DeTeftaceis. Lib. IIL 
An videant nam mirum quam folicita fuerit natura pundta ea fiuebculos co- ^ 
& oculos feiuare.Inuenioque etiam in anuquiflimogryphd. 
habeant, ’0|«|i(si7ar’j , 
EftquevUlgansnobis imprecatio ,douue hann» 
gU occhi !etim 4 ghi,hoc eft,auguror'Tibi cancru eo loco quo oculos 
habent Limaces fiue cochlea:, augurantur autp eo modo cancrum 
in cornibus : cornutos dici nihil ignominiofius, ita enim vocaur 
Definitio tur, quibus propria viorimponit. Teucer denique limacem ad 
Cochleas, exemplum quteitionis ludicrx, ita finit; animal fine pedibus, fine 
fpinisjfine oflibus,crullatum (teftaceum potius) oculos nunc eie- 
dti.ii.e.57 rens, nunc retrahens. Videtur «/Plinius duo tantum cornua tri- 
Cornuum buere. Aitenim cornua dataeflecochleis adprierentandumiter; 
numerus, corporea htec, fient ceraftis; aliquando & fingula (nimirum cera- 
ftisj cochleisfemper bina,& vtpreeteudantur (protendahtur legi¬ 
tur in codice manuferipto) ac tefilianc. Cxterum quatuorhabere 
videmus, magna duo qua: pofteriora funt, & in quibus fiin t, quos 
I vocauimusoculos,& minores totidem fercinfronte,quibusfort8 
quod obtUfe admodum videat, iterpra:tenderit, ha:c enim vlti- 
mumexerit. Limax {inquit Albertuscornuaquatuor habet,duo ,, 
breuiaSc duo longa: qua: extendit, cum progreditur: contrahit, S 
Caput an cum recolligitur in feipfum. Idem Albertus cochlcim capitis ff- 
g“'^» cirereait, cum alloqui apud e Plinium, capita cochleaturd 
cLib.f.e.i. equorum capitibus fimilcntur : qao minus (inquit) miremur c- 
quorum capita in tam paruis eminete cochleis. Mafliuius boui- 
nam potius effigiem prsferre airerir.ideoque Venetis ab eiufmodl 
, _ fimilitudineeas bubalos appellari. Omnesfiliceo tegmine clau- 
Tefta eiufq; duntur, clauiculitim intorto, "tella id vulgo VocatUr,alij s tegu- 
uohiina. juientum & voluta a tccCntioribus qUibiirdam , cochlearis tefta i 
JlBndxo : Cochlea fynecdochiee a Celfo, fi bene me’mini,cum ait 
ferperein cochlea, (fic&c6chyliorumin!^A»{,ho£cll,tcftasapud 
Pollucem legimus:) Sammonico& Statio domus, Plinio ctiath 
calyx,Diofcoridi*tAv^i«, «5^«^, Galeno, Teilam vcrohancfiuc 
domum (ecum pbrtat (vnde Hefiodus, doniiportam Ci¬ 
cero vocauit,) nulli videlicet lidtns, fcdfemper metuens, ne libi 
rapiatur, vnde eleganter Anaxilas Comicus diiit; 
Cochlea! p Amiinfet « vtif» -mTisS •miv, 
infidelitate 0.700»! •HwciKiit». 
domu por- Quod fi teftam detraxeris, aiunr cochleam hebetefeereatque ei- 
tant. piiare. Albertus tamen Cfftas filas aliquando reliaquerefctipfit;ac 
Zoographus fefe ait audiuiUe circa initiiim Auguffi exire eas e 
127 
OSi fuistcftisScnquisfuperinduci. Oscisineft.inqmtAriftoteles,& 
'dentesacutijbreiies, tenues, pta:duri,& quod inlcriacctdentibus 
(Li.tt.c.jy 'carnofumhabentfimilitervtmollia&cruftata. Et/Pliniusquo- 
Dcnccs. que cochleas dentes habete fetibit) eiufque indicium cfl'e,imini. 
Proranfeis. misfcarumderofam vitem. Promufeidem etiam inter aculeum & 
Interiora, linguim habent, auftore A 4 H:otelc, & ori iuUgitur quafi inglui 
Venter. uiesauiuihj aqua ftomachuscft,qucmexcipitventcr,inquo fi- 
Inieffinum. tum eft,quodpapauervocatur, mox inteftihum continuum tch- 
Papauet. ditfimplex, originem a papauete illo ducens. Plura dccochlea: 
dentibUs,lingu?,ingluuie,venttc&papauerelegcS apudeundetri 
de partibiis animalium libro quarto. Capite quinto. Porro omnes 
ranguine cdtcntac tepunti legminafua.vtdiSlum eft,fecumfe- 
ientes. , 
ventet auiu Vmbilicomm (cochlearuhi) venter fimilis eft guttiirr auiUm 
gattBti fimi tefte philofopho. Membrana in grandiufculis viiibilicis 
hi. a ventre gula: attexitur continua, per qiiam meatus prolixior, al¬ 
bicans .Colore fimilis fuperibribiis illis mammillari tibus cornicu¬ 
lis ( de qiiibus dixitin turbinatorum genere,fub ventriculo ftatim 
lacifiit^ve- elle binas, albas, folidafque) tendit. Habet etiam incifuraii.quales • ^ 
luti in ouo mouolbciiftariim habentiir .* verumhocftlbidum.illudrubicun- D 
locUftaru. dum eft. Nullus exitus hiiic, nullum foramen poftremum patet, 
fcdptastenui membranacauointusangufto continetur. Tendunt 
abinteftino ad imum nigrantia quasdam afpcra atquecontrhua, 
qualia vel in teftudine viluntur, fed minus nigra. Cxteri quoque 
■tlnbilici hxc habent eadeiti: fed quo tnihores, eo minutibra.Hrec 
philofophus in quarto dchiftoria, cap.4. vbideniq; pr*tercaviii- 
Albugb. albuginem a natura datam efle ait; Gra:ce eft ,; id au¬ 
tem, inquit , tale qhidbflein cochleis,'quale quod vocatur ouum 
in biiialtiibUs. Qui echineidem videre.limaci magna: fimilem efle 
Saliuicbch dicunt,tefte Plinio. Salina cochlearum ,qua:pun£tisacuvelftilo 
ItttUm. carnibus manat, a Gtarcis, v/ inquit Galenas, myxa dicitur, hoc 
feft,mufcbfut letltorifiuemuCor.iiJUciilue. 
&ha:canimantia nunquam mutant domicilium, in quo nafcun- , 
tur. b Ariftotelcs cochleas tcrrpft^eshyemelatetcait: necvllam b I/.s.hA 
fane eo tempore cernere eft, fed vere cum aer tepidior faaus^c^.rj.’ ' " 
fuislatebtisprodeunt.Athenaus Theophraftum citatdcanimali- VtjntetM 
bus.quarreabfcondunt.^itqpeeuin fcriberecochleas hyemela,te-Jjtitcm, 
ce.led xftate magis: itaque plurimas prodjre cum autumno pluit^ 
illifquc per xftatem latibula queri & in terra & in arboribus.Quo 
leco Cafaubonus,. Ariftotelis { Theophrafti , legitur apud 
neum, vt dixi) inquit,qui affertur locus, dicitur pxtare ci 
optimi libri habent, ^uftulerc yocetn 
7<aga«»,qui animaduejttetant in libris, de partibus adfetipta verba 
non rcperiti.Sunt enim ex tertio de gencratioqc animalium. Inte¬ 
grum locum adfetibam, quando fententiam imperfeffam hic le- 
aotinucniet. tagjtTaj t», 7^» Aiw» 
cwf (maivoffiSi cumS» tnti/ovjsTtm Ha- 
aenus Calaubonus. Vt modo vnde digrefli fumus, reuertamur, 
Plinius ccum dixiffet viperam folam fctpentium terta fecondere, c£». 
cetetasarborumaut faxorumcauis. fitalias vel annua fame du¬ 
rare, algore rn odo dempto. Omnia ffceffus tempore veneno orba 
dormire: addit, Simili modo & cochlee r illie quidem iferum 3 c 
seftatibus, adha:rentes maxime faxis, vt etiam iniuria relupinata: 
auuIfeque.Don tamen exeant. Latentitaque&hycme&asftatej 
quod non mcmipit Ariftoteles. Cum enim tempus anni femidum 
& aftuofum eft, fiue cum agtifolis ardore tortentur, homines au¬ 
tem calore &a;ftu laborant, tum cochlea: in occulto dclitefcun^ 
fuoqueipfarum fuccoviuunt , nifl forte aliquid toris e coelo deci-Rore vmfe 
'dar,vnde,/Plautus , , , . dTnC^ft»» 
Siuajicum c«Utur,cochlt«, in acculto luttnt 'nif, 
j ^uofibifMcco-viuunt,rosfinoncadtt. , , 
Ariftias comicus quoque apu 4 Athenxum de quodam, qui captar 
tetcochleas, inquit, ai,oaf 
ainx%iuf: quisenim nefeit hocpotiffimum tempore 
cochleas apparere : nam neque piuuiam concitatiorem , neque 
magnos calores ferte poliunt; vt fignificauitetia* Varro.cum de cLibtj.dcj 
illis alendisfedulo multa pta:ciperet, inquit enim, de fede difpu- rerufi. 
tans.Locusismelior.quem & non concoquit fol& tangit ros.d/oaiAo» 
Grarci vocare lolet imminuto eo nomine.tcnucmiiiibrsm, quid. 
& quiahquo,modororcm.Cumetctraerumpunt,exgrumare di- 
cuntur,hoceft,grumpseruere,& ex grumis cxilite.Gtumus enim Grumus 
tert* collcdlio eft,acongerie dibta Vcitur ca voce Varro in prarci^ quid, 
tatoloco : Dcniqucipla:exgruminahtes ad propalam vitam diu 
producunt, cum ad eatni'cm pauca laureafoliaintetijciant. lam 
veto ex marinis quidam locum mutant. Audior enim eft/AElia- f£i.io,c.|l 
nus Petfiirum regem cochleas Ponticas imitari , aeftiuos dies Sufis 
agentem, hybernos vero Ecbatanis. Etenim ad nuncupatam Pto- 
pontidem calidamhyemantijftiuum autem tempus ad rEgialum 
agiiant,inqurt,proptcr molles auras,quashoc mare cis affiat. 
M 0 T V is: I 
M Oventur omnes cqchlei, inquit FrancifeUs Maffatius, 3 i 
ferpuntpartcdcitta,non ad vertiginem fiue clauiculam, fed < 
inaduerfum. Sed «Ariftoteles hoedeStrombis fcribit&fimili- 
bus turbinatis marinis-quireudumque li idem tertcfttibus quoq; «»»«».4, 
conueniat. Mouehturautcmhi,vtaitAlbertus,comra(ftioae& 
chiifllbne corporis. 
corfr^. p A RTvs. 
ratio. 
GENE- 
Siliiasamit 
tcrteftres. 
0 Li. 2 .e.± 4 : 
,£nigma. 
Antifthenls 
didlumde 
Athcnieiifi- 
huv. 
i 6 c r j:. 
'Vpra interpofitas diffetentias,ex pricipuis fuit,’ qu* a Iodo fu- 
sJmitiir.Sunt enim marin*,fluuiatilcs 5 c terteftres. Ha; poftrem^ 
fyluaS p,ptiffimum amant, quod nobis feriptum rdliquit Achius , 
apud4Athen.hisverbis:"H7»<rj,'j4’«?T„7f,'^«,(,_^.a,:(J*,gj(jatt:veI E 
quot cornutas cochleas alunt nemora. Vnde in conuiuijsteftante 
te ibiderh Athenseo'folet proponi hoc «nigmatis vice de Coch¬ 
leis. 
In fytuu notojpmu earinslexaaguic, humida via inctdim . 
Vbi fylux nomine ego accipio loca omnia arboribus, vel alijsftit- 
pibus confita, quibus viffitant coehleie. Quocunque veto eunt, 
iuarafemperdomUni fecumfefunt, vnde domipprt*nomen, vt 
dixi,me/uit: atquehinceft,quodAntifthenesridetefolitusfit A- 
thenienfes, quod Client autochthones, nem pe quod non aliunde 
eo commigraflent, nec patriam fedem mutaflent vnquam; dicens 
hpc laudis iftis effe cum isftudiUibus cpchlcifque cemmunc.Nam' 
Y Nvm cx teftatis cochlearum genus auiftore 4 Ariftotelc coire ai»i)^. dh 
perlpcdfum eft : led ,an earum ortus per coitum fit, nondum generat,e. 
fatis exploratum haberi ait. Et alibi,vmbilicos (cochleas) pariter An ortus g 
omnes fiia ouahabete videriIcribit, verno autumnalique tempo- coitum, 
re.quern forte locum repetens Athenreus: Ariftoteles, ( inquit) li- Oua quan- 
bro quinto de animalibus tradit vcre& autumno cochleas prae- dohabchtJ, 
gnantes apparere, fblafque ci omnibus teltaccis in coitu videri 
cohxrencesac congeminatas. Et Zoographus Limaces quoque 
coire, & oua patere capdida, magnitudine oculorum lucij pifeis 
fele audiuifle refert: ijlque incubantes aliquandoreperiri menfii 
Maio. Alberws veio ex putredine herbarum ,&vifeofo roregc- 
hetarilimaces voluit: vilcofitateraque tertcfttem circumquaque 
durefeercin teftam, in qua habitant. "Vade etiam limaceitialimo 
didtumvoluitj&alias,irilimoquidem (inquit)&generanturdc • , 
putriuntur: cuius egofententiacfacilefubfcripferim,^^ jpanhes bti.f.Pp.J 
Baptill.PortalirriaceSjquodexlimo&putrefceotibns dquis pri- /egn.c.4, 
rcntui,vitambreuioremie 4 dci:eaffirmat. Plinius' c fcribiccoch- VitaVrcuis, 
leas hybernd fempote naffi. Csetcfum hyeme cantum ptiri npn c Li. 9, c ti. 
facile crediderim, neqpe etiam ille hoC ait, nam & aljas, «/laducis d£M9.c.io 
eas innafei teftatur: ftem' alibi: limac.Cs (inquit j, nafcuntui; in vi- Imbtema- 
dia. St aliquanda ateifa cachleacmiBUta:, mifuihihmpdum era- ximegene- 
dcntescam. Vtut fit, imber maxime facit ad earum artum, qupd tati. 
obfcute admodum innluit etiam * Plutarchus.Qochleas fiquis im- c Li.j, SymJ 
bremfacere ,,npn ptatccdcreputat,&indiciumeius efle, fallitun pofquefi t 
Nmandummaxime,quod feribit Maffarius: Limax tefta detraffa Limacis me 
hcbctefcit.procelluvcique cemparis id quoque in aurcliam tamorphod 
ttanlit,vteruca,atqueimmobilcviuic. Sedquidnam fis. 
cx co animalis pennati oriatur, comper- 
(um non adhuc cA. 
tterri: 
