DeTeftaceis. Lib. III. 
tutaRiraoidc. Hic enim eorum decofto cum fmirnijs, pomis,& 
Adiicbia- APU® ^am vinopotoidchiadicos curari ait, potumque ius mollire 
dicos. ventrem; cellas combuftas,&inpollinemr€daaaii apollcmatio- 
nesiiller'e,& cicatrices ferre, (auferre) cum meile vero illitas craf- 
fas palpebras attenuate,& leucomata, eadem in fumma, inqt,quie 
b Caf. 158. buccina pr^ftant,oportet autem lauare cinerem aqua.iCatoquo- 
que in deicriptione adaluum deiiciendam inter ca:tetea reponit 
mutulos,inytulos legit ^oograpbus.Atqueb^cde vfu eorum me¬ 
dico. Vtuntui^yero etiam eius concha ad excipiendum oleum loco 
eLib.i.c.}S. ^ochlearis,vtannotauitetiameDiofcoridesdecicino oleo, 'b^ew 
Vfusado- J r c* 
leum exci- -n ew»7irtEo»£/«^o,,^iOT7jTr(7s.-vbiinl(tumprorfus humorem 
pienduni. reddiderunt, fublato ab igne vafj, innatans oleum mytuli concha 
tollitur,& reconditur, & mox de oleo Amigdalino Eira 
tis&s , x,»f re iiri rj/ AextoA*» «s ftvxtfgi cwx,X»fiQatH , 
mox tabellis premitur, & quod digitis l*fit jmytuli contha exci¬ 
pitur. 
Capvt LXXII. 
DE TELLINiS. S T N O T M A. 
T^ETellinisdiuerfasiAuenioopinioncs.Etenim AthenaJus ei- 
-L'dem cum Latinorum mytulo (ficenim pro legit Her- 
Tellin* & 
mytulieqn-J_,/'dem cum Latinorum inytulo (ficenim pro ^ 
iuaduntiir. molaus) efieopinatUr, mytulumquc& Tellinam, dequibusnos 
capitibusfepatatisloqilimur, inuicem confundit. Nos Ariftotelis 
ftvecs, Sc Diofeoridis ftunxia, mytulos Plinio dici putamus: nam 
praeterquam quodDiofeorides diuerfa faciat capita,di uerfas quo- 
que illotum tribuit facultates. Plinius ped uncUlis, qu® Diofeori- 
des Tellinis tribuit, videtur enim pedunculos pro fellinis acce- 
pilTe. Marcellus veto Diofeoridis interpres Teilinas opinatur eas 
Conchulas efle, quas etiam nunc Tellinas Romani vocant, Ari- 
ftophanes Grammaticus citante Petro Gillio , Tellinas dicit pa¬ 
tellis fimileselI'e,eifdemquepuBroSprO cornibus vti folicos fuifle: 
i quibus, inquit ille, longe diuerfe Ible darius videntur efle, Zoo- 
iTcIlin^qu; graphus Rondeisfij, & Bellonij fententixfubfcribit, qui Tellinas 
faciunt , quas & Galli Narbbnenfes, & Romani etiainnum fic Vo¬ 
cant. Tellinarum alicubi meminit Martialis, vbi quoqueinterpre- O 
tes perperam mytulos interpretantur.Dicuntur Telliiii’ a crefoen- 
Etyfflon. di celeritate, o-hiu^TU^itatrixfAxtiaftOCySimeeaim perficiuntur; 
quodAriftotelespr£etereapedunculis,acpurpuris etiam commu¬ 
ne effe ait, anno enim magnitudinem totam implent, -nXAteof, ft.v ■ 
a Wottono ponuntur pro fynonymis. Nos verO 
•TixUn & ^Kpv^iey tantumific enim & hodie Grteci vocant,Roma- 
ni Vetus, velGirecummaiiis vel Latinum nomen retinent, Tclli- 
ne dicentes. Veneti pifcatores vocant Capparazzole, fiue cappa- 
role, Herrtiolaotelte d capparisfimilitudine. Nos Bbnonienfes 
Cal^nelle. vocamus Calcinelle. Arabice dicuntur Sedef, & Talfam,Hilpani- 
ce Brignigois,GalliceFlion,has non agnouilleLutetiam refert 
Bellonius : raro etiam aMalfilienfibus vifas. apud Lesbi incolas 
Chinades. Chinades vocantlir: nomen autem Germanicum Tellinas pr«ter 
Conchularum commune Zoographus ait fe noninueniife; 
ta,in longitudine difFufa,& anguifa, mediocriter fortis, &quo- 
dammodo teres. Sic ille. Rodeletius expreffis etiam iconibus,duas Dii^ rpiiVcl 
differentias fein Agathcnli iinu repcnlfe feribit, minorem & ma- eirumq; dc 
iorem,tuffi coloris. PriOrem fic delcribit. Duplici tefta conftat,fi- fcripciowS 
ue concha, vtraquefimili,l^ui, valida, & facisfpilla, in ambitu et Rondtl; 
ferrata, qua de caufa ad vnguem couiund® funt. Incus Icuicer ca- 
ua;funt,caroalba,inqua|di,}**i, cernitur. Alterum Tellinarumge¬ 
nus, inquit,inlittoreAgathenfi adoftiuin Eratis fluminis inueni 
fuperioii fimile,nifi quod tefta fit maiore,tenuiore,minufq; fpiifa, 
& ex rubro flauefcente parte, qua tefta: colligantur, in acutiorem 
angulum definenre. Addit praiterea tertiam Tellinarum fpeciem, 
quae cum figurafuperioribusfitfimilisi merito tertij earum gene¬ 
ns eam efle putat, & inter tellinas connumerat, his tantum differ¬ 
re dicit, quod colore fu candido, tefta perfpicua; & pellucida, ex 
additamentis multis conflata,intuslKuilfima.Tenuis admodum, 
&arnbitu magis rotundo. Huic Tcllina: non abiimiles funt bin£ 
ifta: a me appofit*, licet minores. Ponuntur prxterea a Zoogra- 
pho Conchularum quatUndam icones,quas Vinetijs afeaccepille 
B refert, Tellinarumq; nomine mereri, & magis quidem illam , qua; 
A.liter^fubijcitur.-quamuiseam aliqui pro Conch^ Peloridis fpc- 
cie accipiant, alteram ,fublitcraB.VenetosPeueraz2am a pipere Peuarazta', 
'cognOminairepircdicat.Nos aliquotponimus tabulasdn quarum Audlotis 
prima habes duas Tellinas foriS candidas,Ixues, modice flaue- TcllinS. 
fcentes, in ambitu non ferratas; parum cauas, intus autem magis 
ad flauum temlentes. Secundo loco funt quinque alia: magnitudi¬ 
ne inter fe differentes, ih altera tabula primo loco cft Tellinacuiti 
duobus dentalibus:cefta albicat,eiufque fuperficies &am bitus fla- 
uelcic,lauis, neque ferrata, fecundo eft Tellina; cum deutalibus, , 
quam Balilicam,leu regiam appellarem,a priore non multum dif¬ 
fert , nifi quod rotundior appareat. Ex T elimatum genere etiam 
videntur efle quatuor poftrerna tabula eiprefl*. Prior earum par- 
tim candicatjparrim flauefeit, diaphana,& fragilisadmodum.Al- 
teralubcaftanco & albo colore eft. Tertia & quarta fimiles, cine¬ 
rea,lineis purpureis tranfueifalibus. Quas vero ex Zoographo ifle 
dare lam dixi,habebis in calce operis. 
GE^VS, differenti 
Deferiptio. 
fi Lib. ^. 
Matinae, & 
fiaulatiles. 
T Ei.iinatllmdtiogenerafuntaiAthen^o,marini|nempe&flu- 
uiatileSjvelqutBinfluuiorumoftijsreperiuntur TeXnVa/,ait, D 
^fevTui fBfi dtiKMiUTrci) -miXdf, tIiai- im fkf) 5'n«A« «neSeeutf-ztAilSy»» 
eit,m nm cCf fia,<7iXt>(cn\ a|siJosi^>!3x«/ tv i^xSipof 
Je TTom/ttof yXvKv-n^i, ideft, Tellinaiin Canopico 
oftiomulta:funt, &in Niliafcenlu, (fubNili inundationem ver¬ 
tit Zoographus, fed idemdiuerfis verbis mihi dicere videntur,) 
Tellinx te- quarum qus tenuiores funt tegite vocat,T,aluum cient, ventricu* 
lo graues non funt, praeterea bene nutriunt), fluuiatiles autem dul¬ 
ciores funt. Haecillc. Tellin*autemfluuiatiles,au<ftoreOribafio 
maioresfunt,& plus fucci habent; qualeaaicrEgyptias efle. Bali- 
Bafilieae fi - licas,ideft, Regias Athena:odi(ftaS,Rondeletiiisfufpicatur ma- 
aie regia; iores & fluuiatiles, ficuti Bafilicas nuces dicimus pro iuglandibus, 
quales. & vulgo chartam regalem , fiue Bafilicam, quae maxima eft, co- 
Bafilic^ ma gnominant. Athensus vero, cuius Grsca verba recitat Roudele- 
rina: Aihc- tius,proptimaTellinaruinfpecie,Bafilicas facitmarinas Atirro- 
S'*- 
Fluuiatiles 
quales. 
nato. 
TTg^s, ideft, tenuiores, vel fimpliciter minores { Hermolaus ver¬ 
tit tenuiores,exiliorefque) aitque efle minus dulces,magis ad alui 
folutionem falfedinenimirumfua,idoneas. Quariquamautem 
fluuiatiles, vel propter nlagnitudinem, vel quia in cibo dulciores 
funt, regiaium cognomen potius mereri videantur : minores ta- 
V S V S 1 'C 1 B l S . 
Q Vantoperecommendentur Tellinasin cibis, & quahipalato 
gr.itae lint, latis teljatureaiumlapor, qui cum ca-terisl'uige- 
nc.i, defaporisprincipatu contendit. TellinaE,ihquit.*Oribafius, az, CoUiSi. 
aluumfubducunt; fluuiaoksmaiores funt, & plus fucci habent, AluumfoU 
quales.lEgyptia: funt: elixata: dulces funt, earumque iusaluum uunt. 
loluit,claui* verofale (parguncur,& perteftas humorem trahunt. 
Frigida lauantur aqua, & ex oleo, & aceto, vel menta, vel ruta 
comeduntur, qiii aluum foluete voluerint, eas folubili apparatii 
cum oleribus condient; qua: florem xtatisagunt,ficomedantur 
vere, fuut optimae. Idem de ijs recenfet b Xenocrates,aluum fub» b lieAijuk- 
duceie, Idcifque arenofis prouemre, & portubus vndis agitatls,& til: 
quas ex Oribalio diximus, dotes, illis ineife. Addit Bellonius efle Caro mol- 
earum carnem molliorem, quam reliquarum conchularum, ha- liorreliqUiS 
rum qua: paulo plus extra aquam manfenuit, teftas pandere in - Conchis; 
quit (forte, tefta: fepandere, Zoographus) hiantefqueareaulas 
excipere folere, de quibus Romani merito conqueruntur. Quaiii- 
obrem multo meliores funn ni vrbibus, qua:in mari abluuntur, vt 
Vcnecijs,&lanuK Roma: lullici infaccisper Vrbem Tellinas cir- ' 
cumferunci quas modiolis diuendunt. Cum enim exiguo corpore 
conlfenc,nec facile apenanrui,guftuiq; grati fint, miruiii in mo¬ 
dum obid expeti,beilaiioiumqueiocoalfumifolentjcuiusetiam Bellaria 
meminit loiiius his verbis. Faruaiillae Conchula: a veteribus Lati- funt. 
nis mytuli, a Romanis, aiuhodieCrxco nomine Tellinte nuncu¬ 
pata;, (quam feiitcntiam capite de mytulis cxMatthioloiinproba- 
lumus) belladorum Idciim obtinent. Sunteniragra:a:guftui:ve- Cut lauefic 
rum arenulis fcatent, & pioptereacalculoiis officiunt. Ha;c ille. tut. 
Veneti Iththyopo te aqua manria demerfas in lagunculis lolcnt 
adferuare.- Viuunt enim lu arena, ob idnifiptiufquarn coqtlantiif, 
diutius in aqua agitentur, vtarenuliC excidant, vefeentibus inole- 
fttf fuiu:patum etiam funt coquenda ex aceto, vtl omphacioicum 
pipere cite, appetentiam excitant. Meminit etiam Matthiolus po- Difficile c6 
lita illalum icone in cominchc.ino ad Diofcoridein capite dc Tei- coqiii; 
linis, vbi inquit, notiffiinas efle iiiItalia Tellinas, piafcrtim Ro¬ 
ma, vbi planma venales circumferiintur, quod oil fint Valdegra- 
tXjcafque vero abareua optimctfepurgarietiamiubet. lam vero 
eamincarnein difficile coqui traditf CaftorDurantes, vcntricii- -^inThtp 
loqiie eflenoxiam ;defluuiatilibhs forte iiitelligit i etenim inari-y^„,^ 
nx’, & inter has tenuiores, quas Bafilicas ( vt iam inultoties dixi-’ Vcntiiculd 
mus) vocat AtbeiixuSjftomacho grauesnod funt,tefte veleodeiti ngiiie flui 
aueSore. Fluuiatilesautem diflciorcs dixit .hasitaque ventriculo masilcs. 
Bellonii de- 
ftriptio. 
men fic appellari etiam fentit Zoographus, ( qua: opimo nobis £ minus cofluenire non ab reputari poffit.; nam fitim excitare eas, 
quoque maxime probatur )fubdeus Bafilicas & marinas elfe falu- , 1 „ 
briores (prxfertim qute in arenofis fludtibus obuoxijs Iittoiibus 
degunt, vtferefolent) quam fluuiatiles: qu* improprie fic dicun¬ 
tur,cum non tam in ipfisfluuijs, quam eo.tum oftijs, vbi pluri¬ 
mum c'ccniaggeritur,reperiantur. Quodautemfalubriores fiut, 
vel inde etiam liquet, quodaluum fubducant, quod in Jauitatis 
tuendx ratione valde falubre eft, id vero fluuiatiles non item face¬ 
re compertum cft. Ha:quidem cum dulciores fine, nutrire qui¬ 
dem amplius, fed citius faturare, Sc faftidium fui inducere pof- 
funt. 
Bellonius quoque de minoribus loquens, Bafilicas nominari 
vult, nulla vero addita icoae, lic deferibit: Iteuis eft Tellinarum 
calculofqu.;gigncreidcm audior eft: conna illas, fi optimeab a- 
rena purgentur, & cepis frixis, vino modico pecrolclino,. & aro¬ 
matibus condiantur, piajftaiuiorcs eflc, ac falilbri-ores, potilfi- 
mum fenibus , omnibufquc pitiiitbfis , hyemis tempore magis 
conueuirc, maxime vero maioies, atque vcceiuiores catteris an¬ 
tecellere. RecehteSyinquitc Dfofcoridcs Tellinxaluo vtiles funt. cLih.i. c.S: 
fed maiimeius earum,falita: vruutur,trita; 111 cinerem , & cum ce¬ 
dria inftillata; auulfos palpebrtinim pilos renafci non patiuntur, 
quodpoftremuni etiamtetigitd Galcuusab ipfoDiofcotidefbr d DeJimpl. 
temutuatus,Tellinas fallas vftas cinefeir, lelinquere 
aiunt, caufticum; adeo vt is cum Cediia mixtus, & iiiftillatus, 
cuulfos radicitus palpebrarum pilos renafci piohibeat. 
, ^ J «Idem 
