De Teftaceis, Lib. III. 
tLii.li.c. 
4 »- 
Plinij lo¬ 
cus nota- 
tut,&ex¬ 
plicatus. 
Atiftote- 
lis locus 
coccouec- 
fus. 
Mtii.f.de 
hijl.e.ii. 
Ilodelecij 
opinio. 
Zoogca- 
phi opi¬ 
nio. 
bylHim (vt & aliapcetiofa lini geneta, & recicum) purpura tingi A 
folere, cuius perquam rplendidumfuilTe colote legimus, quam- 
uis tamen poterat alijs coloiibus tingi. Cocco (inquit ^ Plinius ) 
tin£lum, Tyrio tingeee, vt iieiet bisby (linum : quo loco MalTa- 
rius, antiqua, inquit, ledio, vt (ietet by(linum (in nollco codice 
habetur hyrginum)rcilicetcocco,&Tycio.Hecmolaus vero ma- 
uultlegere bisbyfnnum,ve duplex (it, vnum naturale, & fux pul¬ 
liginis ex bylTo lino, aut lana illa pinnali,qua; by Ifus etiam voca¬ 
ta eft j alterum tinfturre artificio fadlum, vt docet Plinius hoc 
locoietenim Tyrio primum tin£lns, mox & cocco tingere mos 
erat; & e contra cocco tinftum tytio tingere, vt fieret by (Unum. 
MaiTarius ex pinnx villo, (iue lana illa pmnali velles fieri (cribi t; 
ByiTum autem elTe coloris, inquit, lutci,ac pellucidi .Ego bylTum 
ptopriedidlum candidum, aciplendidumi qui pinnae adhzret 
iplendidum, ac fuluum adcaftaneum vergentem obferuaui. 
ORTVS. 
A n ex bylTo pinnae, vt videtur Ariftoteles tradidiflejan e con¬ 
tra bylius ex pinna oriatur, iam videamus.E tenim Arillote- 
lis verba multos hucufque exercuerunt: illate autem lunt.« Ai (fi g 
trlnojificu (mth Pinnae,id e(l ("Gaza interpretej 
eredtae locis atenofis, ccenolifque ex bylTo, id eft villo,feu lanail- 
lapinnali proueniunt. Athenaeus haec verba repetens habet 
pro /3ilar»:itavtpinnat tede nafcanture vado.velepiofundo. 
Plinius ea ptxtetijt. Rondeletius cum Theodoro Gazj /jJoro» 
legit,&exbyll'oconuertit,&vocem/Sn^Kin Athenaeo corrupta 
iudicat.E contra Zoographus, lanae, inquit.quoddam rudimen¬ 
tum pinnis adnafei video: quod tamen an byffi nomine probe 
vocetur, dubito. Solus, quod Teiam, Atillotelcs eius meminit, 
idq;femei tantum, hoc fcilicetloco, fi modoredleillificinter¬ 
pretantur. Sed bylius quum pro lana accipitut,fceminini generis 
cll:itaque legi oporteret tMrii fivira-ii. Mus; (ma¬ 
lim /3t/<r<rav) Aeyaaj. Scholiaftes Ariftophanis; Athenai leftioni fa- 
uet articulus mafculinus t» & parum teferr,Si«r(rK ,'an legas: 
eadem enim horum fignificatio vocabulorum eft apud Graecos, 
vt&faciliis eftaorintf.vel contra,tranfitus librariorum. Ego 
Zoographo fubfcripferimmam Pinnas e vado (cui liia radice ad- 
hxtent) nafei conflat: a vado enim redlaproccdunt.fed villus ijs 
eft ad lateraj Villum itaque potius d pinna oriri exiftiraauetitn. 
Vius villi quam pinnam cvillo.Pra:terea villus hic pinna; fubfcruir, &vti- ^ 
pinn*. hs eft eam alligando: item fupetiorem, ac latiorem partem ape- 
Contra riendo reeludendoquc,non alimentihauriendicaulIa.vtRoti- 
Rondele- deletius credit. N eque vt per id capillamentum limus, ac fpurci- 
tium. ti* attrahantur.-nam circa os poli tus non eft, fed vtvcluti s me¬ 
dio ventre neruofae lubftantite alligentur. 
VSVS. 
V Eftes, & caetera ornamenta byllina, quae meo iudicio ex li¬ 
ni eafpecie quam fupra meminimus fiebant, veteribus ceu 
ptetioliffima habebantur, & in fummo honore, vt multis in locis 
meminit fcripturafacta.& priuatim dediuite illo in Euangelio, 
•DsiSflW. qui induebatur purpura, SchylTo. Erat, vt referta Tiraquellus 
ex Philoftrato, moris apud Indos byflb nobiles cantum induere: 
habebatur enim pro nobilitatis infigni. Nominatim ex byflb c5- 
ficiebatutquoq; veftis quasdam, quam vocabant pileum rotun¬ 
dum (tefteilfidoro^quafifphaeramedia caput tegens facetdo- 
tale, & in occipitio vitta conflridlum. Graeci,& noftri tiatam,vel 
galeam vocant. Erat praeterea bylfina veftis candida confc<Sa,ex 
quodam genere linigroflioris. Sunt enim (inquit audior idemj 
qui genus quoddam lini bylTumeflc putant. 
' MT STIC A. MORALI A. 
T Abernaculum (inquit Deus Opt. Max.in facris Biblijs) ita 
facies-.decem cortinas de byflb retorta, &c. quo in loco Ve- 
cafta. nerabilisBeda,byflus, inquit, qua; de terra longo exercitio fic- 
candi, tundendi, purgandi, coquendi & nendi gramineum fole t 
perdere ,& candidum infetecipete colorem , corpora defignat 
caflitatis nitida decore: quem cum carnis quidem illecebris ma¬ 
gno continentia:labore, qualinatiuum exudant humorem, atqj 
ad decorem ,Deo digni puritatis folerti ieiuniotu. & vigiliarum, 
orationum Icdlionis, patientia:, & humilitatis inflantia per- 
»1. Cor 6. ueniunt:dequibusredlepoflitilludAApoflolicumdici,annefci- 
tis,quoniam membta veflta templum funt Spiritus fandli,qui in 
vobis eft ? Retorquetur aute hxc by (Tus in cortinas tabernaculi; 
quoniam no modo lumbos carnis,veru etiam,vt Petrus, i.Pet-i. 
lumbos mentis noftt* in fobrie tate fuccingamus, v t videl. & car¬ 
ne a lafciuismotibus,& cor ab illecebtofis refrenemus cogitatib. 
Sylftti quoquevtpurpura indumentum eius: quae vetba idem vene¬ 
rabilis presbyter fic expofuit.Byflus.inquit, in caflitate purae co- 
uerfationis, purpura in effufione preciofi fanguinis.Byll as nam- : 
que can didi coloris efl; purpureus color,& de fanguine animan- 
tis,quod purpura vocatur,conficitut:& ipfe (anguinis habet fpe- 
ciem. Meminit etiam bylli alibi facra feriptura. 
DE CONCHA ANATIFER.A. 
Cap. LXXVJII. 
C Onch?Anatiferae,feupotiusAnferifetx ex arbore depende- 
tisicone in tertio noflro deauib. volumine exhibuimus atqs 
hiciteru exhibemus. Alij vtMatth. Lobelius in fecuda parte ico¬ 
num,ftirpiu fuatu no exarbore dependetespingut,fed trunco li- 
Pileum 
rotudum. 
b Origen. 
Ub.iy.c.i? 
D 
17P 
mul adhxrentes.quos etiam imitati voluimus, ae quid vnqua io. 
nofttis defit lucubrationibus.quod e ledorum re elTe poflit.Ha- 
bes primo loco Concham Anatiferam tribus patribus confiante 
cum vmbilico annexo: Altera item vmbilicum habet adnexum, 
fed quinqj partib. compofita eft. Tertia aperta eft, eiq; vmbilicut 
inlerituc. (^arta tefla etiam quinq; partib. cooftat,hiulca eft ea 
partequapnmuplumulaeprotumpunt.Qgintafaetum intraval- 
uas ficum oflcdit.Scxto loco exhibetur embrio.feufoctus imper- 
'fedus h valuis exemptus. Septimo,& nouillimo loco datur Ber- 
nicla auis adulta,ex eiufcemodi concha nata. Oe qua vide noflta 
otnithologiam. Habes poflremo alias conchas Britannicte con¬ 
chae fimiles, & forte congeneres. 
DE VNIVERSALIBVS 
ET P R I M V M. 
DE LEPADE ilVE PATELLA. 
Cap. LXXIX. 
SYNONYMA. 
A Evn»! diciturGraecis. Galenus in gloms,vbi ab Hippocrate 
Lepades nominantur,exponit conchas faxis adhaerentes.Ita 
quoqjfacitV arihus.C u animal fignificat.vltima acuittna penulti- 
mam acuens. Araas promontorium figDificat,aut montanaafpe- 
titatcm,vt Ammoniu$,& Cyrillusobletuatunt. Theodorus Gaza 
apud Anftotelc vertit Patclla,avafisefcatij fimiJitudine,vtRon- Patella 
deletiusautumat.ZoographusLepadesdidascredit, quodfint Gaz*. 
petvarumin mari quali Aiar/A;, id eft.fquamx quzda;& petra; eu 
cisfpoliantur,velutiAEOTo9-«< Asvn^sE&tM.videantur.hoceft, dc- 
fquamari. A Plauto vocatur Lopas in Parafito medico,vt Nonius 
citat,nili locus mendofus fit:Habemus echinos,lopadas,oflreas, 
balanos captamusjconchasvrticas marinas. CrxcuetiiToiff^Tta Lepas. 
vocancur,vt Zoographus autumat,ex hoc Tarentini: Dcnallis, Plauti lo- 
qucmadmodumlccipcumioucniindogmatib.ichthyophagorfi: cus fufpe- 
In vas quo pifcantut patellas (Andreas Lacuna vertit vmbilicos,) dus. 
faxis h3:rentcs(7KciTO75 Aejjft£»«TO,t(j(7i«)&caruculas ea- 
ruaccipiens conijcito.&venacor. Vulgisvero Gra:cotum hodie 
Petaglida appellat:Veneti paru mutato nomine.patalena. Scho- Petaglida. 
liaftes Nicandri,vbi.hic ,«««<«,id eft, Tctheain 
btyis(herbis marinis)crefcentia,vcl capienda:T cthca(inquit,) vo¬ 
cat patellas fcras,qua; noselvl», Ariftoteles aute fed sf-gaer Tethe. 
nomen ad omnia teflacea pertinet, &Tetheafpeciem a patellis 
fecis diuerfamconftituunt.Ocia vero nominantur aPlinio capite 
profteemo libri ttigefimifecundi. Et patellam feram aliqui mari¬ 
nam aurem appellant.Graeci otion, & otation. Aporihais de qua 
inter murices diximus,mucicum,non patellacu, vt Bellonius pu- 
tauit,generis exiftit.Nubes.inquit authoc de natura rerum,fecu- 
dum Ariftotclera eft pifcis in aqua viuens.applicatusad petram, 
a qua non difcedit,nec fepatatuc, nili per attradione infpiratio- 
nis concitus.Sic ille,qui patellamne, an aliud animal petris ad¬ 
haerens hoc nomine intelligat, Zoographus inquicendupropo- 
ni t.PatellaHifpanice dicitur Almeia,apud LufitanosBregiga.Li- 
gures,& Mafilienfes haca;tate etiam patellas vocate,ait Gyilius: 
fed Rondeletius a Malllienlibus & Mompelienfibus lapedodici 
rcftatur,i Galhs oeil de buoc,hoc eft hirci oculum.a Normannis 
berdin,& berlin. Angli dicunt a Ly mpyne, vel a Lempet. 
GENVS. DESCRIPTIO. 
leefle fssfojvgev, hoceft, vniualuehabemusapudAtifto- 
-tele.Vniualuegenus(inquit)quod faxis teftain dorfum data 
adh^Cet,feruatipoteft,fitqi alieno fcptoquodamodo biualue,vt 
quae patellae vocantur.Cfuamobrc.vbi apud Athenxu legitur ali¬ 
cubi ex Atiftotele, M-nd; Ji’)vget, Afioj-gjoyv.legc fJi3is')vgsi. Idem 
Ariftoteles citat) te Rondeletiolcpadu duarum meminitj lepadis Athenaeus 
fimplicitetnominatxfic Xirmhti «;ifiW,quam vocantnonnulli corredus, 
^AMT-Zisr 8$, id efl aurem marinam. Diphilus vero apud Athenaeu 
lepades diftinguit magnitudine, inquiens quafdamelTe paruas, 
quafda efle oftreis fimiles: fed & hoc poftremu genus de magnis, 
fiue fylacftribus intelligendu efle cede mihi iudicalTeRondele- 
tiusvidetur. Magnaquideexparte patuulte(inquitWottonus) 
gignunturlepadcs,q tamen nonunquaoflrcaru magnitudinem 
aequant;maiimeauteinIndicomari,vt &aliaomniainueniutur. 
Quod aute ad forma attinet,Ariftophanes Gramaticus, lepades 
fimiles efledicebat tellinis. Sed tellinx biualues funt.Ariftoteles Forma 
inquit lepadibus liuc patellis altera patte fuperficiei deteda car¬ 
nem offendere. Et alibi: Patellis osverfus terram efle ,& excre- Qs. 
mentum exitum fuperius haberi;papauerfuum item eflcinimo, Papauer. 
hoc eft,infuo fundo. Belloniusferibit tantaeffemagnitudinem, 
quanta, extrema oui putaminis pars abfcifTaelTepoteft.-colorcm 
teftarumliuere,vel cinereum efle: cornuaque vt limax, exerere, 
&os,&caput habete huicperfimile. Rondeletiusdiligentifli- 
mus,&maiorem, & minorem dcfcripfit, & depinxit maiorem 
faxo hjerentcm,eandemque Taxo auuiram,& inueifam.fiue fupi- 
nara, eius icon poft inter vrticas dabitur. N os prteter magnas; 3 C 
paruas, mediocres qiioq; addidimus quaru qua; in prima tabula 
ptoponuntur,cuRondcletij icone c6ucniunt:qa; vero in fecun¬ 
da pidae funt, alterius funt figurat. Habes deinceps patellam Cy- lepas ma- 
priam maiorem flriatam, item aliam non ftriatam. Maiorem fua iot.Rond. 
fic deferibit Rondeletius: Lepas igitur e teflacebrum eft genere; 
cuius partem alteram tefla integit, alteram Taxum cui hxretvn- 
diquaque, vt ab externis iniuiijs tutafit. Pars anterior eft quam 
Z 2 faxum 
