DeTeflaceis. Lib. III. 
i7S 
iDtcopef. 
medkb.S. 
Pholas gJ' 
Vif* cut 
pholadcs 
diUx. 
auferunt fniftra tenentes radicem,ad quam alligantur, dextra ve¬ 
ro caput arripientes: quodpolteaquam c6toiferint,paIpam a the¬ 
ca extrahunt', vt ambiens corpusrelinquatUr vacuam calamimo- 
do. Pulpa autem, qua; inde egrefl'4 eft, lumbrici modooblongai 
rubra,teres,aceto piperato maceraturi ac manditur. Balanos pri- 
tetea,fciibit Archigenes apud a Galenurajftomachicis coiiuenirc, 
idemqueiam oidendimus ex Bellonio. 
C A p V T L X X IV. 
DE F HOLA DE. M QVIVOC A. 
P Holas dicitur,qUod antris & latibulis conditur, vel quod iU ca- 
uernis& lufttisdelicefcit. vnde Suid^ex Babrioafferenti 
eft(or)jAjM«i'*f(if?oi>, fpeluncaabfcondita .antrum, occultum, 
latibulum,&huiufmodi. Deducitur autema^aXaif», vel ifivAi» 
verbo,& <^&>Aii(J«,quodfignificatfpecu lateo,vtprimitiuum 
• s,fiue^«A«*,idefl,fpecusildtibulum,lufii-..,n. 
dicuntur, auftore Euftathio,aues, reptilia, vrfeialuEqde animan • 
tes,cum in terra,faxis, alijfue latibulis condita: ad aliquod tempus 
latitant, frigoris auta:ftus vitandigratia: vnde etiam vrfe Graicis 
cognominantur. Suidx rurfus ipmXcis ell «Ji’? fsv». De 
Pholade vero conchylio, eiufque fynonymia nihil fete inuenio 
cum apudGra;cos,tum apud Latinos. Rondeletius in quibufdarh 
Italia:littotibus, dici telfatur Balanos, feddifferunt, quamobrem 
de Pholade feparatim tradlauimUs. 
A 
S T N 0 N r M M 
Soleff' 
Donaki 
atri, 'i.tl 
ny. 
Vnguis cqi 
dicatur, 
b Lib 11. 
Dadyli. 
cD». 9, 
Etymo vdi 
cis Soieh. 
6 FN r 5 , 
DIFFEREl^TIj£i 
Foma. 
tcfta. 
Caro. 
Saxis vtin- 
cafeantur. 
Rondeletij 
pinio. 
Balanos n5 
cfTe. 
Multum 
nutriunt. 
Nominis 
ratio. 
Vitas olet, 
Sacra fiflti- 
la, 
Q Vale fit ex Tcfl:atis,quod aA<«Gr*ci vocant, folus Rohde- 
letius,adhibitaetiam icone,fludiofis commnnicauit. ItaiU 
laxis latetjinquit.vtfaxo vndiquecontegatUr,perforami;ndunta- 
jtat exiguum, &,fenfui vix patens aqua nutritur. Tellis conitat 
duabus, longis, rton in latum extenns mytuloruni modo, fed ro- 
tundis.IntUs eadem fere eft caro,qUa: in mytulis.ln laxis adeo du¬ 
ris nafeitur , vc nonnifi ferreo malleo difriadlo faxo dillrahatur. 
Suntqui putent infaxis aqUa; falfxVi excauatis prouedire,aiij in 
luto, in faxorum cauernulis acerUato. Ego crediderim in faioruin 
caucrnulis.vel vi,vel natura fadlis.aqu* marinxappulfu procrea- 
ti,atquc in concham verti s qux cauitatis, fiucforaminis figuram 
feruat. Vidihuiufmodi conchas in portu Veneris. Miflumeft ad 
me alio ex littore faium ,cuius partem hic expreff^in qtio nulla; ri- 
nix,nullrEcauernx,fed foramina tantum apparebunt tam exiguaj 
vtvixacumadinitcercUt. Eoigituridlibusmultis confrafto ca- 
uitates interna: multx erant. Vano fitu, & diuerfx magnitudinis i 
in quibus Conchas iftas repeti, quas cum faxo dcpidlas exhibeo. 
Quatefiguram diutius contemplatus, antiquarum Balanos noii 
cile iudico.fedi^fAaihsSjdequibushxcAthenxus libro tertio. At 
■a^/tvr(^<pii'n^i,/ 3 ^aiuiilS'asS'£. Pholades multum aluiitj 
fed virus olent. Et:A(^^oiA«ihi.dlf5^«, 
Ao<. Pholadespalatofuauesfunt, fed virusrelipiunt, & malifunt 
fucci. 
Primum huic rententi.1: mex aptifliule quadrdt nominis ratio: 
Namvt^ivAa/SsdiCuriturfcrXjquxinluftris degunt,^ ?<p»- 
A<!(;«t ,quod latere fignificat, ita nihil ia marinis rebus reperiasi 
quod penitusin faxo lateat, ficUticonchxiqUas proponimus, dC- 
indenotxAthenXihis propria: funtinam virus olent, & mali fucci 
funt Harum nullus,quodfciam meminitprxter Athenxuiti. Ha:c 
omnia ille.NoftraPholadum icon ab illa Rondeletij nihil, velpa- 
riim differt Infaxis enimlatent,earum tefta: (duabus autem con¬ 
flant) coloris fUntrubri ad album tendenteS,longx,&rotundx:ia 
reliquis fimjlefiffisj quas pofuitRondcIetip. Nos quoque fupra 
de eiufccmodi teflaceotum ortu multa diximus ex Goropio, qux 
hic non repetimus. Cum Rondeletij figura conuenit, vt dixi, qUa: 
hicatiieadijciturr&nefcionum etiam ifthasc altera quinque di¬ 
gitos longa, cinerea. ' 
’ 1 ■ 
Capvt LXXV. 
DE ^pIENE; JES^VIV OCA. 
C Analem,fiuefiftulam,vt inaqujt duduesiA^w)!» vocaniiPlU- 
tatchusinlibro,qui«fe< ^lAo-aiAaniwinfcribitUr; 
filai nhluitt eis icuirys «*'■’ > «s trefot e| 
taorSfttSiels. SaAi»etiam, fine Chirurgotuniin- 
firumentum ell rotundum .oblongum, cauUm, in qilod erus,aut 
femur fradlum cbnijcitur, & continetur: fiiiiile quidem glofloco- 
ind.fedfiguradifferens, tcftcGalenocorrtm. i.clr tv dy/tSt, 
quo loci Hippocratesde eius vfu multa difleiit. Ab Anatomicis 
prxterea aaAi» ad canalis fi£tilis fimilitudinem dicitur inedimn 
fotamen,quoomnes ceruicisvcttebifeperuixfunt, & fpin» 
medulla a cerebro defeendit, id quod alio quoquo 
nomine {i£^ ei/eaylappellatur, vtfeti- 
bit Gorr^us. 
'^'jiAitlsr, i Grxeis vocantur ifliufmodi teftacea, vt diximus, 
jdi^nemaaM JaVctKSj, o.v^s, nec non & , quorum fyno- 
nymorum omnium Plinius memini: his verbis. Solen,Cue Auios, 
fiue Donax,fiueOnyxjliue Oadyius : dicitur autem Solen i caha- 
iis.fiuetubifimiiitudine.awAos tubxmodoexcauatus, Ao'»a(| afi- 
• gura arundinis cralfx.concauarjapudamnesnafcentisjqux 
& Cy pna arundo nominatur referente a Diofcoride.’'On| vero, id 
eft,vnguis ab extremis, tenuitate, & figura vnguibus fimili, vel a 
teft*colore,&fubilanciavDguibusnoftrisnondiffimili. Aterv^ 
Itidem apud i eundem pro re longe diuerfafUmitur, ^xVvAoicur 
dicantur.habemus ex c Plinio. Concharum ^genere, inquit,funt 
Dacftyli ab humanorum vnguium fimilitudine appellati, 
apud Euftathium diciturc« 5 ’«Aes«ooAfw, & percralinaw, 
A&l Epich^ritio autem fy£/,Kfox.iyy^vXei voeanturi fic eniili 
legitur apud Athenxumjlatine teretes, longi, & vilss dici queunt 
aSophrone^xg5i(*«Va;<^jid ell, longx conchx. Latinis parum 
mutata Grxeorum voce Solenes dicuntur, quos etiam Gaza mo- 
B do vngUes, modo digitos in veroq; Plinium fecutUs vertit, vtferi- 
bit Hermolaus. Dotoli nomen a Grxeo Daiftyli i detortum Zoo- 
gtaphuscredit. GeuusidConcharum,inquit,quodanoftrisfpo-: 
lecta vocatur,aliqui Spodylos, alij Dadlylos marinos efle volunt. 
Zoographus fpoletta vocabu um accedere ad Germanicum fpu- 
len ait,qUod cannam velarundincm fignificat: proprie vero inter- 
nodium.quo filis agglomerandis vtuntur textores: cuius figuram 
plane redditilliufmodi concha.A Venetis hodie Cappxlong*, vt 
fcribic Gillius dicuntur,qui acctlunt, {(nquit) Adriaticum linum 
Cappasloag.is nominant. Vocantur, & pefee Canellla Bononien- 
fibus.cUiusfynonymi forte meminit Albertiis, oftrei genus, ingt, 
inuenicur in mari Italico,quod vocatur canna,ptoptet fu? conchf 
fimilitudinem ad cannam, Ragufinis Parszi i quia Pars eorum lin¬ 
gua digitum fonac. Gallis Couteaux, quod cultri inariubrium re¬ 
ferat. Normanismanfotz.Sc m.anchotZ,quodgladij capulumre- 
pirelentet. AoglisPitot, vfvultBellotiius,velvcRondeleciusPi- 
rot.fed'/.oographus ex loanneFaucouero Anglb intellexit,Bag- 
fj*shpotius dici. Wallisin Anglia Thymby. 
/ — 
, GENFSi DIFFERENTIyE. FORMAi 
B Ellonij Dadylum , feu Solenem marem, Rodeletius concham Soiefiihai 
alteram longath nominat (& nos fupra eam etiim inter con- JBellonii ' 
chasexhibuimus) Solenirquelpeciemclleinficiatur.Fceminx ve- ’ 
ro,qUia nihil a Solenibus differt, tantum hieponemus iconem, fic 
autem eam Bellonius deferibit. Fxmina: (a maribus tribuens dif¬ 
ferentiam jfinuofam ea parte concham habent, & foramen am¬ 
plum: polleriore autem ( qua cohchx cardinibus,feu neruisinui- 
ceinfulciuntuijaliquidgerunt muliebri pudendo finiilc.Hxcille. ' 
Plinms.ScAthenxusaliosftsminasnuncupant,nonqUodadprp- SextiS 
'creationem femen ftntificum hic emittat, illa recipiat, etenim c6- ftindlioj 
thx, Chaftia:, folenes, pedlinesq; locis arenofis fpoiite proueniut. 
R6deletius,qui veramq; fpeciem iconibuS expreflit, Solcheiri ma¬ 
rem hodie nullam nationem a f® mitia diftinxiliefcribit.Athenx* 
vtrunqUeijfdem nominibus appellat. Plinius inter uoillina diferi- 
menfacit: nam maresSblcncs.AuIos.Doiiacas vocat:f®minas ' 
Onychas.quam differentiam hoti improbat Rondeletius. Efligi» 
tur Solen mas.inquit hic eX Concharum longarum genere:dupli- Soieh ffiil 
ci conflans tefta, Ixui, tenui, altera tantum parte colligata nigro ijjjid. 
j;.. vinculo.etlamfialiterfcribata Ariftot.Cumenim AiJ<Jj«»altaliiit SiLib.^.did 
■fi' alteraparteligata.alterafoluta, vtclaudi.&aperiripollintialtav- hiftc.4. 
troquclatere connexa,in his poftremis SolenaSnUmeratJ cumco- C6tra Ari-, 
tra femper altera parte folutos videasy nequeineaaut vincuP, Uut ftot. I 
articulationis vilius vcftigiuro. Dodrantali funt longitudifc.pol- Lobgitudoi^ 
licis craflitUdine.harundims modocauii eXtrcmisduObuslemper 
apcitistanteriol^e caput exerit,& retrahit teftudinis ritu, fecfidum 
tefta:longitudinem carnem protenfam^habet. Teftac*iiuleo eft Tcftaj 
colore, lineas euidentes habet per tranfUeifuin dmftas, qua parte 
colligatur, craffior eft, alijs partibus in tenuem fubftatam definiti 
ficuti mytUli.Aqua & arena viuit. Sic ille, fubd.es Sobnem marem 
afcfcrefuiffereprxfentatum. Athenxus,inquit,nia'is teftam cx- 
rulei elle coloris fcriplitiatcius verba illos apertere.fcllunt, quiep- 
ch*alteriuslong* fpeciem pro Solene mare depinierunt. ('Faxat 
Bellonium.qui Cocham aliam pro Solene mare dalit, nullo paftd C6tt» Scii 
inter Solcries numerandam) ea enim tota candid; eft. Defamina Ionium, 
■ycidh^chabet verba. Onychas appellat Plinius folenes ftt mirias; Solenf®in| 
quae colorejfapore,magnitudine a inaiibus diffe.ut; in alijs omtli* na. 
busfimiles.TcftalineiscxruIeis diftin(ft.anoii cfl,ob id Plinio vni- Tefta. 
colores dicuntur, Caro dulcior eft,maribus minoreSeffefolFt. So- Caro, 
lenes vtrique iri arend defixi viuunt, ferreo inftrimento ex ea exi- In arena fi? 
muntur. Hxede ijsRoiidcletiuS. Fmminasin arena ftare Bellon. uum, 
quoque tradit; fed cuinomriiafiUiit.furfumbpfofandiffimefota- 
inineenletgete.&inid {tariquafn ftrepitufri atdierites) protinus 
fefe abdere, vnde poftea nili palla ferrea in tranfuerfum fuppofitai 
acprofuridiffime impaila auelli poffint, id queid Plinius, & ante 
eum Ariftoteles intellexit, Soleries fugere feribens admoto ferra- Iriftram?t<f 
iricritojfubtrahunt (inqiiit) fefcinferius,&fubfduntadima. Nos admotofe 
Jriaristantumiconemponimns,quiaRondcletij Jolenertiareali- gete. 
quafatulurii differt; eft enim lirieis miniaceis per trafuerfum Vatie 
gatus; in altera quoque concha: extremitate linea luteri apparet: 
magnitudine ?qualis Rondeletij SoIenis.Habespoftiemoiconem 
Cappxlongx, vt vulgo Venetijs vocant, quo nomiuc Venetis; 
®hm Zoographus pingendam curauit. 
vsrs 
