Vltfsis Aldrouandi 
vocat)allicerefcnbitBelloQiUs,qi3odimprobatRondektius,Sua A locis tranquillis, ac ventis carenubus:tefterioresemmhienlt 
B 
fede no.dimouentur,quin pereant: nifiitetum eodem ftatu,humi 
defigantur. Nam cu eis natura ba:c iuGt, vt redlas ftare,& per vil¬ 
los arenulam attrahere necefle fu, iacentes viuere non polTunt, 
hinc eft quod abAtiftotele ambigitur animalnc fit pinna,an plan- 
ta,hifcc verbis. Sunt enim maris nonnulla, quas ambiges animale 
fint,an planta: hxrent enim Sc detrafta plura, & id genus pereunt. 
Pinn* quoque naturam optime his vcrfibus Philes expteflit, in 
cuius tefta & vniones,& byffura reperiri teftatur. 
Genu* oflreorum eB pinnn, que plicu domum 
Bimtibui recludit, in qn» conditur 
Per aquatqifufaporript carunculam, 
Gjui corpm ambit moUe, cajfum humile 
^luo moenafi decepta credula aduolet, 
ConuiHor eius, atque cuflos pinnoter 
lUamadmonet morfu leuicaruncula. 
Hac monita pandit ampliuefinum,irruens 
Hoc implicatur mcena nonfatprouida. 
PinMquodhumidum effluit de viftere. ' 
g^i fulgur tquet,fit lapiUu* lucidut, 
Sed 'vnionis induit tandem iubar. 
Vtspromouentii fi caloris appetat. 
^in (fi pilorum pinna germenbyfiinum 
Tert, flamine haud araneorum difcrepans. 
Cuius nitor, fubtilitasq;, cirrulis 
Addit puellarum venuflatis decus. 
Lenocinandis perquam idoneumprocu. * 
natura cancrum marcidam deponere 
Teflam, magifira docuit haud incallida. 
Oeflro ciente,nam penite pruriginis. 
Mouetur vndiqua^ ‘viBus gratia: 
ingurgitatione^ aluum turgidus, 
Hifrumptt arBe tegminis ligamina. 
Sic inuolucru ergo decidentibus. 
iJudus laborans quippemorbo obnoxius. 
Os aiflinet gufiu cibi diutine. 
Mox integerrecentepelle, •veflitur 
Prefenti arena, qua iacens leBo vfit* eSi. 
Sed glutinato riterurfus tegmine. 
Prorepit ipfumpabuli quo fert amor. 
L O C V S. 
I N Acarnania quam vocant, Pinnam oriri, & vniones gignere 
Plinius teftatum reliquit. Democritus appellat pinnamiCon- 
chamquandam.dEgyptiam,quam Paralion cognominant:vcrutn 
hancincellcx.ireaPlmium negatMa(rarius,curn in Acarnania,no 
in .^gypto reperiri tradat,fed potius pinnam cocharum genetis, 
quae inarenofis,hmofi(qifnbrcdlalempernafcitur, tefta fcabra, 
intus pellucida, nec vnquam fine comite. Africanas pinnas mul¬ 
to maiores, quam circa Europam efle ictibit Zoographus ex au¬ 
ditu.In Occano anfint, necne, ambigitur, quandoquidem Bel- 
lonius Lutetiae nunquam haberi tradit: & Rondeletius in locis» 
in quibus mate fluit,ac refluit, vix reperiri. quod circa Oceanum 
contincrere vidctur.Pinna qu*,vt inquit Bellonius.raro feVnipe- 
dalem ^(efquipcdale forte, vt notat Zoographus, tiam fupetius 
fieferibit. Q^i pinnam nunquam viderit, mytulum pedem lon- 
gum,ae femipedem latum fingat,&c. J exceditlongitudinem, & 
Netieos habet. qaos nonnulli, vt Plinius in peina (pondylosfali- 
ter fpondylum in pinnis Rondeletius intetpretaturjvocant, qui- 
busvttaque yaluafoluitur, ac contrahitur. Venetijsnoriviliturf 
fedin Propontide adlateta eiusfinus.quiNicomediam fcttur, 
qua terram pertingunt, frequentia magna exiftit. In ruinis ciui- 
tatis Nicomediae pinnas quoque, feu pernas reperiri refert idem 
Belloniusinfuisobferuationibusdefixas, Sceredas. 
Hl'EROGLrPHlC A. 
P inna foetusfuosoftentaus.Hietoglyphicum etatapud jEgy- 
ptios illius (vt Pierius Valerianus a author eft) qui ab ineunti 
state coeperit in petulantia lafciuite,&munera Veneris exercete. 
& lafciuus Conchuls enim huiufmodi in concha genita;, antequam exclu- 
ab incun- dantur, intra fe quamprimum coire dicuntur, vt non immerito 
concha if>fa fit Veneri dedicata, atque eam ex concha genita ve¬ 
teres fabulentur. Ego non omnes conchas promifcue Veneti fa¬ 
cias fuiffe competio, verum quafdam clegantiores tantum. 
VSVSINCIBIS. 
P innas vt & alia oftteacea in cibi vifum venire,& multum pr?- 
bere nutrimenti, ttddidic a Athenius Ai ,inquit. 
i^fnKa],rgipi/aSi,^viari7rlti,^uo-oiuclhTSi. PiuDS vtinas pellut.mul- 
tualunt,difficileconcqquuntur, &diftribuuntur.Ouum, qpeas 
cotmere femper ex i Anftotele patet,^liquando maius,aliquado 
minus pro lunati poteftate,v t in echinis,oftrcifquc,non ad gene- £ 
rationecofert, fed melioris tantu nutricationisindiciu eft,ficu- 
ti in fanguinc prsditis pingue. Effe melioris hyeme elixas; & affis 
audloreftRodeletius. Sunt qui vino, & aceto maccrataslmollef- 
ceteaiuntjfcd flatus gignere,qi verum efle no poteft, cum vinum 
flatus difcutiac;nifi ea ratione, qua humidiora fiut, flatus gigne¬ 
re dicantur. Wottonus exOrihafio (nifallor) multadepinnatu 
dotibus,& qu* in cibis eligi debeant, recolit. Pina* (inquit,) o- 
ptimsfunttenelljE, plenas, carnofsue.qusinlimofis.hetbolifqj 
vadis giguuntut; & vbi mati dulcis aqua mifcetur,ac 
Ceneba 
aEgyptia 
Paralios. 
a Com.in 
g.Plin. 
In Ocea¬ 
no an fit 
ambigi¬ 
tur. 
aLib.i.S. 
Petulans, 
te scare. 
« lib.iS. e. 
ay. 
Ouum. 
btib.j.de 
hifl.c. j. 
Optims 
qus. 
Meliores 
qus. 
euhtur, qua vbi fludlibus agitantur. Grandioribus parus; & quae 
vere, & sftate capiuntur, alijs prsftant. Sun t enim & fuauioies> 
& pleni ores. Qus magnitudine media funt,carnem quidebabSt 
mollem; candidam, ac dulcem;collum(Tg^;^AoKj autem durum» 
concodu difficile, corruptionique tenitens: collo namq; cotpfis 
reliquum facilius corrumpitur; elixis aflfs duriores euaduiitjpr^» 
fertim fi vino fuerint arperfe. Earum autem caro,qus in vino,& 
aceto macerat? funr,mollior eft,fedflatusgenctat.Hadlenusille. Qgot 
Multis modis pinnas edi pofle vult Bcllonius. Sunt,ait,qui teftas edutUr» 
modico pipere, & butyro addito fiippofitis prunis incoquant, 
qu£cgo modum meliorem efle puto; es namq; qus ex iute in¬ 
coquuntur, guftui non ita placent. Quod fpeiftat ad vfum medicu 
fttombos, pinnas,& echinum contra Dqricnij-veticnum prsfta- 
le habemus ex Nicandro. Earum quoque tefts eandem cummy* 
tulorum teftis habent facultatem. 
de bysso. 
Cap. L XXVII. 
SYNONYMA. 
Vm in factis atque etiam in profanorum libris by fli,byfltna- 
V_> tumq; Ycftium fspe fiat metio,vatisque Theologorum, at¬ 
que aliorum fupet eo fint opiniones, haud ab re, quin operspre- 
tium fore duximus de eo quid breuiter dicere. Latinorum bylius, 
vt & Grscorum a B uz Hebraico dici apparet.In trilingui guz. 
lexico Schefch etiam pro byflb legitur. Apud Italos nomen non 5£ljjf£h, 
habet; pofliimus tamen vocate byffo. Gallice, vt «itat Zoogta- 
phus, interpretantur crefpe. Crefpe. 
V 1 F F E RE N T 1 ,M. _ ^ 
D Vplicceflebyflum,tcrrenu videlicetac matinu,apudfcri-Byflus 
proresinuenio. DetertenoficaPlinius. Asbeftino (inquitj terrenus, 
liuoprincipatusintotootbe. proximusbyffino, mulicrumma-& mari- 
ximcdelkijs, circa Elmim in Achaia genito, quaternis dena-nus. 
rijs ftipula eius permutata quondam, vt auri. Hoc genus ror- aLtb.^.c.t, 
te intellexit Cardanus byflinum lini fpeciem efle fcribens, te- Byflds 
nuiflimam,validam, Scfplendidam, vel forte quod in arbore na- quid Car- 
fci fetibit Philoftratus. Homines, inquit, qui fecundum Indum dano, 
flumen habitant lineis amiciuntur veftibus: etenim linuin agris 
plurimu nafcitur.calceamcta geftant ex papyto,nobiliores byflo 
_ induuntur. Byfliim vero exatborenafeiferunt, qus bafiquidem 
^ populo fit petfimilis) folijs vero falicis. Plinius quoq;non folum 
vocauit,quod ex herba contufa netut,fcd etiam ^ ex frudlicibus, 
& arboribus catpitur.Superior(inquit)parsi.i®,gyptiin Arabiam 
vetgensjgignit frutice, quealiqui goflipiu vocant ,plurcs xylon, ^ i ’ 
& ideo lina inde fadtaxylina. Patuus cit, fimilemq; batbatsHU- 1 
cis defert ftudlu;cuius in exteriore bombycelanugo netur. Sic 
ille. Lini genus efle byfliim tradidit lulius Pollux. Porro bylfina g 
quoq; & byflus.inquit.liniqdamfpecies apud Indos.Huncapud 
iEgyptios e,\ arbore qusdain lana fit, ex qua veftcm conftdtam 
lino maxime fimile efle quifpiam dixerit, loladenfitatc excepta, 
defior enim arbore ftudus cDafcitur,nuc limilis,duplici munitus 
cortice, qua dirempta, poltquam inftat nucis floruerit, interius 
hoc quod lanam refert, eximitur, vnde fubtegmen coficitur,fla¬ 
men aute^illifubtendunt lineum. Byfliim non alia Grsciac parte 
nafei prodidit Paufanias, qin Elide tanta tcnuitate,vt ne ludaica 
quide byflb cedat, etiamli colore minusrefetc, quam ludaicus, 
qui colore, &fplendore aurireferebat. Erat igitur lini, nonlanx LinJ^ nott 
fpec.es.vc exPiinio.&Paufania claret in Grscia, & ludsanafcc- Janxfpe- 
tis. Byflus vero marinus molliffima, & dclicatiflima lana eft, & a £j£s gyf. 
D iamdidtifiinilitudine nom c habet: de hoc Rondeletius. Byffiis, 
inquit, mannus ex pinna dclicatiffimus & mollilfimusfeticsla- gy^jyj 
ns coparandus colore fufco.a fimilitudiuebyfli Gt?ci,vel ludai- marinus 
ci ficnominatus;prius enim cognitsfuntdiuitis terrens,quam qualis. 
matins,que dubito non pretiofarum veftium textu additum ter- Mytuli 
reno. Mytuli quoq; byfTum gignunt, fimodofetasillibyffi no-ByHum 
mine mereri dicamusjicd tam differt a pinnaru byffo,quam ftup- gignunt 
pa cannabina a tenuiflimo & delicatiffimo ferito. Eius magni-gjyj ^ gyj^ 
tudo pinnarum magnitudini tefpondet: in maximis enim pedem fg pinus 
vnum longuseft,inal jsbreuior. HucufqueiUe, differat. 
COLOR. 
N factis lit:cris,inquit Zoographus, byffi colote aliq, pro cadi- 
do accipiutiqj is forte natiuus fit ciUs color, anreq tingatur,fed 
authores no ita'vfurpanc. Cardanus calore lini efle dicebat,&pa- 
luaglaucodifferrc.Scaligerfubfpcciebusflauirepofuit. AjUico. 
inquit, proximu ftatuunt biflinu a byffo lini genere; nunc quoq; 
ex leticisfilis ctudisquiddam fimile texunt,g> faltem dcludaico 
byflo verum cft.hunc enim auri colore,& fplcndorc referre Pau- 
faniasnatrat.^Hefychiuspurpureuinterpretatur.VatrinusCoc- 
cinUjveiprohyfgcvfurpatu forte eiu Plutarcho . apud que legi- ^ 
t\lx..A'nsa ohisoiscticeia ^le&o^cpeop^liCinKad^Tiic f^jyro^tpvpasoKva 
fi^nii^iu^xxtiTo rtigor hix^AwfiacpliudyomCZoogtaph.cnaail^t “ ‘ 
euj^eiv) fxi^iyfxiiie, ^Avo'tru ^ yAux^s x^oxSs 
Quod fi itaq; croc“ admifcebatur,verifimile eft crocea 
vel omnino, vel aliqua ex parte ea tintftuta fuifle, quauis ncceffa- 
riu no eft.-potuit enim exiguu aliquid cro?i glauci(fpledidum in¬ 
terpretor jadmifccri ad excitandu fplendorcm, vel alium quem¬ 
piam colorem inducendum: mixturs cnimrano aliqd plerumq; 
& ab hisjvndemifcetut diuerfum producit. Hoc falte certum eft, 
byffum 
Id 
