DeZoophytis; Libi I V. 
maneonizauit Salpe obftetrix. Eadem vis eft Pulmonis marini. A differunt,fuaipfa abfolutione.Viuuntenim (jnevllofenfu,perinde 
i- Idem quoq; tradidit 4 .iElianus,his verbis: lam vero fi quis qui no- ac planta abfolutte. Nam in tetreftribus plantis funt nonulla eiuf- 
, niipriria. Thunni fanp-uine illinatur.no modi. aua:& viuant.&ffienantur.aut in aliis plantis, aut abfolu- 
b --- - —-- 7 " ^ " i,. ^ .. 
mnl.iyc.ij- dum exceflerit sx extrema pueritia. Thunni fan^ineillinatur,no 
pubefcet:hocidem torpedo & marinus Pulmo efficiunt. Nam in 
aceto putrefadte eorum carnes & mento afperfa:, fugam pilorum 
Cineris vis. facere dicuntur. Pulmonis marini cinis alligatus, inquit Plinius, 
egregie profluuia purgat, hoc eft , vt exponit Rondel. menfes pro¬ 
monet. Idem tradit Pulmonem marinum deqpdtum in aquacal- 
culofis mederi, pernioncrq; emendare ex oleo,ad perniones & po¬ 
dagras commendat Diofe. recenter illitum. Pulmo marinus im¬ 
politus pedibus podagras & chymethlafanatrfuffita vero olla eiuS 
aucrtunt omne,malum,ficut & StelIa,exKiranide. 
V s V S IN V A R 1 I S. 
a Li.ji.c.io T Ignum fi eo confricetur, ardere videbitur, teftea Plinio, adeo 
1 . vr faculam itaprarluceat; videtur dicer e, inquit Zoogiaphus; 
confricatum eo lignum ita ardere, vtfua luce faculam quoq; vin¬ 
cat.Thitini (lego Thyni,nam & literarum ordo confentit,& mox 
plura fequuntrir de Thyiia) oculos & pulmones marini {marinos) 
fi quis triuerit& conipexcric (conlperlerit) in teclo domus fero, 
putabunt qui in domo erunt (vel vndecunquetedlum afpicientes) 
felbellas videre. Si autc virgam vnxeris deambulans fero, cum lu¬ 
na non lucet, putabunt lumc de virga emicare. Si vero in muro vel 
in charta depinxsrisfciam,autimaginem aliquam videntesadmi- 
b Lib-y. rabuntur,i’Kiranides. 
C A P V T IV. 
DE HOLOTHVRIIS. S T N O N T M A. 
H Olothuria a Thetyis differre facile ex Ariftot.probavi poteft, 
difficulter exeiusinterprete Theodoro Gaza : is enimqiio- 
ftantia. damina loco Tethyia vertibula & callosconuertit; Plolorhuiia 
a Ltb ^.dtj vero Tubera,alibi Tethyia vertit callos; riirfusalio in loco omnia 
part-c-s. htec Latina nomina Holothurijs tribuit, infuperquc de fuoadait: 
bLib i.hijl. Tota ipfa (Holothutia dico) fimplicimicionquetefta operta elle. 
c.i. Hatcitaque nominum confufio magnas tenebras dodlis viris, qui 
eiusverfionemfequebantur, offudit, Belloniumque errare coegit ^ 
Holothuria & Tethya confundentem, item Mailariiim, quamuis 
hic diuerfas res ex Plinio fit fufpicatus. Niphus non tantum cum 
TethyisHolothutia, fcdetiam cum Viticis confudit OAoS-aga»' 
Hefychio&Varrino eft genus animalis marinum. Vocabulum 
compofitumeffeapparcnied vnde,D 6 video, inquit Zoographus. 
©!!g5c«o»& ©a^iwHefychiusinterpretatur impetuoluprijfahencemi 
bellicofum,audacem jfortem,magn umivalidum,libidinofuin, cu¬ 
piditate in aliquid procliuem. Sic & ©«(«{'"Agijs dicitur, 
«Ak?? w a snjJviowf Sed Jopss libidinofum 
fignificat, & Sc %pos genituram. Holothuriorum 
quoque meminit Plinius , ac ea inter Zoophyta connumerauit: 
Multis,inquit,eadem natura, qua: frutici vt Holothuiijs, Pulmo- 
nibuSjStellis. 
JkVA.BlXU VV&^ VA A «./ 1.1,7 XMM V M M-XXM 
modi, qute & viuant,&gignantur, aut in alijs plantis, aut abfolu- 
ta,quale ell quod Pernalus fert, vocatum a quibufdam epipetrum. 
hoc enim diu viuere poteft, etiam a paxillis fufpenfum. Htec ille. 
C A P V T 
DE TETUriS. 
V. 
S r N O N r M di. 
B 
Niphi er¬ 
ror. 
Etymum. 
A Thetyis 
quid diffe- 
lunt. 
G EN V S, differentia, 
Defiriptio. 
P Auciffima funt ab Ariftot. & Plinio de Holothurijs tradita, ab 
alijsnihihquiain cibis non recipiuntur,fedinlittoiibus negle- 
£laiacent. Saxisnouh£Erent,qilairireffiaximedifferuntaThe- 
tijsiauiftoremhabeo<»Ariftotelein,quificfcribit: 
t.c.I, oio, raitstAK^i* oAoS-aga» • Multa 
faxis quidem foluta funt, fed immobilia vt Oftrea, & qus vocan¬ 
tur Holothuria.Afpero corio conteguntur. Rondeletiusduas no¬ 
bis icones Holothuriorum exhibuit, cumhisdeferiptionibus : Id 
genus, inquit, quodhicproponimus,altero extremo obtufum eft 
& planum, in quo rofiepidite imaginem fculptam efle dicas,circa 
quam funt acetabula. Inde parua appendix & mollis dependet. Pi- 
fculentum odorem refiplt,nec minus ingratum, acinfuauem, qua 
Lepusmarinus. Altero extremo tenuius eft. Intus partes omnes 
funtindiferette. Inter maris purgamenta id repperit, quod hic re- 
pra:fentatur:quod quia vita, integumenti afperitate & duritia par¬ 
tibus internis indifetetis cnm-Holothurio conueniat, Holothu¬ 
riorum Ipeciem elfe putat.Altero extremo caput difetetum habere 
videtur rotundum, os in medio rotundum, tugofum, quod ali¬ 
quando dilatatut,aliquandoconftringitur. Sequitur corpus cral- 
fius aculeis multis rigensividetut in caudam deficere, e? cuius v- 
ttaque parte duie funt appendices pedum, pinnarumue loco , fed 
differentes.Superiorenim ftridliot eft;inambituincifa,in acutum 
delinens, ad quam a ceruiceprodudla eft linea; altera latior vbiq;. t 
Harum beneficio motum aliquem habete videtur, cuius prorfus 
expers eft primum ^enus : quod aliquando acetabulis fuis, faxis 
ha:rct,fedfoluitur. Secundum hanc ipeciem Rondeletij genitalis 
virilis quaudam Ipeciem pr* fe ferre ait Zoographus : vt 
thutiorum nomen diftum videripoffit, quafi toto corporeadhu. 
iulinodi Ipeciem fit conformatum. 
N A T y R A. 
TTLantas potius effe Holothuria cenfet Ariftot. quam animalia, 
J. fic enim loquitur: Qu* autem Holothuria vocant, & Pulmo- 
^ nes,atque etiam plura eiufmodi alia in mati,parum ab ijs (plantis) 
T «?ar,& Tii}»o*re(ftiusfingiilatisa Grxeis effertur , vtf-??s5, & ^ 
x.^cfcf(vcv. Pro7^3-««per « apud,? Atiftotelemin penultima 
repono ttiJe», apud quem & ™ legimus. IiiTPli- 
nij codicibus quibufdam IcgunturTethes in foemininogenere, bZ.».jz e.ffi 
vtmuf*: Ha;,inquit,fugcntes,&c. &cmoxTethesvtilesftint.Et c Cjtp- 
in pifeium catalogoTethca,vtMufa.Ti5w (periota i'nprima,Zo6- • . 
graphus mauult per vm) nominantur a Polluce. 
Nicander, id eft, Tethe (.vt Cete) qua: in ican ro, 
mufco,autin afeis creTcut, vel natant,aut capiuntur,Vocat autem 
Tethe, vt expomt Scholiaftes, Patellas feras, quas nos Oria (id eft 
aures) Ariftot.vetolj;p!(«, Sc Homerus fimiliter communi nomine . , 
osjoia.HomerusmeminitxdVvrJtwEjinquitdAthenasuSilegeTTiJrwt' * • 5* 
NamficHomqrus; 
ry-Jtoi- iitpuf Iliad. IT. 
Qua: verba funt Patrocli exprobrantis Cebrioni d' curru deiefto 
tanquam vrinitori. Plunc locum commentans Euftathius: 
ihqmt,ab vrinatoribuscontreaanturOftreotumgetietisjficdiaa 
a terra, quam Tethyn nominant. Sunt enim pra: c*tcris marinis , 
natura; tenens, propter ambientis tefts duritiem : aut forfan no- . 
iTiinantui i nutrice infantium, qus dicitur: propter tenerum Al¬ 
eius (corpus)vcluriquclaaeHm,& rofcidum:qua ratione eiufmo¬ 
di (Ofttea_) etiam (yuidim coaaominit. QqodadTethe 
quidem fiue Oftrea attinet, antiquos aiunt nonpifcibus tantum: 
fed etOftreis in cibo vfos fuifle:quanqua is neque vtilis admodum 
neque dulcis fit: fed neque paiabilis,cum^guigirisv3do,vbiia- 
cent (ci7-»/3v9-»Kj/3,;3-«{:atquepropriediaaTctJiywfecundum; 
Ariftotelem faxis adhicrent) non aliter quam ab vnnantibus au¬ 
ferri queant Hsc ille,Et rutius a verbo 5^'ra,quod eftlaftq ,de- 'OdyS.A; 
ducunturT«5v,& TTjSis. (qus nomina auiamfignificant: ali¬ 
quando nutricem quoque) & T,i'9s«quoque:quorumfingu!arisca- 
fds,& redus eft Tf3v;,AriftoteIi vfurpatus his verbis: 
uSt. /3«'a«?/«. Et rutfus cum ait «zils 
«ajESSTiKtcs!; ^r,’ps 
multitudinis numero cafuscontradus:vtcumlcribit Athenxus. 
^ -5 & quo¬ 
niam inde genitiuus quoque formatur , heut 
: iobandi oecafionem.inde fumpfit Ariftophanes in Lylt- 
ftrata: 
de induftria fic alloquens,veluri amatas nutrices, ac matres. Sunt 
enim vcluti 7^3-«;,id eft nurnees/tDT^/Aj^. vero Vrtics mari- 
nsdrucufque Euftathius, qui 7 v9>j qusnam Client, ignorafle vide¬ 
tur ,& ab Oftreis nou fatis diftinxilTc:ricut&alius mnominatus _ 
Homeri Scholiaftes,qui 7„'3 -e« mhil qua Oftrea, leu genus Oftrea- 
ruminterpretatur : EtNicandrietiam,quir,>putatpatellasfe- 
ras.a quibus ea plurimum differre collatis inuicemhiftonjslique- 
bit A Tethyio diminutiua voi videtur 7si3^«a<»>no». Epicharmus 
apud e Athensum 7,3»«*^.«,cum Teftatis alijs diuerfis nominat, .e Ltb. j, 
Latine vel Tethyum tribus fyllabis:vel etiam Tethus efterturdtia- 
bus fyllabismafculino genere,vt cetus. GazamHolothuria,Te- 
thya,res diuerfas, ijfdem Latinis nominibus interpretando (Ver- Gazijerroti 
tibula, Gallos, Tubera) confudiffc fuperion capite monuimus. 
Tethyia, inquit Gyllius, Theodorus venit T ubera. & Callos, & 
Vertibula. Tubera quiQem,quod fic nullis fibris,quemadmodum 
Tubera terrenanitantur. Callos vero,quod cailofa materia tegan- 
tur< 
lam nunc Gra:ci non Grteconomine, fed plufquam Barbaro _ 
Spherdocles ('forteafphtera,vnde& Vertibuli nomen Gazam fan- Sphetdotl. 
xifie conijeit Zoographus ) nuncupant. Ineptuisij, quiaccolunt 
Adriaticum finum , ex eo Spongias nominant, qiiia cUm ptw^n- 
tur tanquam fpongia: , fic aquam foraminibus reddunt. Hoc 
penus pifciumMaffilixin vulgus ignotum a paucis coguolcitur- 
Quidam fenes cum huius defcnptionem fiib eorum oculos fub- 
imffem,& multum inculcaflem,DommaruntWichonos: Veiun- 
tamen propter tempeftateshos mihi oftendere non potuerut. Ha- 
denus Giliius.Ab eo.ait Zoogtquod fpongia: fiimhtudinc quan- 
Ham habentTethe,mufcofo(fibene memini &fiftulolocorpore; 
fiue Tuber cum Vrtica confundit. Gallus vero, inquit, tanquam a 
Vertibulo feparans,Ccum alibi eundem faciat) ad magnitudinem 
iuglandiseft:cuiusduritiesmediaeftinierteftam, &conum. A i- 
bi Vertibula non rede Vrticas a nonnullis vocari fcribit. Veltibu- 
lum, inquit, idem forma rotunda eft, fubter cum aliqua caui tate, 
crufta cailofa,a qua & callus dicitur.Vulgo apud Tarentinos dici- „ 
tut Verticillum^ropter formam &paruos quofdam anfradus; VertiC llUffi 
quibus deferibitur. Tubera a colore & tumore dici idem Niphus 
ait.& alibi. Tethya,inqmt,apud nonnullos funtVrtic® atqi^ 
calli quidam ad magnituffinem luglandis ,_duntie inter teftam , & 
corium, colore fubpallido, & rubenti,ea ftequenter m Pyrgorum 
littoread centuncellas reperiuntur : qu* ficuti palato ^ ““J 
