De Teftaceis Lib. III. 
123 
DE TROCHIS. 
Cap. XXV. 
H Oc Turbinuni genus Roadektius a (imilicudine inftrume- 
ti,quo luficanc pueli, Tlochos appellac. Alii fune parui, in¬ 
quit, quiafuperiore amplaq; parte flarim in breue acumen defi¬ 
ciunt. Alii oblongiores. Omnesleuesfunt.& vatii. Tcfta veluti 
cruflis duabus conflare videcur,extetna minus nitet, quz fubia- 
cct.vnionum efl fplendote. Prztet T rochos duos adiecit Ronde- 
letius aliquotdiuerfosSctombotnformas,quarum aliz adBuc- 
cinotum,alix ad Cochyliorum fpcciem accedunt. Vt ei vitio ver¬ 
ti polle non inficietut, fi qux in hoc genereilluflriafunt,&avc- 
' teribus difetteexptcfra,pt5termitteret:itacutiofius certe,inquit, 
facere videremur, atq; fuperuacanex diligenti* accufandi effe- 
mus,fi omnia & minuta Conchularum,Tutbinum,Cochlearum 
genera perfequi vellem. Si quis enim otio abundans in marinas 
litoribusfpatiativelit.&infaxamatispenetrare, totam illam te 
in infinitaifla varietate vetfari videbit. Genera igitur & illuftrio- 
res fpecies cognofcend*,atqi vt quzq; vel minut* vel negledl*, 
vel nominibus non cxprcfl^ fuerint,ad genera fua erunt teuocan- 
dx.Sic ille. Etcerte fi quis omnia iflxc confimilia depingere velit, 
nunquam fatis ea ob nimiam diuerfitatiscopiam indagate pote¬ 
rit. Adiunxiego icone Trochi maximi fubflaui abfq; vilis tubet- 
culisiitem alterius plane pyramidalis. Adieci prztetea pyramida- 
lisfigur* Conchulas quatuor alias hic vnica tabella exprclTas. 
I. T utbo feu T rochus colote pattim amethellino, partim fubal- 
bo. 1. Alius caflaneus lineis quibufdam albis 3. Fuluus cum ma¬ 
culis albis; 4. partim rofcus, partim argenteus. 
N! 
DE NERITE. 
Cap. XXVI. 
apud Atiflotelem Theodorus Gaza natices conuer- 
tit>exFeftofottaffis, apud quem citante Calepino,fic legi- 
tut;Naricaeil(IofephusScaligeclegitNatitajgcouspircis mina¬ 
ti. Plautus: Muriaticam video in vafis llanneis, Naricam bonam 
&canatam,&taguma, quinas fartas conchas pifcinarias.Natice 
pifeem leges apud antiquos per t,n 6 per r,&videtur a natando di- 
ftus. H*c f eftus. A recenriorib. ncrite vel N erita effertur genere 
declinatione fecunda: ego cum Zoographo,mafculino genere, 
declinatione prima,dicere malim. Sic n. Grxei femper vlurpant. 
Habet autem fyllabas omnes longas in omnibus cafibus, quam- 
obtcmpatoxytonumfemperefl,cxceptonomiaatiuo multitudi¬ 
nis penanflexo, : fic enim fetibendu 41 efl, quanqua euul- 
gati codices quidam Gr*ci idnonobferuent. Nicander: 
H’t «rge» vTori*, /iuSiii, Lit fioaxirof 
Idemcum vt. 
An rite NetitesWottono&Bellonioidcvidetur.qui&avijsiTiis&ttvrtf- 
' 7,,;apudAthen;umdicatur;quibuscofenticZoographus,quonia 
&nomenideefl,primalitera tantuabundantein Anarite,vtfolet 
h*c vocalis multorum vocabulorum initiis abundare: & genus 
quoque idem, nempe teftaceum;& rpecies,cochlea & natura ad - 
hsrerepettis. Apud Hefychium [ccihnax,vt 
terminatione & accentu,his vcrbis:»i)'sar@-,o njg/tvjff :eft aure coa- 
chyliumcochle*fimile,&(colore}variu. Sed hoc modo fetiptu, 
adiedliaum potius fuerit nomen,pro magno,copiofo,excellente, 
incomparabili: quo cum nihil aliud in eodem genere conferatur 
aut contcadat:a m.priuante particula & verbo com pofitu. 
Inde » SSX ni tu «gainls «ress /ivS-nr. & xJjurSjpv»!!», wa- 
Avipv»!!». Idem Helychius >iea'h'' interpretatur pro monte Ithac* 
£ regione Epiri:(quem aliqui fic diSum accipiunt quafi »aeafi»,i' 
quid. £3,«,sg,,^,,A»TiOT>At;Tij5vAiis,vtnotauitKuftathiusJ&adic(aiue, 
p£fl,,^Afligfli',^As^flii,aTVStAo)’.fcd ptO COpiofo & innu- 
metabivfitatiusellfctibete negatione & 
quod eflnumetus. Ergo fi quis netiten cochleam a magnitudine, 
vel pulchritudine,qua alias eiufdem generis excellat,nominatam 
Etymon, ygiit^benecflciudicat Zoogtaphus:alioquiiii)s< 7 u? fitavujoj.quod 
cocauum & humidum fignificat,vt apud Lycophro¬ 
nem jc9(A^ ii Nijgos aurem fit a verbo vstvjvaT, 
quod efl nato, cuius fututum efl ««jw.vnde iduate Suidas 
cos reprehcdit,quibus tne^-ni dicitur a Ncreo:Nam fi ita,inquit, 
fieret,oi 6 t« Nsgsi/s.pcnultimam per diphtongum haberet wjelvTjs. 
Idem fere feribit Vatinus:c*teruraneriten concham a Nereo deo 
marino fic di 6 lam,Zoographus ratione no carere autumat: quod 
is forte tali concha,tanquam elcgantiore,buccin* loco vti finge¬ 
retur: ficut& Triton :quctnvifum auditumq; in quodamfpecu 
Olyflipponenfis pr* concha canetem Plinius refert: nec ineptus 
Ottogra- adhuncvfumneritesvidetur.vtpoteamplus & buccino fimilis, 
*hia.° " Ariflotelctefle.«ApudOppianuminuenioferiptum »«lsaT 7 i« per 
«L«.i Ha- *• diphthongum in prima lyilaba.Teftata,inquit animalia qu*- 
litH, <iaminpettis,aliainaienis nafcuntur: . 
Tmfpv^ojMiTot. 
Etrutfus de cancellis loquens vacuas libi conchas quztentibus 
E(t« Tjvwerv’!! sA« 3 t oxiTtai ,«’ 71 vi 
Gilliusauthor ell,nctiten ab iis qui Adriaticum linum accolunt, 
etiam nunc antiquo nomine appellari,&ab Hifpanis catagolum. 
Quidam referente Zoogtapho Gallice interpretantur pciit Li- 
malTondemer, id efl, patuam cochleam maris. Hifpani coch¬ 
leam marinam in genere vocant almcia,Yel caracol dela mar. Ita¬ 
li quidam iietita$,naridole. 
A GnUFS. rORM A. 
N Etit* fintnein turbinatorum genere,inquitRondeletiuf:ji„ s , 
dubuauentaliquiscx« Arifloteleqficfctipfit: 
vtTO» »«eATOi/,7B|«l»«WOT«g^'5jAi;(n«s,&c.Longiotella turbine , 
lubit, quam qui nerita canccllus,genus enim diuerfura efl, quod " 
innente de^ic.cxteraquidcnonabCmile, &c.Etpaulopolii'»» 
■ ^ otAs.tkJto (M/ih-nli CSX iyfiieiui, 
mAw; vti&i-ncti 'eyj/mzti. Qaibus finiflerpesgtandiorell,ij nu- 
quam cum turbinatis hofpitantut, fcd cum neritis tantu ineunt 
locietatem.HicAriflotelesde Turbinibus &nsritis.vt de diuerfis 
loqui videtur, atq; abhisvetitasfeclufifle.Sedfiremdiligentius 
expendas, ea aliter habere c6peties. Nam nerita a turbinatis non Neritevt 
gencrc,fedfpecicdifFcrt.Cumturbinatisigiturconuenit.3.tella aturbina- 
litclauiculatim intottafed rotunda &ampla,qua ab ea turbinati ris diffe 
fpeciediftat,cuitellaelllongallridlaq;.Ideocancellus(dehocn. rat 
in locis modo citatis loquitur Arillotelcs) loBgioreltquiintur- 
binatislongishofpitatur.quam quiinneritis,turbinatisquidcm, 
fednolongis. Qualis vero fit nerita,fit inter turbinata col- 
]ocanda,ita explicat i Arilloteles: Nerita tella efl leui, ampla & ^ /«.4. Sijl. 
rotunda, forma buccinis proxima, papauer tamen no nigrum.vt ««p.4. 
3 buccina,fed rubrum habet. T efl* annexum corpus eius naedium 
firmiter ell.Pafcuntur in mari tranquillo a faxis foluta: (enallage 
gerieris;pionctit*folut*:)atquoHesflatus,vrgent,cacellihof- 
„pites lefein faxa recipiunt, neti t* faxis adhxtent lepadum mote 
„& aporrhaidum ac exterorum generis eiufdem, nec nili tegmi- 
„ne dim oto adhxtet,quod velut operculu pollident. Vfum enim 
,,quem biualuibuspars vtraque, eundem altera exhibet turbina- 
tis.Caro intus & in eadem os. Modus hic ide efl: aporthaidi,pur- 
puris, atq; omnibus generis eiufde HxcAtillotcles.Huiufmodi 
Neritam cfle arbitratur idem Rondeletius,cuius imaginem vera, 
nonmagnitudine'ficexpreint.Eflenim,-inquit, concha ampla& 
capaci,rotunda,Ixui,turbinata,ad fotmam buccinorum accedi¬ 
te. Ex hoc genere fuerit cochlex vel potius netitx genus hica me 
additum,colore albido, diaphanum,venulis pluribus refperfum, 
bclliculoadinflar cochlearuminfigne : prope os quo cotinetur 
auimal, tuberculum quoddam confpicitur.Efl autem figura eiu» Telia. 
rotunda. Rotundiorem autem elfenctires tellam quamfit turbi- 
numWottonus hinc apparere ait, quia oblongiorem forma reci¬ 
pit cancellus ille concharum hofpcs, a turbinis tellx forma. qui 
lutbinem fubit,quam quineriten.Ego operculum nerit* non vi- 
i, habere operculum habemus apud Arillotelem interprete Ga- Operculu 
da, vbi fic legi tur.Natices & reliqua turbinata operculo quodam 
congenito Carnipatulx appolito clauduntur. 
Q G^ERATIO. S ENSVS. X AT ATIO. 
N Etit* fiuc natices & patcllx tellc code Arifto tcle, rimis ca- 
uernifq; laxorum generantur, ccleriq; incremento augen¬ 
tur. Quod ad fenfus attinet, ait natices qui capiunt, non hduerfo . r ■ 
flatu.led fecundo adire,quoties ^fcam pctfcquuntur.-nec voce vl- . 
la fed filentio agere, vtpoce cum & olfaciant & audiant, nec fieri 
poire,vtaiunt.quinfubterfugiant,fivoxproferatur.Audiuntita- 
que&olfaciunt.ScribitBcllonius,in Mediterraneo mati, inquo 
xflus non itareciprocantur,pifcjtoresc6chulas legentes inlin- 
treelTeoportere; cofq; fi neritx, qux tuncfaxoextra aquamhx- 
rent, fenlerinr, tunc Icfe a faxo foluetcs,in mareprxeipites ruere 
fcconfpexifrc.Atquehocquidemeircputat,quodAriftoteles,ait ' '\ 
pifcatqres neritas Icgemes tacete, ne ipfos fugiat. De Neritis hxc 
«Pliniu$:Nauiganr exhis(econcharum genere) oeritx(aliale- aLhctt 
(fliohabet,Venerex,)prxbentesqueconcauamfnipartc,&alteta Nauiga- 
(raeliorleaio non habethic vocem, alteram) aurx opponentes tio. ^ 
perfummaxquorura velificant.Telia quidem neritxArillotelis! 
cum cauitacem amplam habeat,naqigationi Idonea videtur, po— 
teftenim aerem copiofum capere & innatate facilius, ventoque 
impelli. ^ 
^ DE NERITA aELIANI. 
Cap. XXVII. 
A Elianus,vtre£leiudicaremihividetur Rondeletius,loge ali¬ 
tet nerita deferibit q Arilloteles, vt ex eius verbis liquet,qux 
„funthuiufmodi.Cochleamarinamagnitudincexigua,form* pef } 
„pulchiitudineeximiafpedlatur.eomarisvbifordiu vacuitasell, * 
& trariquiHitas viget, & in faxis ad imam maris fedem adhxtef- ” ^ * 
centibus nafeitur. Hxc ncrite appellatur. Hoc maxime,inquit 
Rondeletius ab Atillotelis nerita difFert,quod illa magna fit,hxc 
patua, nec mirum elTe debet Aelianum ab Atiftotele & Plinio in 
pifeium defctiptionibns diirentite,q» in plerifq; faci t.Ex patuita- 
te,& pulchritudine formx Aeliani neritam elTe colligimus eam q 
capiti prxfixa eft. Pundis nigris eleganter diflinguitur, tella in- Aeliani 
tus purpurea,in margine candida.Qgodfiquis neritam interco- Nerita. 
chleas reponere volucrit.n6 valdcrcfragabor.Hxcille.Addidiali 
q uot icones: prima &fecunda nigris pundlis refperfx funt Ter- Nerit* 
E tia fecundx fimilis fed rubicundior,in qua cancellus latet,quarta authorit. 
ad cinereum vergit. Habes deinceps triginta duas diuerfaslpe- 
cies duabus tabulis exprelfas.In prima tabula,prima &keuda al¬ 
bo nigtoq; vati*: ite tertia & quarta: quinta callane* colore cll 
maculis rubris. Sexta caragnuola vulgo Genuefib. dicitui.dctra- 
do,coiticclplendct)$,alboaigra:fepuma callanez coloris habet 
* maculas. 
