DeTeftaceisLib.III. 
cL, 4 fafi. 
Romani, 
vt oftieis 
inhiarint. 
Cxnx 
prooemiu 
quid Dro 
mcjB para' 
iito. 
il.j.Sa- 
Tyberius 
▼toftreis, 
deleftare- 
tur. 
clnTybe- 
rio eap. 41 , 
ftIty.Z 
det eam rede agere, tam opulentum, & delicatum dominum ha- 
Dcac. 
Qann t»m multis a te Leutinediebus 
Non ubeatfebris, quiris 'vf^gemis ? 
Cefiatur teeum fella, pariter^ lauatur, 
Ctenat boletos, ojlrea, fumen, aprum, 
Ibbria Setino fit fipe,(^fipe Falerno 
Nec nifipoft niueam Cicubapotat aquam. 
Circumfufa rofis, ^ nigra recumbit amorno, 
Tiermtt ^ in pluma, purpureoq^ tero. 
Cum fit tarrs pulchre, tam belle vtuat apud te 
jld Dammam potius vis tua febris eat ? 
Tantopere vero inhiabant oftreis Romani, vtr Ottidiusinfaftis 
deaureofasculo agens dixerat ceu quidaduiirationcdic^num. 
- . Oflreaq^ in conchis tuta fuere futs ^ 
innuens fuo tepore minime tuta cfle,fcdplacere omnibus, ac fiim 
ma ab ommb. induftria nullibi non in quocunq; tandem orbis an 
guloinquui,&vbi ea negauerat natura, non enim tadcm ferto- 
mnia tellus, importari f olere quod non obfcure etiam docuit Di- 
pnofophifta Athensus, qui referente doaiffimo louio tradidit 
Apicium nobilem par'afuum,quifuperioiis (Apitij) nomine,ap 
pellati promeruit, valis fummaindullria fabricatis ad Traianum 
in mediterraneis Mefopotamia; contra Parthos bella gerentem, 
recentillima oftreadetulilTe.Apud eundem Athenaium alius pata- 
litus nomine Dromeas interrogatus, in vrbe an apud C halcidem, 
lautius pararetur conuiuiumirefpondit prooemium Chalciden- 
fijc^njgratiusclTe toto conuiuifin vrbe apparatu. Vocabatau- 
tem (inquit AthenaiusJ casnat protnmium, oc^colpuoii ,co. 
piam & varietatem oflreorum. Eodemque modo alius qiiidam 
apud eundem: primum, inquit, oftreavide, & echinos: qute qui¬ 
dem prooemium funt. chtrriinpjiUQ^irizec rnr^vrscvSltf^is dbAtiQXQto, 
pr*terea locuples teftiselt olheorum vfum fuilfein prima Ro¬ 
manorum exDi: nam & hoc apud eum inuenio: Qiio die Lentu¬ 
lus flamen Martialis inauguratus ell:,c«na haec fuit: Ante catnain, 
echinos, ofhreas crudas quantum vellent, peloridas, Ipondylos, 
patinam ollrearum, &c ,Xi3am vero Tyberij principis palato ar 
riferintiftiufmodi coHchylia,colligerelicebit ex Suetonio «Tran¬ 
quillo, qui atteftatur Tyberium Alellio Sabino leftertia ducenta 
donauiHe pro dialogo, in quo boleti & ficedulae, & oftre^, & 
Turdi certamen induxerat. Elegantilfime Plinius itonicas ait: 
Ex horto plebeia macellum quanto innocentiote vidu >Merni 
enim credo in profunda fatius elh, & oftreorumgenera naufragia 
exquiri.Denique/Iuuenalis non incongrue canebat: 
Dignus morte perit, anet licet ofizta centum 
Gauram, (fi Cofmi toto mergatur aheno. 
Poflim vero mulca pratcrcaex authoribus ciailicis adfeitc,quae 
ad oftreorum encomia pertincrent,fed quia ha:c paucula fatis elle 
polTe confido, itaque hic vsla coutuham. 
161 
A Mchinos, "BalaHoscaptamf$$ 
Mtiblacooperta agemoras oflreas. Et Varro: 
XMec OftKaillamagna capta quiuit palatum fulcitare. Afranius 
quoque Oftreas marinas dixit: Cicero in eodem genere vfus eft. 
Tanquaijpolftt (inquit Ivchn tegulis piofcminate Oftreas,« . 
Ifidor.v. diftindionem adfert hanc, vcOftreain genere neutro, 
carnesin feminino dicantur genere, quod fane vix ex fuperiorib. Sn “ 
colligas. Qui volet tainen ita diftinguere,poterit. * Oftrea dt- 
‘ innguitur. 
genvs. di fferentiae. locvs 
ferma. dtfcnptioi 
^Strcsmultom (mquit fiellon.)fuhtgenerumitum iprooper 
cu o uounullis arpcri ore ac magis icauro, tum fctiam ipia ma- 
gmtudineinterledillidcntmm. Grandes enim funt quxpclam» Magnitu-' 
ex Oceano Lutetiam adferuntur. Sed cum pra- teftanimia taole dine. ' 
ichtfiyopolas pragrauarc loleant, neque longius in mediterranea 
^ca deferri polfint, carnolam partem femugunt, ac flhe ceftis 
Oftrea,pro 
genere V- 
niuerfo te- 
ftaceorum 
Btymoa 
Oftridia 
Akum. 
Antiqui 
Gaugilea 
Latalus. 
Earcora. 
S T N O N T M A. 
B lualuium tefta duriorecontedorummaiorpafs authorePet. 
Bellonio,oftrea vel oftrea Latinis dicuntuf.Scd oftrea pro oe- 
nerevniuerfo teftaceonim fumi Rondeletius docet, vtin fupe- 
riqribusjvbideteftatisin genere egimus, videielicet, vbietiam 
quidGracis fit fatisfuperque feriptuma nobis 
eft: non raro in primis totum genus oftracodermorum comple- 
ditficn.vthochicobiterinferamus, Suidas echinum J»A«Tf(o,7j 
osgios clTe tradit ,& Helych. otpcoctk xeyg^b>iicc,^v»xtsc ^'xAacosjce. 
Sicut aurem Latini a tefta teftudinem: lic quoque Grxei crpi» Sot 
T»< ivgse*» nominauerunt: quanquam Euftathius ab«rpw» (quod 
eft os,quod tefta veluti oflea tegaturjabundanterho didum cum 
Varino velit. Giaci nunc vuigo vocant, Pfcllus oftridia, 
interprete Valla, voce vcappaiet,diminutiua.Inuenio etiam apud 
Hefychium Tf-raxorpro oftreo. Italis oftrcghe dicuntur, Hifpanis 
ofti^de lamar,Galli,vtinnomin.itus quidam feribit, Onitres, 
& alicubi Ittre alie calle:fed communiter teftaute etiam Ronde- 
ledo Gallo Huiftres vocant, Mompelienfes priuatim Peires, O- 
fl:re6,Elandii, & alii Germani inferiores, Ocfters, Anglinon^i- 
uerfavoce Oyfters. Putat Zoographus apud Belgas etiam ijter- 
le vocabulum diminutiuum nonnuiiquam vitirpari: (uper quo 
nomine cum Belgam conlulerem, refpondebat proifus fibiefle 
incognitum, Albertus, citante Zoographo, alzumcx Auicenna 
interpretatur oftreum. Anci qui fecunddm Sylua ticum oftrea eft, 
item Caugilen, (Caugilel veronominec Auiceiina.a. J47 vide¬ 
tur autem nomen corruptum a conchylijs ) item Latalus Alibi 
etiam habet- Oftracorumfiuc conchyliorum, quaedam funt ma- 
gna.qux dicuntur Arabice Barcora, (hoc & Serapio habet:) qua:- 
dam parua, qu* Arabice dicuntur Sades,('Sadafquidem pro lima¬ 
ce, & pro purpura accipitur. ) Alibi irurfiiscanifis exponit oftrea: 
Auicenna vero’alibi carufis habet. Eteanifeties fecundum vete¬ 
rem Auicenn* glofldgraphum, & Gaugiel eft fpecies oftrad, 
idem quoque Seigi interpretatur genus oftracorum, aitque efle 
Venereum. Latini oftreum neutro genere , & oftreamfocminino 
dicunt; Lucilius, Plinius,&Iuuenalis oftreum dixerunt, item 
Varro citante NonioiNon polle Oftreafe Rom$pr*bere & echi¬ 
nos : Lucilius. Q^id ; egofi cernoOfttea, cognorim fluuium, li¬ 
mum ac csnam fapere ipfum Qijo loco Nonius. Oftrea (inquiQ 
neutro genere. Sed idem quoque Lucilius in feminino genere 
dixit: 
Osfrea nulla fuit, non purpura, nulla peloris 
Item alii, vt PlaurusinRudencc: 
_• , t-—au uuc tcicis 
mittere confueuerur: quod raro aut nufquamm Gracia,rariflime 
in Itaha ficu folec. Nam qus a Biundufioib Lucrinum laciim 
transferebatur, vtvelun dulcium aquarii gaudentesaduentupin- 
guelcerent,mtegta-cumteftis dmendebantur. Difcrimen autem Dulci 
Olheorum facetcfolentnadonesac littora, vbi alibi meliora in- aqna gau- 
ueniantur Optimaiuntqu^iuxrapaludesacfluuiosreperitlncur: dent. 
maiora enim,dulciora, meliorifque fucci. Qux vero ad littus iiia- Optima 
tinum,autinter faxarepeiiuntur, vbi dceftlimi aucaqu^dulcis Tbi. : 
wpia, praua fune, dura & guftu amara, mordacia, cibo iagrata. 
Hucufque Bellomus. Rondeletius quoque dilFeientias fumita Aloeo. 
locoferelfatum varietate, acarnisfubftantia.EiTeenimquajdam, 
quKinftagnismarinis nafcuntur.quadaminipfo mati. Illa (in¬ 
quit; vocat Aiiftoteles, apud quem aliquoties Mrirpeu 
perperamlegaspro A,^»«Vf£«: qua:aloco nomen habent: Aii,» 
emmftagnum fignificat, vndeA,|«K!;WA«fj?«^marinaftaenaaGa- 
IcMdicuntur. Gazafemper oftrea & oftreas conuertic, non fatis 
quideminditio, cum ftagni oftrea dicere debuiflec: 
Hanc differentiam non omifitMthen«usquumdicit:T«J^!iir-ee« blibr 
o tiotu/scis, ci A,>oa,;, hoc eft : nrocre- CL. c. Hi/I 
anturolheainfluuijs,in ftagnis,&lumari:cAnftotelesAi- cap if ‘ 
j', ci TeeSe» eiwisecreu cci- 
7 »,»Limnoftrea qu® vocantur.ibjprimumfuloritrinera 
capiunt, vbi csmim eft. Pluraqueflintloca quibus Limnollreo- 
rummeminitAriftotcles.Qua: veroproLimnoftreisRondelctius Rondelet. 
depingit, ex duabus teftis componi ait modiceconqauis, & pa- Limno- 
rum 111 dorfumelatis,fons inxqualibus & afperis,&in tenuesla- ftreaqua- 
minasfacilcfedlilibusjintusfeuibus,candidis, Teftaspamasef- li,i. " 
fe,carnem mollem, luaucm coucotfu facilem :'maiorernque in 
his quam in alijs oftreis, quorum tefta: multo arriplioresfinr Hu- 
nifmodi oftieas elFein oftijs Rhodani antiquisi obimmutatura 
Rhodam alucum:vcndique etiam huiufmodi Lutetis ex Sequa- 
nsoftijs,& Burdigals. Cur vero dulciores fint,in caufa efleputat Limno- 
aqus dulcis admiftionem. Gaudeiucnim dulcibus aquis (inquit ft^acur 
«/PiiiiiusJ Sc vbipltirimumlnfluuncamnes,ideoquepelagisparu^ dulciora 
funt 6t rariores. Illud vero (inquitidemRondeletius) diligentius aliis. 
I> excutiendum eft, maiorane pelagicis Oftreaqus inftagnisma- dt.ii.c.i, 
linis, aquifue ex dulci permiftis proueniunt. Athensus : Oftrea 
nafcuntur in fluuijs lacubus&mari. Marina optima, quando la- Marina 
cusautfluuus exproximo influitS tuucD. fiunt bonifucci,maiora quando 
dulciora. Qus v. in luroribus {oefismaj) &faxis limi& aqusdul- optima, 
cisexpeiubusgignuntur, paruafunt, dura, acria, Verna 
qus capiutur sftaiis principio meliora funt, maris humoreplena 
(•siAuV», S-x/aos-i^craleghin Grsce, Zoographus hic forte 
oportere interpretari ait plena, pro carnofis, vegeris, fucculentis, 
id eft, nonficcisiiecduris:3‘,6Aflf vero ad laporem pertine¬ 
re, qus mare refipiant,; cum dulcedine ventriculo vtilia,aIuo fa¬ 
cile deijciuntur. Loci igitur commoditas & alimenti copia hsc 
Oftrea gtandiora&meliora eflicit.Hiscontraiia,pelama Oftrea, 
parua&rara «Pliniuj caufam hanc reddit: Grandelcunt quidem-r 
fyderis ratione maxime, vtin natura aquatilium diximus. Sed ^’***'' 
priuatim circaimtia sftatis multo lafte prsgnaiuia, atque vbi 
folpeuettatinvada Hsc videtur caufa, quare minora in dijs lo¬ 
cis repellantur: opacitas enim prohibetincrementum, & trillitia 
minus appetunt cibos Hscille ,&rurlus: Oftreaqus nequein 
E ftagnis,nequein 'fluuioiumOftijs,fedptocul ab aquisdulcibus 
inuemuntur , marina flue pelagia nominantur. Sunt perfepe Eelagia 
multo maiora ijs qus in noftro Mediterraneo capiuntur; ali-qh® dican- 
quando multa fimul connexa, & fupra fe polita. Inter hsc repunt cur. 
Scolopendrs, & vermesin canaliculisinclufi viuunt. Teftsforis Magnitu- 
fordids Sc luto obduifts, & ex cruftis multis fiue laminis con- do. 
ftantes.intusIsues& albsiCaro mollis:circaeamfibrsmults 
veluti fimbriam conftituentes, eam aliquando ambientepurpu- 
reo crine, qus prsftantis nota eft, autliore Plinio : Addunt (in¬ 
quit) pcritiorcs notum,ambiente purpureo crinefibras, eoque 
argumento generofa interpretantur, calliblephara appellantes. 
Noftra pallida funt tefta, alibi colore differunt. Variant colori Colote va- 
bus^t Plinius, rufa in Hifpania, fufea in Illyrico, nigra & carne tiint. 
& tefta Ciresis. Talia nonuunquam venduntur Burtmals.Me- 
dokinaaloco vicinoMedoeappellato, allata. His cap^t nigrum 
eft, caro minus candida. Palma menfarum diuillis tributa eft, 
"vcfcribitPlinius.-funt apud nosin pretio Et quemadmodum di- 
iieiforum in procreandis Oftreis olimdiuetfe cralit laudes quas 
^ profe- ■ ' 
