegitur, ita a turbinata tefta , & addito 
foramini carnem offendenti operculo tota tuibuiatorum faro oc* 
eulitur. Ex his efficitur, Narites & Aporrhaides in turbinatis ha¬ 
beri. Ac Aporrhaidem rede muricem mihi videtur Gaza contier- 
tiffe, ob aculeos multos & longos, atqueacutos, quibus murices 
omnes armati funt, qualis eft hic quem proponimus Dicam pra;- 
tcrca, quod fufpicionibus & coieduris tantum iududus de Apor- 
rhaidefentio. Nimirum efle eius muricum.liue turbinatorum ge¬ 
neris, cuius mentionem facit Plinius libro }z. Muricum generis 
lolyciacflc funr,qux vocant Gra:ci Colycia,alij corythia,turbinata atque, fed 
.potthai- minora multo , cfficaciora etiam & oris halitum cuftodientia. 
es. Quod muricum genus priulquam explicemus, de varietate le- 
diouis dicemus ex Hermolao, qui pro colycia, alij corythia, le¬ 
gendum cenfet eiAthenaio colycia.fiue coiycia. Etcnimchamx 
genus quoddam Gtiecis ait Vocari x-a/vxits in Macedonia ,quas 
Athenis »(>«»! dicant. Cattetum eas non muricibus,fed (vt dixi) 
chamis praefertim'trachxis adfcnbit, quod & Plinio placuille hu 
iuslibti calce video. Facithocgencrumaffinitas. HxefuntHer- 
molai vetba, qua; vero confentanea mihi non videntur, neque is 
Plinij locuscxAthenteo emendati poteff. Nam nomen 
chamis competat, idem turbiriafe' tonge diuerfi generis compe¬ 
tere minime poteff. Neque illud verum'affinitate generum fieri, 
vt idem nomen vttifqueconueniat V obtd chamis etiam tribui in 
calceopetis,nequeenim ideo poftdiimxglycymeridasponit co- 
lycia fiuccory^ia,quodchamiSid nominis tribui velit, fed quia 
elementorum ordine pifces recciifet' ' Quam ob caulam poft cha- 
m*tracheas,c,hameleas.chaineglycyiiieridas,fubiungitcoIy'cia& 
liniuscot- cotyphia,qiiia a liteta C.incipiunt. Vtidq; igitur Plinij loijocory- 
phxalcgcndum conijcio.intclligique id muticis fiue turbinati ge- 
dus. 
S Atis fuperq; oftenfum a nobis eft nomen Concbylij,&pro vni- 
ueifo teftaceoruiirigenere, & priuatim pio vnica tantumfpecie 
eorundem apud veteres accipi: & cum fpecies eft pnuata.non pur- 1 fo pwpu- 
puram figniticare, neque etiam buccjnum , Icdab his cocham efle 
peculiarem, nimirum qualem hic ex Rondelet. exhibebimus fub- 
rnde.buccino valde diirimilem,&nullis purpurarum more aculeis 
muricatis circumuallatam. ^luticistamcfpecieseft,cum fcilicet 
murex pro colore fumitur, quod innuere forte voluit Ftanc. Maf- 
farius,dum aitiMurex conchylium per excellentiam diciturjvnde 
vertistindtamuiiceconchyliatadicitur.EttutfusiHxcverbaPli- 
nij ,Iu conchyliata vefte extera eadem fine buccino.fi volumus,in Ctochyliata 
quit ille,exponere, vti certe aliquiexponunt,conchyliata vefte,id vcltisvnde. 
eff.tinda murice,erit contradidihin verbis Plinij: namfi vetuni 
eff,quod fupra ex verbis Aiiffotelis & Plinij inuicem collaris ofte- 
dimus.hoc eft, Plinium Cerycem modomuticem,modobucci- 
numconuertifle,ac proptcrca buccinum effe.qui ceryx, murex, & 
conchylium appelletur, cum duoprxfcrtim cocharum dixerit efle 
genera.quq cingendis veffibus vfui elfent, videlicet buccinum mi- 
uot concha & purpura, quo pado verba hxc ,,fcilicet conchyliata 
vefte,exponi poterunt tmida mutice.liue buccino.cum buccinum 
&murex,vtiretuliinus,eadem effe conftet? Necefle igitur erit vel 
neoate coniedturam nofttam Ariftotelis funaametis 1 'uperius ro¬ 
boratam : vel dicere, quod vciba, conchyliata vefte, hoc loco non 
fianificetit tinda munct,led ipfo conchylio, vt conchyliu fit con¬ 
charum genus diuerfum a murice Ime buccino. Plinio ja.volura. 
inquit, muricum vd conchyliorum teftx cinis maculas in facie 
mulierum purgat cum meile illitus,vt fit fenfusicinis teftx earum 
concharum qux m urices. vel earum, qux conchylia appellantur, 
maculas in facie mulierum purgat,ficuti etiam inferius eodem 51. 
volumine muricem a purpura diffinxit his verbis: muricum > Tei 
purpurarum cinis vtroq; modo, &c.NotauititemMafrarius poni Gocliylium 
conchylium&pr6ipfocolore,ficutpurpuramutexque.Quodau- piocolore. 
doritatibus aliquot veterum confirmare non fuerit ab re. Plinius 
cum de luxuria concharum in cibo dixiffet, fubdit: led quota hxc 
portio eft reputantibus purpuras, conchylia, margaritas’ Et alibi: 
lu Apennino frutex eft, qui vocatur cotinus, ad lineamenta modo 
conchylij colore infignis.£trurfus:TtanfalpinaGallia herbis Ty¬ 
rium atque conchylium tingit.necquxrit in profundo murices. 
D Item alibi: Tyri nobilitas nunc omnis conchylio atque purpura 
conflat. Item: Vidimus iam & viuentium vellera purpura, cocco, 
conchylio, fefquilibrisinfeda,velut illa ficnafcicogenteluxutia. 
De conchylio,muri ce, purpura coloribus ac veftibus multa idem 
habctlib.p.c.jS.Sed vhde.inquit, conchylijspretia? quis (quibus^ 
virus graue {vnde & caftorij nomen forte ei inditum) in fuco (id 
eftincolote,veltinduia:aliasfufco,quodnon probat Zoograph.) 
coloraufterus iaglauco,& irafcentilimilismari. Et mox: Con¬ 
charum ad purpuras & conchylia eadem quidem eftmatetia, fed 
diftattemperamento.Etcap.jy.Purpurx calculofxappellantur a 
calculo maris,mire apto cenchylijs,& longe optimo(alij aliter le¬ 
gunt) purpuris,&c. In conchyliata vefte extera eadem finebucci- 
no: ptxterq; ius temperatur aqua pro inuiffi humani potus cxcre- 
metodimidia& medicamina adduntur Sic gignitur laudatus ille 
pallor,faturata fraude, tantoque dilucidior, quanto m^is vellera 
efuiiunt,(ideft,nonfaturantur.) Htalibi:Phycosthalafhon(ideft, 
fucus marinus) conchylijsfubftcrnitur.Hxc omnia exPlin.Con- Concliylia, 
chylia Coa etiam luuenali dicuntur in 8.fatyra,veftes conchylia- Coa. 
txaut conchylioinfedx. Et Marcellus Empiricus meminit lanx 
purpurex optimein conchylio tindx. Confundunt autaudotes 
E iftxc nomina,conchylium,muricem & purpuram ob confimilem 
colorem:quam enim veftem alij purpura tindam fcribunt,alij c6- 
chyliatamnominant,alijmuriceinfedam. ItaVarinus 
exponit purpuram , & Suidas concham, ex qua puipura fumitur. 
Koyx^>^‘«1 ctum Hefychio funt oftiea & purpurx.Redius tamen 
dicemus vA<»: nam 8c Varino, qui pleraq; cxHcfych.haufic, 
^yXii^taluafiK ispsa.quoloco in genere conchylium accipio:na 
alioqui differt: vnde Plimus:Ia Poto conchylia non funt cu oftrcx 
abundent.Vbi de fpecie certa eum fentireapparet,namcum com- 
munis accipitur conchylium,oftream quoque compleditur:Sic<i 3 i- 
Philoftrat.in vita Apollon.Byblusinfulaparua eft apud Indos, vbi 
maxima conchylia, muricclq; eiimix magnitudinis nafeiphiber. 
Cum itaq; conchyliu diuerfum efle coftet a mucronatis muticib. 
