DeTeftaceis Lib. III. 
fjyhiitt. 
I 2 j 
n tVi 1 ^ /v A /^ ^.s 
nomina, Caliaj Cocia, Colirispro limace accepit.KdyAiW volae 
AcifloteliTocaricochlcas cerreftrcs, Gaza limaces reddit, vt vbi 
habet in tertio de generatione cap. 11. Teftatorum genus natura 
proportione plantisrefpondentetn («;7ir{9<p<>») habet: hinceft 
^uod nullam in terra gignitur, aut paruuip , quale genus lima¬ 
cum eft (ro TO»»(jyA<«v) & (i quid huiufmodi aliud fu,fed rarum: 
at in mariiimiliqi humore multa & varia gignutur. Genus plan¬ 
tarum contra &c> Confunduntur apud Graecos, vel ipfum Arifto- 
telem K 9 X>^i*f, vt nnotauit etiam Wottonus: fere tamen 
Atiftotelii(5^Ai« vmbilicum, ideft cocleam marinam fignificat, 
>(SA:A'i«t, vero terreftrem cochleam. Mallarius quoque 
apud Ariltotelem ait efle animal teftaceum,&ahud quam Lima- 
• •» hocCinquit) Sccochlian eft 
ybi Ariftotcles appellet,ficut limace quoq; cochloo.Verbait Aii- 
M/. 4 - ftotelis vbidiftinguit difertiflime, haec funt: m 
m >0»A»f^aos-(i=«. GaZa 
vertit:VtVmbtlici,cochlc*,purpura:(^quodnon eftin Graecis 
codicibus noftris,} & omnia qu* oftrei aut concha nomine ap¬ 
pellamus. ^Etpaulo moxtoioi' ct twvcvtjj 
JaAafJjjo^jj^A®^; Idem tamen Gaza >(sx^<i! 
exterum 1 
eft Tarentinis. eifdemfcribentibus.Videntutautem & 
hic terreftrem cochleam aut fpeciem lignificare.A';^pyri fyl- 
ueftresfunt,^i//^»i/ Grammatici interpretantur-rSAijosa^MA^vAKo» /kv».®*. 
obliquum, incutuum, tortuofum, & leue, vt videtur. Inuenitur Ay^sihtj. 
& ota®*, >isx^‘>f> apud Hefychium, malim vnA®-, >(3%^(tit,yt7n. niAd;. 
A®- fit genus cochlex quoddam a figura pilei (quem Grxei sif- 
A«» vocant^fic didli, liueisin acutum exeat, vt Strombi, fiuefor- 
mafitrorunda,vtraque enim cochlex tum in mati tum in terra 
reperiuntur. A’^fe'TOi» apud Varinum legitur, diciturqjefle genus 
cochlearum, fecundum alios locuftarum, fecundum alios apum; 
Quibus addit quofdamlegere «aaOraiK.coque nomine inte 11 ige- 
reAu^x, prxdonum fcu latronum. Ex quo intelligitur , hoc 
«yS^oTOx fiue««7©TO» eife pluralis numeri& genitiui cafu$,nOa 
autem nominatiuum fingularem, vt exiftimatunt vulgaria lexi- 
ca. ColyfidipnosCitsAvinjBWsj vocati cochleasquafdamApol- colydif»’ 
lodorus libro fecundo Etymologiarum teftante Cxlio author ^ **" 
eft. EtinPlutarchifympofiacis tardioresconuiux nuncupantur 
colyfidipni. Quibusautem cochleis hocnomen conueniat,& 
quamob caufam dubito. Conijeio autem terrenum eflegenusi 
, • • - -quod vel cito faturet, & edendi auiditatemcircuncidat: vel vo- 
Wotto- ““““““quan^vmbiJicos vertit, quod cum reptehen- B mitu aut aluo cibos ingeftos egerat. Grxeorum vulgo hodie ly- 
nus tepre- quoquereprehendendus videtur , nam licet ^At vel tFuXiy^cu nominatur. Ab^, animal fimile cochlex di- 
. ,1 cicutH 4 fychio&Varino,quxvoxnonabfimiliseftcumdi(ftio-Limax ad 
ne limaxlatinorum.quxcochleam terreftrem fignificat.eamque a cochleit 
vel tefta opertam, vel n udam. Plinius limaces a cochlcismanife- differat, 
ftodiftinguit inquiens: Beftiolarum genera quxdam herbis in- 
naleuntur, raphano erucx&vermiculi,item ladfucis Scoleri: 
stepre 
henfus. —.—— vju...uv,ia. ..uLiiLtL, ijuuu vuiu iicus quein 
Vmbili- Theodorus pro dixit libro y.hiftor.anim. idem fit quod 
cus quid ‘■°^^^^“'’'®*^*“*''®®enRondeletiuspronunciauit,vmbilicuCi- 
Ciceroni totumgcnusci,chlearumatinatu,fcdfpeciealiquam 
Nominis ‘hc* putat, quod habeat tk «rgjwai 
ratio. Etymologo vero dicuntur tv^Aw , w 
» TJBgjo -n oXa , n rsyXictourii^ ri k^- ^ 
>(sx^‘^ay diminutiua funt, fignificantia paruam concham fcu 
cochleara,conchulam,cochleolam, vtaitauthor thefautilingu^ 
Gtxcx. Pofteriotis meminit Suidas quoque, effe dicens b?®- 
Etymologus i(gx^‘^a> diminutiuum fieri ait a >(ja;^®', Sc 
alias ait fieri a >($j^Ai'«;,vt a n^ixiatt^iXiSiay. 'S~.iyx&’ ab Hefychio 
exponitur((9;t^<«t:&qucm Epicharmus mnXoy appellat, 
eum Diofeorides msx^^ axnXay. Epicharmus , inquam , apud 
h Li-ttC,xi, Athenxu libro fecundo dicens, lA^my fs 7*x 
cochleas quxiTjoiA»» dicuntur,abijcein malarem. Et<>010^0- 
xides -n) otnXcy !(gx^i‘i* effe ■ni^X‘’”(S'' >(j<AiW Xit l^ilsmiiy. 
ita autem vocat qux vepribus Sc frutetis adhxren t.In e odem lo¬ 
co apud Athenxum Apellas cochleam ait vocati a Lacedxmo- 
vtrifquehoc amplius limaces Sc cochlex: quo loco limaces co¬ 
chleas nudas haud dubio fignificant.Accipitur tamen apud claf- 
ficos fcriptotesptocochlcateftacoopetta.vtapudColumellam ■> 
hocverfu: 
Implicitus conchslimax.hirfittaqj c»mpe. 
Vbi notandum etiam limacem in raafculino genere accipi: cum 
Plinius fxmininum faciat,dum ait:Limacis inter duas orbitas in- 
uentx. Recentiotibusindodfis Limacia pro limace nominatur. 
Albertus Limacem ait nomen accepilfe a limo in quo generatur Limacis 
Sc nueritur,ScFeffus Pompeius limaces exponit cochleas a limo etymolo- 
appellatas, quod facit quoque Columella in decimo; intclligit §'“• 
autem,vtputat etiam Grapaldus.terrcfttes.Cochlcagammaticis 
recetioribus, proprie tefta limacis eft, licet quandoqi pro ipfa li. 
mace q teftam habet accipiatur.Eft autc proprie limaiCinquiut) 
nijs<rt^fA««. Apollodorusvetolib.f€cundoEtymologiataquaf- p qux fine tefta eft icochleavero qux teftam Lbet. Zoographui 
dam diciicwAuojJBavicsjideft, vtDalechampiusinfuisfcolijs ex¬ 
plicat, tam amplas vtfingulx ad cxnamfutficiantSc alia fercula 
, tangiprohibeant. Quidam('inquit)legunt colycideipnosquod 
ifnjA®', colycijsfimiles fintillx cochlex. Ifaacus Cafaubonus alios Gra- 
maticoshxc alitet tradere ait. Spartanis enim cochleas dici wn- 
A«s;fimpliciter vero cochleas appellari »»|«£A»{.H cfychius irka^Xoi, 
j(j;uA(«f, AcMaytc. Idem, vt^sA®' ngx^^iac;- Videntvero Apollodo¬ 
rus quam fit verum cochleas qualdam fuiffe xniXumhlyims appel¬ 
latas. Ego exiftimo contrarium effe verum , Sc rss KaXvm^iimx! 
qui ferius ad condidfam coenam ventitarent. Sc moram facerent 
diligentiotibus quos vocabant couiuiali ioco didfos 
effe : quod cochleam vincerent tarditudine, vt ille ait 
apud Plautum, plurima funt hoc genus uttirfisimin 
fcriptisveterum.Sufpitio eft fcripfilfe Apollodorum in explican¬ 
da origine huius vocis, ortam videri a )£j;eA» verbo antiquo ide 
fignificante iC}vex^‘> > roto: aut ab iXuiins-fiipu [hx funt gram¬ 
maticorum ineptix^ aAiW primo,deinde >[j;t;A(av didfumquod 
nonredfa procederent, fed per gyros,«wp tk? 
tt^Xvn^dunts- Hxcautfimilia Apollodorus: quxledtanegligen- 
PheroeciS 
animal. 
de terrefltibus cochleasplerumq; intelligir.cum fimpliciter pro¬ 
feruntur: Sxpe enim de vtta loquantur (inquitj authores, expri¬ 
munt,terrenx aut marinxdefcrimineexpreUb. Ariftotcles qnide 
etiam pro marinis aliquando fimpliciter cochleas nominat, fed 
vbi argumentum huiufmodi eft, vtdiftindfione opus faon fit. Eft 
quandogenetis inftat ponitur, Sccommunem aquatilibus pari¬ 
ter ac terrenis naturam indicat. Gaza cochleas tetreftres vertit li¬ 
maces. Sunt qni apud Plinium cum nominat cochleas qux edun¬ 
tur, v elint tcrteftre genus intelligerc videti, quibus ego libenter 
affentior.Cardanus inlib.de Varietate rerum cochlex fignificato 
abutitur, cum pro omnibus conchis generarim accipiat. Alber- Cochlea* 
tus cochleas St tcftudines vna cum alijs indofftis turpiter con- Sc teftudi- 
fundit. Apud Marcellum Empiricum coclea paffim fctibitutfi- nesAlber- 
neafpitatione’. Cxlius Rhodoginu» alicubi cochliam peri in pe-tiiscofun- 
nultima fcripfit. Cochleolam latinedixit Grapaldus.latinis vo- dit. 
cabulu hoc generis mafculini,»(j;i;A(.« ycAtyelai, vnde genitiuus, Ortogta- 
pluralis;y;{;Ai«)i circumflexus, non paroxitonus, vt quidam ine- phiacoch- 
ptefcribant, formatur, omnis enim ptimx declinationis geni-lex, 
tiuuspluralisdircumfledfi debec,tribusexccptis,pjA»ir«)i,;gg«'5a„j 
ter St properanter, neque intelledla abeo videntur, qui hxeita J) ‘ 7 ?ii 73 «>.EcPaufanias>(^;KAs)iA«*arB*iwfoemininogencreprotulit. 
fcripfit, fiueAthenxus, litte eius Breuiatot. Hadfenus Cafaubo;, Etin atcadieis,,Ti(;Tsi7aii»f(pvTO?(p»sjift» »ts;i;A» tti^vTnii^yti;, 
- 2£A*t 7(5, Hefychio SeVarino eft quqque^;eAi'i«, forte vt- Ariftoteles tamen mafculino genere effert. Primam huius vo¬ 
cabuli G rxci St latini aliquando corripiunt. Serenus; Pttifb Jia; 
Ccntritisprodejl cochleis petJucerffroHterit. 
De Muribus in batrachomyomachia 
KajvAs t<$X^>aiy Xioemy 
Anaxilas apud Athenxum in lenario; 
Ifidoruscochleam perdiminutionem dici fcripfitquaficotichtt- Mddri et¬ 
iam, quod vtineptiffimum reprehendit Zoographus. fiuoualo 
Italis commune nomen eft raarinx St tefreftti: no tamen quaiH- 
uis maiinam cochleam; fed maiufcula fignificatE puto.Maflaftug Bubali; 
B ubalos Venetis appellari ait qa equina Vel potius bouiua efHgig 
referant.Suntalioquiqui cochlcamltaliceinterptetcnturlaMa- 
ruza,laZameruea.Nobis vtStinpletifqj Italix locis limax eft lu- 
maca.lumacha,lamagajfcdapudTufcoSchi6cciola,Scnicchio. , ,, 
Marina Hifpanis ScLufitaniscatamuyodieitur.nptanteAmato f 
Lufitano.abalijsalmeiavelcaracoldelamar.-fedhdcpOfterius, ' ^ 
SsAen);. nus, ^ ^ ^ _ 
djA®-, '^ifitX&‘,:(gxXlxf ijfdem, ‘XsfciXotgJihtf, eictislj xsXufg ;, gf 
Tleifelices, eitei Xi-^»i(gi.t.^t<rvXk(^,yafiia-/y(^{yee>!f(ji{oitc) (waiAiixiaaj?, 
^««71 apud eofdem,nA^3i«,»n5A:^<W exponit Vatinuspero 
breuein ptima inepte, debet enim per 6 prodmftum feribi ymuff.- 
Domipor- 2««, quoniam operculum eft. ^>£^£««(9; ideft, domiporta, 
ta. epitheton cochlex pro ipfa cochlea vfurpatur ab Hefiodo: 
AA^’ lz-i'ntyfl^UiK®^'^nx^ayeg cw ^vta^a^yii. 
quanquam enim de terrefiriloquitur, cochleis tamen omnibus 
tefta opertis commune eft epitheton. St teftudini quoque, quod 
notat quoque Varinus, <pi^leingg,Sc (pf^siiy®', exponens <(9 ;kA(W, 
Tt^Xmn- Sunt qui phereoecon deferibant animal albu, fimile m u- 
ftelx, quod fub qucrcubus St oleis nafcatur aut veifetur, (vwi 
^vni^ixmasg^isye^ey, JStglandibus vefcacut,fic di dium ab Atca- 
dibus.-alij infedli genus vefpa maius faciunt: fupet qua voce con- 
fulepartira Hefychium,partim Etymologum. Alt^eirog eidcHe- 
lychio, vtiSt Varinoeft»(9A;^i«<: foftevragj6 7J£^3-Bi>. Atq; ita ex. 
ponunt3iip<'5&<st:fcdordocollocationis&analogiavocabulian-£ vtSccoraguuloadneritepriuatimptinet.RodeletiusvetoMifpa- 
te penultima per y feribi poftulat:vta|£'(^<!5diminutiuu|t?vJe<« 
fiat.ficuta ^fA«;(K£Av^i»».'quanquam St alterum diminutiuum 
|np('iftii£ in vfu eft. St receptiore, vt puto.Pro in multitudi¬ 
nis numero KsxXiett fcripferim: fed magis probo; quod alibi apud 
eofdem tepcriO(j*£iptlJei<*,S6"us conchylij, pro quidem 
aliter etiam <w/<f ®' proferri fcio. Eifde , funt 
' Videatur autem cochlex tcriefties figutiieaiiabeo quod tectam 
nis ScProuincialib. Scaragol vel cagarolo; cochleaterreftrcfigni- 
ficatctradit.Galli vocat llmairon,efcarcot.GcrmanieinSchneck 
Vel Schnegg comuni ad terrenas St marinas nomine etia Schne- 
gel:FlandriStBrabanti Slecke,Hollandi vero Slegge vel Slagghc; 
Angeli noproprie dicendas cochleas fed conchas biualucsquaCi 
dam vt pcdlunculos Gokles appellant i alias a Soaylc dicunt: 
Bohemi ScIlIyriiHIcmyzd vclhlcmayzd. j 
0^1“ Genv#, 
■fHQ 
