De Teftaceis, Lib. II1. 
M 
tsvs m CIBIS. A 
Atibus Plinio terte facultas ineft cied«Bvrin<E, fattninst dul¬ 
ci ores funt, A thensas cofdecalcululis,& difficile meienti- 
bus vtiles cfle traditieademq;,qua: Plinius,deiis habet.vt exeode 
auflore vtetqitranfcripfifTe videatur.inquit enim Athen£Bus; So- 
lenes a quibuidavocati,a tionnullis fucci 
• multum fuppeditant. fcd mali,&glutinoli.Mares quidem virga¬ 
ti funt,& caerulei coloris,calcilloliSi&jEgtc meiemibus perutiles 
funt.Fceminacvnicolores riint,& dulciOtes.Sumuntut frixi,& e- 
lixi.mclioresfunt in prunis tofti quoad hient, qui hos pileantur 
folenifts diirti fuerunt,vtnarrat Phanias Ercliusin libro, cuius 
ticuluseftjTyrannotumin quos vindicatum eft cxdcs,his verbis 
Soleniftx Soleniftes ex tribuno plebis fadtus crt tyrannus, ini¬ 
qui. tio pifcationevi<rtitans.&Solenas venari folicus.occalione vero 
data mercai uram exerc£s facultates fibi parauit. Rondeletius cu 
falcsaceto,& oleo edi ait,alii oleum improbant obeius lentorem 
& ad glutinoli eorum fucci attenuationem acetum , &fal multo 
magis conferre aiunt.In prunis corti deteriores funt, quia magis 
Tofti fu- & heciores. Illud diu mihi penent d flicoltate 
, quod AtheDa:us,& Plinius tradiderunt, nimirum Solenes vtiles 
dem^riotes! calculoIis,& vrinas moucte,cum ipfe Athenaeus feri- hiim In i margari- 
Dubitatio K^“^>™^^‘^^^'^*^>^^'“t'nofi,atque id experientia confirmet riTipvW- 7 nnS<n}’i^ «Jr^Tas y.vi-mf 4’ci ffera 
£jLO Ya /nM yrync ym t j.t X ^ ^ at i ^ . JSl A K f ^ ^ a #-« 
J--,- 
Talisenira fuccuscalcuTu 
ex Athe- mccuscaiculumgenera.c, & vtinam retinere potius 
naeo cocra promoueteaptiorcftiquainobicmdeiurcid accipiendum 
Plinium Roud.exiftiinauerim,quod ob falfuginc luam,& acri- 
Solutio tnoniam pisftareilludpollit. Ego,inquit Rondeletius,certarum 
Tertarum ®^“'^'^‘t)usadidemaluvti malrtm,iufignitern.attenuant,inciduc 
cinis, & bxficcant,quod fi timeatur mexficcandomorfus aliquis,prius 
Solenes lauadi. Sic ille Solenas fecminas vfjt edi polfcinifi optimeab 
femin* yj*^^“*'^^P‘*rgatas(muttam n.deglutiunt)tertatur Bqllonius.Ino- 
edend®' '^^™*tidentium eos relucere Plinius Icnp tum reliquit. His natura 
In tene- *'’quit,iu tenebris remoto lumine aliofdlgorc clarere,& quanto 
bris lucet ®^§'*^'^™°''^^^^^®°^^‘i^®’^^’‘^r^™^*'dentium,lucereinma- 
Spledoris folo,atq;vertedecidentibusguttisvtprocul dubio pa¬ 
latio. 
teatfucci illam naturam cfle,quammitemuretiam in corpore. 
Hucufq; Plinius.Huiusfplcndoris caurtam etiam glutinofoSo- 
lenisfucco adfcribitRond, liquide qute tenacia,&velu:i glutino 
c 5 pa(ftafuoc,ea laciiia,a:qualia,atqUe perpoli taelfefolent,atque 
ob id reluccntia,vtpix,afphaltu,albumen oui,quaeprofeirto fen- 
Viduarura tcotianon videtur improbanda. Solenas in cibi yl um venite certu 
cupedix. eflpletumqjvero eos pauperes coraeduntidiuitibus tamen etiam 
gtati,quia dulces viduatura cupedias eos vocat Sophron.a Galc- 
lim.facult, nus dura carne cfle dicit,&obid difficulter concoqui. Proprium 
Ius craffius Solenibus,atque purpuris ert.vt refert Nicefius,quod cum in 
cedunt, iufculo coquuntur id craffius reddant. Vfum in medicina Solenes' 
habere haud competio, in fuffitu tamen contra languore morbi ma concha,qua latiflima ert, paruus quidam circulus eft, quem 
peftiletis.inter alia Vegetius vnguem marinum admifcctjfed hoc alius paulo maior ambit: &ab eade parte ad imum linear aliquoti 
de conchylii,putpurreue operculo potius, quam de hac concha 
puteminteliigendum. atqueharede Solenibus. 
DE PINNIS. Cap, LXXVI. JE- 
OvirocA. 
minusfplendentc.Abinferiorefj&ftridliotepartem ampldtn la¬ 
titudinem extenditur,illicarrftilfime clauduntur teft*. Mc facile 
difcludutur. Intus multum eft carnis,cuius omnts fere partes in- 
dilcretxfunt,velutiin mytulis. Hrecille. Ponit ptretetea alterius 
Pinn* icone,quam quodPJiniiPcrnredcfcriptioni maximec6- 
ueniat,Pernamci vocariaflerit.Natura.inquit,in ConcharS va- Pd-nafir,. 
rietaKlulit,vtexvniusgenerisforraisplutibus,VclutiTcllinis, 
oftreis.myacibusliquet.dequibuspriusdiximus. SiePinnarum *' 
vnicumgenusnonert.Pinnaenimalteracft.quamhic proponic ' 
musjvccx figura perfpicuum eft. Perna i Plinio vocatur. Pernar, 
inquic,Concharum generis, circa Portciasinfulasfrcqucntiffime 
flant vclut fuillo crure longo in arena defix£e,hiantcfque qua lim¬ 
pitudo crt.pcdali non minusfpatio. Cibum venantur. Dentes in 
circuitu marginum habent pedinatim fpilTacos. Intus pro fpon- DeUtfiS» 
dylo grandis caco eft. Qua: omnia ei,quam expreflatn hic propo¬ 
nimus,maxime competunt,prrefertim figura fuillicruris, vnde 
nomen habctrdicuncurn. Pernae tam priores, quam poftciiotes 
coxa: porcina:falit^.ficilIe,addens eiusgenetishanceflePinnam 
in qua vniones nafei exi hcophrafto tradit AtheniEus.Eius verba 
grmea ira recolimus, cv .^^^yiJzAtvbTZAi^.TZAiv Pinna 
imgjsvsiAiiinii, -raj; ■mnaft, tsKIw £Acct 7 ««. Thcopht. 
id eft Theophrartus libro de gemmis feribit 
ad hunc modum. Intergcmmaspretiofas magatic* funt natura 
pellucid^ cx quibus fiunt fumptuofiffima monilia. Eas genera to- 
ft eu Pinnis fimile,fcdminus,tam magnas,quam eft magnus pif- 
cisoculus.Huiufmodi autem pinnam paruam in Gallico mari te- 
peiiri,& in ea paruos vniones, refert Rond.Intusait.caro fuperio- ^ 
tiflmilis, nili quod naehclocaret,id eft media illa parce dura, 
neruofa. Tota igicur in tUs mollior eft, & ad coquendum facilior. 
Hocilludcft,quodintelligitPIinius,cumdicit: Intuspro fppn- 
dylograndis cato eft. Spondylum appellans callum, fcu carnem 
dutiorem,ficinteriore ortreorum.quo nomine alibi vfus eft, quu jpg 
e in IIirn ranr^-nen; in'jrr“nr4^ ^ * 
loquicurde Ipecie oftreorum,hequein luto capta,neq; in areno- 
(iSjfed folido vado,lpondylo breui, atque non cainbfo, nec fibris 
laciniofa ac tota iu aluo. Tertia ciufdcm Rondeletii minor eft fi¬ 
gura, vitlus ratione, & byllofimilis priori: atq; magnitudine dif- 
lerens, & eo, vt inquit illc,quod anteq & acuta & ftridta parrein 
amplitudin 5 extedacuriexcauacaeft.lnco;noCs,&arenpfisviuit 
defip,carnem iptus duram habet,qurevitus refipit.Bellonius bi- Bellonii 
nas pinnatum fpecies alteram minorem alteram autem maiorerii pintia ma- 
agnouit. Minoris iconem cxhibuit,qua: vero ex tribus Rondeletii ior & mi* 
pinnis fit,ignoratur; videtur n.ab omnibus difFcrrc.Icon quam ex- nor. 
hibet ,ad pinnam magnam Rondeletii accedit:nifiquodinfum- 
Pinnata 
uium &pi- tcs.Suntqipifcium quoquepuimequarum adminiculis vclutire- 
feium. 
Etymon. 
Ortogra- 
phia. 
D 
Concha 
iEgyptia 
parilios 
di dia 
fium. 
Terta. 
Ceror. 
redie defcendunt,pcr media vero linearum intetftitia,multi exi¬ 
gui circuli,o vocalis qua fcribifolct,circumferentia paulo maio¬ 
ri, deinceps perintetualladigeruntur. Tertam intus argentea te- 
ftitudine refplendere ait: minorem fotis magis albicare,intus au- 
, temadcooruleumaccedere.Carrerumquipinnamnunpuamvi- 
rVntprasterhoeceortraccum,dequomododicemus,pinn?et- dcrit,inquit,myculum pcdcmlongum, defemipedem Jacum fibi 
. Uiaraaumm.fiuepennxapllumis magnitudine tantu differen- confingat oponet. Pinna enim eodem circino, quo myculus 
( quam Mouiam vocaiTiu-jioinataeftiatqueeiufdem coloris tc- 
rtam habet. Minor itauue mollibus in gyrum (piculis obtu- 
fis hirta eft, valuafque continuo cardine toto latere annexas 
claudit, ac referat, qua inquam parte planior elfe conflat, 
autem parte fefe in lacum expandit.eadcm byffum.i.laneum vil- 
lnro(mytuli modo ) continet: quem ternisdigitislongioiem ex- 
cric.Eftautcmvduticapillamcntum quoddam coaceruatu pr*. ^^'*^**'^* 
dutum ac nigrum quod lapillis affigitur,limumquc,ac (purcitias 
inde ad ftomachum attrahit Nam cum pinna longa fit, & fubre* 
dia ftec turbinatio tein partem fiiffixam habet: lati orem a.futfum 
exaquaatcollit,ptarcipuamqt internaepartishumopropinquiore n* 
oftcndit.Nam Scmaiorpinnaecapacitas in fublimcattollicur: in 
qua etiam plerunquc tres pinnoteres videas, ^liquando duos, vc 
plurimum vnum.ldem Bellonius pinnam maiorem nomiat Per- 
nam, quae Rodeletio pinna mi nor ert, cui ZoographusafrentituX; 
MaiorirfquitBelloniuspinnapelagiaeft, rugis profundis caret, 
duriore refla contegitur, bipcdalisfipilfimc inucnitur: Pinno- 
pliylace, vc minor alic:vliginofo,ac paluftri tradlu nafeitur. pro* 
fundidrc gurgite immergitur; muhum ingrati faporis. Similem 
fere pinnam cum Bcllomucone a Corn.Sittardo quondam fe ac-icoijcsdu* 
cepiflefcnbitZoqg(aphus,eamexcodemhic expreffimus. Nosthoris. 
pinnaru quatuor fpecies ponim us. primo loco eft pinna aculeata 
dodrantis vnius longi tudine,tcfta foris rugofa, intus glabra,co¬ 
loris rubei.Secundopinna paiua:Rond.fimilis cum capillamen¬ 
tis io acuta parte,quam Pernam elfe perperam putauit Bellonius, 
Tertio pinnae Pernx forte genus,cum fetis illis vc vocant tefta fo- 
ris fcabra.vt Ariftoteles voluit. Quarto loco exhibetur alia pinna 
parte interna & externa dcpidla cella foris fufea, rubra; & afpcra 
intus fanguincf&cacrulci coloris,iniraaparteacutaqu*fenfim 
in amplitudinem extenditur, Poftrcmo loco datur pinna cum 
tubere vcrrucofo intusadnato. 
N A T V R A, At O R ES. 
Q Vomodo pinnain cibo fibi Comparando femper comitem, Vtfibivi. 
ac fociu Cancellum, vel Squillam ferturhabere,& quomo fl. 
forisarperacft,colorctulco,mtusvJridi,&argenteilpiendons,U doidrefellatRondeletius,fupra,ppriolocoviderelicct.CUmafit 
in atena vixerit Pinna,fi in caeno, coloic eft magis flauefcentc, & in tertam defixas fint,pabulum per eas fetas (quas Ariftot.BylTum 
j ^ ^ vocatj 
misin natando vtuntur.Poftrcmopinnaquoduis acutum deno, 
tat,vnde & murorum fummitates pinnae dicuntur. 
Srno NTMA. 
L Atini,feruataGrrBcorum voce quibus otvvj) & dicitur, 
Pinnam nuncupant.vnvn) autem a fordibus forte didia quib. 
Icmpcrobdudla eft: fiquidem Tri,®- fignificatfordes,vt 
fordidu.Ifidorus apud Athenaeum mredIovn,v*,& in accufandi 
cafuOT'yv«,i dixit, ab vtroquefitgenitiuos per >).nonOTV££«,vt apud 
Suidam legitur in , adnotante Zoographo. Oppiano, 
& in lexicisgt£EcisHefichii,&jlroruOT»v«im^;iricpircis dicitur, 
cum potius fit, vt in iifde fcnbitur,«Vg£*«lt« ,(s}';t;<JAii),.alicubi male 
per, fimplexferibitut mv». cum oflreis a Crancino nominantur 
OTv,«/.Hermolaus Concham ffigyptiam cognomine paralios i 
Democrito Pinnam vocarifcribit.AdnafcunturPinnis quaedam 
filainftar villi, vnde GenuSfes Pinna lanam appellant,eodc fotte 
niodo,vc fentitZoographus.veluti arbor AgnusCaftus a quibuf- 
dam recentiotib. latina voccfubiundla praeccdentcin gr^cam in- 
Pinna lana rcrpretantc, Siculi cciam lanam pinnulam vocant. Pernam Nea- 
Genuen- politani.Veneti Afturam nominemultis aliis conchis communi, 
Maffilienfes Nacre. Apud Germanos cum non habear nomen, 
Zoogtaphus einStecKmufchel appellati poireaic,qaod altera e- 
ius pars acutior fundo infixa fit. 
GENVS, DlFFER-ENTIaE, 
Forma. 
Innae ex duabus teftis componuntur,&amytuloru figura no 
admodumdifferunt.Cancri etiam, vt in mytulis gurg tum,in 
hishofpitantur, Rondelctiotelle, qui tantam Romte te vidifle 
TtesPin- feribit,vt ad cubiti magnitudinem accederet, Ifque trcsPinnatil 
n^Ronde- differentias agnouit magnitudinedifferentes quarum minimam 
Ictio dif- Pernam appellauit.Sicautctn defcribit.Mytulis quodammodo fi- 
ferentes. roihs cft.mfi quod flftidliorem partem multo magis acutam, & 
longam habct,quoniamin arena,vcl in caeno affixa viuit. Terta 
P! 
