ipo 
Vly fsis Aldrouandi 
diflirtia.ita&ftomaclilsniinimeinfalubriaefleconijciitius. Qm- A 
Cum Vtti- dam confundunt Vertibula cum Vrticis eadem effe volentes , led 
cis confun- error eft,cum diuerfa omnino fint: Vertibula enim teftafcabra vel- 
duntut. uti corio integuntur pedibus carent5& mobilia fun t. Vrtica ve- 
lQ{vti retulimus ei opinione Ariftotelis) nullam telf am habetjfcd 
corpus omni ex parte carnem prtefefert; & pediculos habet, vt 
Poi)'pus,& faxis abfoluta vagatur : decepti forfan verbis Ariftotel. 
©£tauo de hilloria dicentis: Nonullotum natura corporis carnofa 
cftjvt eoru,qu*Tubera(Techyia) appellantur>aut Vrtic£e,vbiduo 
genera diftindia intellexit, & non vnum, vt fit fenfus: Natura cor¬ 
poris nonnullorum eftcarnofajcuiufmodi ea funt quae Tubera, 
aut ea quae Vrtic? vocantur, Tethyiorum Germanicum nomen fa¬ 
cit Zoographus Spruzling, quod eiscomprelTis aqua tanquam per 
fyringem,aut fiphonS exiliat.vel Magling, quod caro eorum ven¬ 
triculi figuram prte fe ferat; vel Scvvumling, quoniam & Veneti 
fpongiasjfeu fpongiolas vocant. 
B 
GENFS, DIFFERENTIA, 
'-'i' Defmptio. 
T Ota occulunturtefl:a,quamltEuem habent, vt nulla ex parte 
carnem deiedlam h abeant,tefte Arift.qui idcirco Teftatis ad- 
numerafl'evifusefl:,&:«alibi : Qnx vertibula,fiuccallosfpeciali 
nomine a tegminis qualitate appellamus (m j ■nt^va ._} na¬ 
turam in ter ha:c genera { Teftatorum ) peculiarem ,fortiri notum 
eft.fijs enim folis corpus totum tegumentum includitur,cuiusdu¬ 
rities intertellam & corium eftiquamobrem mote pratduti bubuli 
teigoris (srareji ^v^<m fecatur. Adha:rec id genus faxis fua 
tefta duoq; fepofita inter fc foramina exigua admodum habet, St 
Excremetii vifuin vix patientia,quibus humorem accipit, & reddit. Excremc- 
nullum ha- tum enim nullum in eofpe 61 :atur,qualein ceteris oftreis,vel Echi- 
nsEum, vel quod appellant papauer,continetur,nulli c ceteris fimi- 
lisrin omnibus tamen fui genetis eadem. Dilledlis primum mem¬ 
brana netuofa crufta ambiente oftenditur, qua Vertibuli caroipfa 
continetur,nulli e C 5 terisfimilis,in omnibus tamen fui generis ea¬ 
dem. Adhterethtec vtroqueex lateremembrante circumdanti, & 
corio:& qua adha’rei ardius in partem vtramqaeeft, videlicet qua 
tendit ad meatus dudios foras per cruilam, quibus redditur & ac- 
cipiturcibus,&humor,quafialtetum fitos,altetumoflium exae 
mentumdelegatum.Necmodusidem,fedalcerumcraiIius:alteru ^ 
tenuius eft, cauumque intus vtrinque exiguo quodam interueni- 
ente continuo,humorq; in altero cauo confiftere folitus eft. Pars 
vero alia, qua: inftrumentalis, & fenfualis fit, nulla omnino perci- 
pitui;, neque excrementum quidquam { vt didumiameft) quo in 
Color. caiteris more continetur. Color vertibulis, aut pallidus, aut rubi- 
b Deputt. duseft.&Alioquoqueinlocodeijfdem,ficfctiplit: Habethoege- 
4.e.y. nus animalis duo foramina, primamq; ( 2 ^iptin>} vnamquareciT 
Foramina, piat humorem cibo accommodatum; & quarurfus cmittat,quan- 
tum humoris reliquum fit:nihil enim habere excrementi,vt ca;te- 
ra Teftatahoc fe habereoftendit. Prtecingitur autem per medium 
tenui quadam membrana, in qua vita: principatum elfc ratio con¬ 
grua eft. Htec Ariftotelis verba de rima,fcu diuifioneTethyorum 
Michacl Ephefiusdeclarans,ait: 
oj, »0J)(7zsf 5 . 
vi» cl JziTtpa fiffCH: hoc eft: Meatus {fcu foramina) 
quidsm in eis duo funt, diuifio autem vna, ac fi fiflulam aliquam 
animo concipias (non xquali,fed) tumido corporeteamque inal- 
terutta parte fcindas afummoadimum. Contineri in Teftatis id 
quod ouum etiam vocatur, eiufcemodi cernere licet, vttradidit „ 
Philofophus.HishaicpauculaRondelet.addit: Ea,inquit,noa fo- ^ 
Ium petris,fed etiam Oftreorum noftrorum teftis affixa funt,& in 
ijfdem veluti tumores duri elle cernuntur. Oui figura funtaliquJ- 
dolongiore.Tefta extra fulca,ina:qualis,S; rigida,intus argentea, 
laeuis. Tethyorum cato membrana alia alba inuoluta ventriculi 
formam refert, rotundam IcilicetScoblongam.meatus craffior,&: 
ampliorgul* proportione refpondet; alter minor podici. Vterque 
colote efl rutilo, vel ruffo, reliquum corpus croceum. Id toti! cor¬ 
pus corio nudatum (eorfum depingedum curaui, quod ex duobus 
meatibus eminentibus,quos modo defcripfileftoragnofcet. Reli¬ 
qua Tethya corio fuo cetfa adhajret.Quum digitis premitur,aqua 
per meatusexilit, alioqui fenfum fugietes. Alias Zoographusico- 
nesTethyorum exhibet,qux Cornelius Sittardusadeummiferat 
TethyaZo- quatuor, qua; vel Tethyacllb videntur, vcl eorum naturatpropin- 
«igraphi. qua. Duas maiores fungos marinos elle,aut in Italia vocati adde- 
bat.tefta; dura: incluibs. Colore, vt pidios accepit, funtvatio.fed 
mignaexparte fufeo, qua:veroinmaximavi)ga:,contextuquo- 
dam reticulato (ea: continux effe debebant ) vilunturrubrx. Mi¬ 
nores duas vulgo nominarifpecie,earum pidlura foris fufea hirfu» 
taqueapparet,Tubftantia{vtaIiquisconiecerit)cotiacea:intusau- „ 
tem caua,& rubra. Ab his nonnihil differre, qux Bellonius depin- ^ 
Nofttotum xit,facile quinis ex pidlura videre poterit. Nos etiam Tetbyorum 
Tcthyomm aliquot obferuauimus fpecies, qux forma tantum differunt, non 
delctiptio. alia parte lingulari,ita vt merito tot fpecies Tethyorum.quot for¬ 
mas ftatuere liceat. Qux primo depidlaloco oftenditutpatte ex¬ 
terna, & fecundo parte interna pyri formam xmulatur,colore ci¬ 
neri tio eft tablataque cuticula fubftantia apparetdenfa poris exi¬ 
guis, vixq; vilibilibusrefetta,per quos aqua attrahitur, & per vni- 
uerfum corpus diftribuitur. D uo gradiora habet foramina: vnum 
oblongum; alterum rotundum; hoc aluo: illud ori refpondere vi- 
detuf.inhisquandoq; confpiciunturScyllari,Cancelli & aliaCru- 
ftacca: item Trochi, Turbines aliaqueparua Oftracoderma.Ter- 
tio qui oftenditur loco figura eft mali; fubftantia eadem qua fupe- 
rior.foraminibufque duobus: rotundo, quod maius eft, oblongo 
quod minus:in eo fcyllarus eontinebatur,qux totum fere illius fo¬ 
raminis occupabat interuallum, cauda eiat reuoluta: eumqueid- 
circo tertio loco adpinximus.Qux quarto & quinto ofteditut nu¬ 
mero , ab Antonio Maria Lombardo pharmacopeco erudito Mu- 
tiaenfi donata mihi fuit: figura eft inxquali, tuberofa : foramine 
vno oblongo maiori,quod in oppofita erat parte,minori, in eo co- 
tinebaturPurpura,proportione magnitudinis Tethyi magna,vc 
etiam exterius corium eius penetraret- Septimo ordine oftenditur 
Tethyum fecundo fimile, figura rotunda, fed inferius comprefta; 
foramen habet tam exiguum, vt vix confpici pollit, intus habet 
cruftaceum aliquod,vtinpartisfuperiorisforamine confpicitur. 
10 CVS. G EN ER ATT O. 
I N Oceano adGallicum littus frequentia funt: Parifijfq; inforo 
pifcario fxpe Oftreorum teftis adhxrentia videre eft.In .lEgypto 
nullainueniuntur:In SmyrnaAfixprxftantiffima Interimmobi- Prxftantif» 
liaTcftacea oifaftum minime habere videntur tefte Ariftot. qui fimavbi. 
etiam intimis cauernifq; faxotum generari tradidit: Nicand.intct 
mufeum & algas crefeere cecinit. Plinius Tethex, inquit,inueni- 
unturfugentesin folijs marinis ; Rondeletiuspio folijs legit feo- 
pulis. Euftathius TOjjjficdiftaconijcita verbo Ja, quodfignificat Etymum. 
9 >iA«i^»,quod & pro laftare & fugere accipitur. Wartonus h^c fere 
ex Xenocrate; Tethya gignuntur incauernis faxotum: maxime 
vero in caeno ,& littoribus, qux phycoalgaue marina abundent. 
Inueniutut&inmulcomarino.autalijsin herbisfolijfuemaiipis. 
Piatas img- 
feiftas cfle 
aliquando 
puiauit au- 
dot. 
Motas co¬ 
tum ab ex¬ 
terno pro- 
uenit. 
a De far. 4, 
f.j. 
N A T V R A. 
D Vbitari fummoperepoteft,quam habeat naturam Tethya. 
Egoaliquandofuieiusfententixplatasimperfediffimaselfe, 
ficutSpongias,&fungos;Itaqueoptime dixiffePlinium : Tethya 
fungorum verius genetis.quam pifeium funt:Deindc nihil de ani¬ 
malis natura habere,cum nullum vifcus intus habeat, fed carnem 
tantum vniformem:Motum autem & fenfum qui ineft illis,ab in¬ 
terno prouenire, cum multa Conchylia & Cruftacea intus habere 
f^pe confpexerimusia quibus fcilicct motus prouenit,tanquam fit 
in fpongijs.Sed & a Piiuceps philofophorum, parum a plantis dif¬ 
ferre eft opinatus: Spongijs tamen viuaciora effe (fwTTKWTfgjs) hoc 
eft animalium naturx propinqui oia:Etmox:Tethyum igitur,in¬ 
quit,^ quidquid generis eiufdem eft, quia adhxicdo tantummo¬ 
do viuit, fimile plantx eft: fed cum aliquid habeat carnis, fenfum 
aliquem habere videri poteft. Itaque vtronam modo ftatuendum 
fit, incertumxft, & paulopoft cum dixiflet nihil excrementi ipfis 
inefle,fubdit: Ex quo fit potiffimum, vt ex hoc, & quidquid fimile 
in animalium geneie eft,plata iure appellari poflit; nec enim plan¬ 
ta vlla habet excrementum. 
V S V S IN CIBIS- 
A Rufticis inforo pifcario vulgo diuendifolere magnitudine 
oui gallinacei, audot eft Bellonius. Et Malfaiius rubea Te- Tethya t»- 
thya cibo idonea efle; pallida vero aut fublutea, amaruleta recitat, bea. 
tanquam ex Ariftot; apud quem tamen id me legere non memini. 
Prxuantifliina c Smyrna Alix « Athenxus cum ex Nicclio (vc vi- a Lii. j. 
detur) de Teftatis quibufdam dixiflet, vt Putpuris,Bticcinis, Pho- Vt alant, 
loadibus, fubiungit: Tethx vcroprxdidisfimiIiafunt,& vbcriu* 
alunt.Plurimum dare alimenti traditXenocrates,coriaq; maxime 
eorum non confici.Secari etiam & lauari,ac liquore Cyrenaico, & 
ruta,muria, & aceto, vel ex aceto codiri:operxpretium ellceacum 
viridi menta conficere. 
V S V S IN MED I C IN A. 
I is ineft fapor fairus,ciim amarore, ob quem deterget, flatus dif- 
cutit, vc no fine ratione fcriplerit « Piinius.-Techya torminibus, a E», 
&inflationibusluccanere,& tcnelmiim diftoluererenumq; vitia, 
in cibo fumpea lateris dolores leniunt eodem tefte.Conferunt et Quib.coa- 
iamifchiadicis ventriquefiipcriorivnacum tuta;item cacheilicis uemunt. 
quorumcorpusinacieconficiturtumruta& meile. ContraDo- 
rycnium iuuant in cibo fumpto tefteiNicandro. 
C A P V T V I. 
DE MALO GRANATO, F F N- 
go, Fjro. 
D Aniel Barbarus vir cum humanitate, tum fumma doiftrina Danieiis 
atque nobilitatis fupremo ordine apud Venetos conljucuus, Baibati 
treshafce imaginasadme milit fub nomineZoophyri, fed quia laus, 
aliquantuiu/n a Tetliyjs, fcilicet radice in multas fibras diiiifa,dif¬ 
ferte videbantur, ab illis feparaui; fubiunxi tamen, quodeonijee- 
rem ad eorum genus proxime pefiereferri. Ternahabentforami. 
na fatis infignia. Primum a limilitudine tum formx, tum coloris 
malum punicumappellatur,eiurdemque mali magnitudinem ha- 
bet.Secundum fungum tam ciadle refert, vt non in inari.fed terra 
natum videatur,vndeFuiigusmarinusappcllatur,colore eft 
coeruleo. Tertium pyrum a figura pariter dicitur. 
fimihs fere cum fungo coloris. 
D E 
