24 
Schiffner, De Jungermannia Hornschuchiana N. ab E. 
modo basi modo apice ampliora vel omnino cylindrica, teretia, 
laevia, ore laciniis quatuor (cellulis prominentibus hyalinis 
elongatis ciliatis) valde conniventibus arcte conclusa. Cellulis 
elongato-rectangulis formantur. Quoad formam per Jungermanniae 
acutae Lindb. valde aemulantur.*) (Fig. 3 et 4.) 
Sporangium (Fig. 3) in pedicello 2 ad 3 cm metiente pro 
magnitudine plantae haud magnum, ellipticum, atrofuscum. 
Sporae (Fig. 11) globulares brunneae laeves 12 ad 15 p 
diametro metientes magno numero olei cujusdam guttarum com- 
pletae sunt. 
Elateres pro more crassi breves diametro paulum an- 
gustiores sunt quam sporae (10 ad 13 p). 
Inflorescentia mascula ad diem, ut supra commemoravi, 
ignota est. 
Habitatio: In paludibus et udis per totam fere Europam 
tarn in planitiebus quam in Alpium jugis, sed valde dispersa et 
undique rara provenit. Sede calcarea paeprimis delcetatur. 
* 
* * 
Denique pauca referam de sede systematica et de synonymia 
Jungermanniae nostrae. Species nostra valde affinis J. acutae Lindb., 
J. Mülleri N. ab E. (J. Libertae Hüben), a quibus autem et aliis 
notis supra laudatis et jam magnitudine primo visu distinguenda 
est.**) Etiam in J. orcadensem Hook, nititur, cui similis quoad 
habitum, modum vegetandi, magnitudinem, folia convexa lobis 
saepe obtusis instructa, sed differt cellulis foliorum multo majori- 
bus, cuticula striolata etc. Cur cl. Du Mortier J. orcadensem 
J. Hornschuchianae pro certo proximam ab illa separaverit et 
generi suo Mesophyllae attribuerit itaque, Aliculariis approxima- 
verit, me ratio fugit. J. Laurentianae De Not. revera, ut puto, 
affinisf) est sed ab J. Kunzeana Hüben., cui cl. Du Mortier 
speciem nostram anteposuit, pro certo longe distat, nam J. Kunzeana 
sectioni Barbatarum seu si vis Complicatarum attribuenda est. 
Egomet J. Hornschuchianam inter J. acutam (J. Mülleri, J. 
Libertae) et J. orcadensem ponere malim. 
*) Hoc loco mihi describendum est perianthium (Fig. 6), cujus latere 
dextro adnatum erat foliolum amphigastrioideum longum dentatum basi 
adnata longe decurrens. Praeterea idem per excrescentiam cavam calcari 
similem monstrabat. (Fig. 6.J 
**) Cl. C. Massalongo Jungermanniam Hornschuchianam Nees syn. 
hep.; p. 101. Gott, et Rab. exs. ic. ad n. 246; De Not. in Mem. Acc. Tor. ser. 
II. tom. 18. p. 496. fig. IX et J. Bantriensem Hook.; Gott. Lind, et Nees Syn. 
hep. p. 100; Erb. critt. it. ser. II. n. 705. easdem esse putat et pro varietates 
illius speciei adnotat: «. acuta Lindb. = J. acuta a. majorSyn. hep., p. 103, 
J. acuta Lindb. Ekart. Syn. Jung. tab. XII. fig. 101 (excl. forma fol. perich. 
fig. sup.) Gott, et Rab. ic. ad no. 240. ß. Mülleri Nees pro sp. Syn. hep. 
p. 99 = J. acuta f. fol. invol. serrato-dentatis Gott, et Rab. exs. ic. ad no. 
238. cum forma: gemmipara = J. stipulacea y. gemmipara Nees — 
J. scutata y. gemmipara. Syn. hep. p. 101. — C. Massalongo: Repertorio 
della Epaticologia Italica in Annuario del r. instituto botanico di Roma 1886. 
f) Cl. C. Massalongo (1. c.) de hac specie dicit: „an var. J. Bantriensis ?“! 
