iS 8 
y lylsis Aldrouandi 
G E 'K r s . 
DlFfERENTI^, 
Defcriptio. 
fotma. 
D e h«e Gylliasi» hunc modum: Cum iacent, omafo fimiles funt: 
cum eriguntur pulmonet videntur,tanquam vitrum translucent: 
cum fufpenfi tenentur,quaadam imaginem Polypi getummifi (qu^od) 
brachia tenuiilimajScctaffiifima habent; Cum autem eos fecuiflim, 
Bihil in ea parte,qua Polypi ventri refpondetjteperi: Vbi veto mem- 
bratimdiflecuiffcm, in ijs partibus vnde pedes exoriuntur, quofdam 
meatus hatcnarum plenos vidi. Adeo omnino lucidi, & tanquam vi¬ 
trei funt,vt fine feftione interiora omnia videre poffis: ac quamuis flu- 
ftibus in littus expulfi, nullo negotio capiuntur, tamen cum non fint 
clculcnti.a pratereuntibus piasciatec&temnuntur. Formam eis fupet- 
ne rotundam , inferne concauam efle refert MalTarius, vt Conchas vi¬ 
deri poffint.-cirros ex imo emittere ad modu Poiypi. Duo huius Zoo- 
phyti genera facit Rondcl. Primum quintum Vttic* genus ofto cirris, 
•Iteramfcytum.quatuortantum citris ptaditura : primum fiedefeti- 
bit: Pars vna veluti fungofa quasdam maifa, rotunda, caua, in medio 
perforata,putpHtea veluti fafciolaambicnte,pileum plane refetttaltera 
parte Polyporum pedibus fimiliseft : odio enim pedes habet craffiu 
fculos,extremis partibus quadratos in acutum dcfincntes,nullasinte- 
tiorespartesdiftindtashibet. Corporccftadcopcllucido,& Iplendi- 
do.vtoculos offendat, & hebetet. Ad eam magnitudinem acctefcunt, 
vtpilcos.quibus viatores vti folcnt,fuperenr. Alterum genus quatuor 
duntaxat pedes, feu frondes habens, qui fol jsachanti comparari pof- 
fint,cft in altera parte lineis aliquibus ftcllatim diipofitis. Huius gene¬ 
ris illa quoque vidctur,quam ita defciipfitBellonius : Mollis quidem 
& albus corpore cartilagineo,ac cryftall* in mutem pcllucido,quod in 
mucorem facile telbluitur. Gibbam habet inftar dimidiata: fphera: fi¬ 
guram,glabram,pollicis crallltudine: cuius pars internaneruis redi is a 
medio incipientibus, qaafi ftrijs fului coloris in gyrum radiatur, qui¬ 
bus fedifFundic,& conftringitrqua corporis commotione aquam con 
eutit, & nunc in pronum , nuac in fupinam effertur. Pinnatum vice 
pinnis tenuibus, atque argtejconfpicuis in orbem communitur, vt Le¬ 
pus marinus. Ctucifotmcsquoqucciitor.ftriatosjcraflbsjinmodura 
ftella: tadiatos.numero quaternos, parte interna natationi accommo¬ 
datos habet: quos vt exadfe confpicias, erit in lebetem aqua: fincerio- 
tis coijeiendus; qui G fupinus deuoluatur, multas fiffaras in radice cir¬ 
rorum oftendet. Os quoque habet parte prona fitum, quo ea qua: ve¬ 
natur, abforbet, in quem vfura quatuor citri ad cius latera fubucent, 
colorisfinopidis,quafieiusbtanchiateffent vclinteftina. Hincfii.vt 
intuentibus pulmonem in mari pabulandi gratia diuagantem grandis 
videatur quafipituitz globus, qui vnicumtatum colorem referret, nifi 
rubris illis quatuor circulis figillatctar, & ea cruce, qua interna pars 
fitiaca eftjdiftingueretur, Hadfenus Bcllonius. Sed ad primum genus 
referenda eft ea Vttica, cuius iconem nobis exhibuit Matthiolus, fub 
nomine pulmonis matini, item ea, cuius nos piduram damus prone, 
Bcfiipinc. QuantaautemfitbatHmdiffefentiaintcrfcfacileepidtura 
oculatus ledlotcolligere poterit,ideo nos ab vtriufqucdcfcriptione 
fupetfcdemas. 
N A r F R A. 
Pruritum in 
pudedis ca- 
dlunioucc. 
iCt.indetf. 
M.z.t.ii. 
O Mnes pruritum inpudendis, &vrcdincm in manibus monent, 
& acrimonia fu» Venerem extindam,&(bpKam excitant, qua 
maxime de caufacum Vrticisnumciandzfuutjtcftc Rondeletio. Bel- 
lenius Pulmonem fuum nilprztet aquam lelipcieait: os tamen leui 
calore incendere. Naribus quoque admotum, mannum virus olere, 
ratgos,melanuros,fcatos,fparos,auratas, & idgeuus pifcium eo vcfd; _ 
intruffa dcfciflum.ac in marercicdfum viuerenihilorainus.acmouc- ^ 
riiextramate autem exanimem apparere; Emortuum in alto mari,ac 
in littas ieicdtum,tranfpacentis glaciei fimilcm. 
fRJESAGl A. 
C Onfpedfas pletunque vndis fupernatantes futuram matis pro¬ 
cellam przfagiteniMatlhiolus tradidit. Contra Bcllonius mari 
commoro, & fpumantibus procellis irritato deorfura ad imum ferri, 
pacato veto ac bene tranquillo paliim folutas vagari. 
Q 
V s V s . 
VoD fi ijs virg* baculiq; petangantur, nodtu facium accenfatum 
more lucem cduuc,vc idem auctor eff. 
C A P V T III. 
DE PFLMONE MARINO. 
t.ij: 
I N T s R Teftacca Pulmonem marinum habuiffe videtur a Arifto- 
tcles.Nam quodam inloco tradans de Teftaceiifpontc ptoucnien- 
tibus(quod indicat initium fequentis capitis J Pulmonum riicntio- 
ncmfacit, inquiens: t^m etiam qui Pulmones appellantur, Iponte 
proucniunt : Sed ait Rondelctiuj hoc loco eodem modo Teffaceos 
Pulmonesintclligetcoportere, quoHolothuria,Tctliya, Stellas:ideft 
bLi. j.f.47 cono duro contectos. Plinius hac Zoophyca facit: Multis, inquit, 
eadem natura qua frutici, vtHolothunjs, Pulmonibus, Stellis. 
n»<itijct5i'«f dicuntur genera quadam in mari viuentia, 
fcd abfqOe fenfu,Hefychius. 
M Qjr t V O C A. 
R Amices teftcNonio Marcello, dicuntur Pulmones, vel heini*. Ramices. 
Plautus Mercatore: Tuicaufa rupi ramices , atrum dum fputo 
fahguinera. 8 c VatroTtihodite: Priusquam inOrchcftra Pithaules 
inflet tibias domi fua ramices tumpit:fed in ijs,qu!; hic adfctt N onius 
tcftimonijs, ramicis nomine non pulmo (hoceft, vifcus illud Icue, 8 C 
Ipongiofumiin quodtaquam follem fpititus inrcfpirationcrecipitur, 
ad cordis temperandum colorem) fcd bronchozclc intclligi Zoogta- 
pho videtur. 
SrNONTMA. 
n AdO'(<«>E5 Attice pro dicuntUrabAtift. Latine Pulmo- a£r.p.c. 47 ' 
nes vocauic ;i Pliniu»; alibi idem Zoophytum Halipneumonem 
appellaflc videtur. Germanis ciufdem figmficationis vocabulo Mcet- 
lung vocati poterit. Interpres Kitanidis Pulmonem marinum expo¬ 
nit Cunnam marinum,fcd ficnuncupant Vtiicam fblutam.de qua fu- Cunn’ ma- 
periori cap. egimus.Vndc exiftimo hunc interpretem ,vt multos alios, rinus. 
B nempeMaffarium,Gillmm,Bellonium,liacVrticam pulmonem ma¬ 
rinum veterum (ineptiffimetamcnjputalfe.Nam Pulmo marinus,vel 
a P ulmonum noftrorum figura , vcl ab eorundem fubftantia laxa, 
molli foraminHlifquc plena nominaius fuit:hacautem Vrtica nihil t u 
pulmonis figura,aut fubftantia fimile habet. Pizterea cum huius Vr¬ 
tica fubftantia perquam fit mollis, Sc pituita concreta fimilis, qua in 
aquam abit,in cinctcm redigi,nec in aqua decoqui corpore aliquo fu- 
pctftitepolEcjveruspulmoclfcnonpotciitjqucm decodlum in aqua 
commendant medici, itemque cius cincrem. 
descriptio, natfra. 
P Vlmonis matini hiftotiamadco paucis complexifuntveteres, vt Quid fit. 
quidnara fic a mulus hadfenus dubitetur, paret tamen ex przdidiis 
cainofamefrefubltantiam. Nos.inqu tRondclct.cumillaquafaxis 
affixa runt,diligentius rimaremur,&c6icmplarcmur,inucniniusfub- 
ftaatiam quandam illis harrenccin, corio duro & nigro intcdfam,incus LoCUS. 
mollem fui:gofain,&iiftuloram,ipor)gijiuinaplyiiarum modo. Eam 
faiotum rimis n.rcuBr, cuius imaginem non exhibemus, quiacora- 
mode exprimi no poteft.Vcl pulmo marinus dici poteft,corpusquod- 
(2 dam rotundum, pila marina modo, viccfccns, foris fubftantia felito 
fimile.intus totum fiftulofum,veluti fpongiaaplyfia.In mati aqua ple¬ 
num cft,& grauctexira mare in fe concidit,& flacccfcittin faxotu rimis 
dclitercit,& inter algas.Ego potms has Vrticas puto,& ad eas hirfutas, 
quarum primo huius lib capite mentionem fecimus,rcfcrcndas.Nam 
pulmones pet raarc feruntur,vbi imminet tempeftas, quod fcripfito 
iam« Plinius fic inquiens : Pulmones marini in pelago, plurium dic-® I* 
tum hyemem portendunt.Et Ephefius interpres fi Atiftotclis depatt. h iiA 4. 
animalium,& ibidemeriam Pliilolbphus, quaquam Zoophyta fint,& 
fruticis naturam vuiant.non tamen adiiaretc fcnbunt.fed ablbluta cf- 
£e,ficut etiam in plantis quadam, vteyithyraum,&epipettum. 
P R O F E R P I A. 
Z Iw/3lo9 -miduffsyiic JwAaons, id eft, vitam Pulmonu marini viuire. 
Prouerbiura elt in eos, qui ociofam & fccutam nimium, ftoiida- 
que vitam degunt,line fcniii fere,fineprafcntionc vlla futuri,fine pta- 
tetici tempotismcionc. Poteft etiam appofire dici in hominem ebtio- 
fum,& abdomini, Areies Cafarieqfis lo- 
quirui) addidlum , farcire corpus fblum prompwm , iogeiiij viribus 
n.ifquam vii.Plato,vafr 
dmjztnxrliei fisr’ ivi : Id eft. Non hominis, 
fcd pulmonis cuinlbiam vita viucrc, aut alterius marini genetis, quod 
inter Teftacea corpora animarum eft. Vbi notabis hoc loco pulmone 
inter Teftacca a Platone poni. Vfus etiam eft eodem ptoucibio Syne- 
fius Ptolemaides. Epifc.lib.de regno, 
ideft,vitam viucnte.smarini pulmonis: loquitur autem devoluptatijs 
hominibus, qui in ganea libidinOmq; vfufuromum bonum ponunt. 
BAaigiGraci hominem nimium fimplicis ftolidiq; ingenj appellant 
(" metaphora duifta) a pifcc quodam (iluro (imili, ledadeo vili inutili» 
quc.vc ne canes quidem guftare dignentur. H1nc4.de Republ. ( Piato 
nimirum) t» 
/SAoi- 
, id eft, Ignauia noftta (eu ftoiiditas, 
quaraqatspncumoniam dixerit,abaii roaii marino fentucarente, vei 
vcalij volunt,! regione prope Cumam Blacia didfa,cuius Sc Ariftotcl. 
mcminitjSmdas. Vndcvetbum/SAiticirbV^f^^po^untP^g^''®'''''»fdarc 
offitantcr,ncgligcntMaliqaidfaccrc,&iorfiin pulmomariims quoqj, 
quamuis animal clle videatur, tardius tamen & pignus eft , quatn ani¬ 
malium natura conucnijt: vt inde Plautus fonc in Epidico dixerit; 
immortales [occes tuj/iadimere fedthM. 
i Pulmo emm.quod perhibent,pritcs venijjet.quam tu adueniflimiht. 
Audor adagiorum pr.nuerbium accipit in homines lentos ,& ctflato- 
ics: opmm, inquit, quod Pulmo,cum perpetuo moneat,nunquam ta- 
men loco lcptomouet,quod de anim«l;um rcfpirantium pulmone in- 
tclligit. Zoograplius ad pulmonem Zoophytum ad.igij originem re¬ 
ferti pofle arbitratur. 
V S V S IN MEDICINA. 
C ommendantur imprimis ad pilos euellendos, aut prohibendos, 
nenafcantur.aPlinius.Iecuretiam (thunni) tritum(inqmtjimx- 3 , 
taque cedria (pfilothrum cft^ plumbea pyxide affciuatam. Ita pueros jq 
Vitam pul¬ 
monis ma¬ 
tini viucte 
quid. 
In Phileht, 
Inter tella- 
ceaponitHc. 
PneuiBooic 
