I 
SI. I 
^.-VH \. 
m 
;,ii 9 
-.rf. 
Ros. 
Manna 
quomodo fat. 
i6 Sl^I l^P IVAd adiierjarianom. 
arborum mixtu,in ramis lapidibiifq; diu delitefcens, non Sole Canicula feruido, aut im¬ 
bribus ita facile liqucfcere folitu cuiufmodi mana intclligunt Arabes ,ide cd rore ethereo. 
Eapropter GrecorumStillatitiaaereumue rorem mellitum illum tenuem, neutiquam 
Manna ludarum Arabicijmue putamus,fed grana illa Mallichina pellucida, folita e ramis 
folijTque arborum elabi pr^ copia, rotunditate & lubricitate granorum,fucculTatione & 
ventorum impetu, qui montes crebtiiis perflant, sicque colligi in inontolis fyluofis hu¬ 
mi, & ideoputafle quofdam inftar grandinis e Cocio manaffe. Iftud noftrate porro 
nos quali vtrifq; naturs cinnum & particeps plurima arborum genitabili faliua fuaui & 
madore,qui cuilibetineft pro fua naturaplants varius,conflatum putamus. Cui du oc¬ 
currit noSisperiodus antcculana frigidiufcula, quemadmodum tunc coaflo in/Ethere 
vel acre vapore aqueum facit Rorem vocatum, fic in arboris fiiperficie cogendo & ad 
denflmdoexpirantcm per latentes poros mellitam exhalationem ,lillit inibi manna. 
Q_ue eadem caufa efficit, vt ficus fuos fruiSus noftu maturare vere dicatur, non propter 
quem apiiid Plutarchum Graculi Lunrc aflercbant calorem vrtTrTiKap, quippe illi liodru 
lilente aique bene maturitatem alfequuntur. Sed quia ficunleus cortex, laxa: cum fit tex- 
Fkunnum.itu- turie, vti tota arbos, facile Solis radios admittit, qui fpiritum calorcmquc iniitum l.a- 
ratio. fleo liquori difsipant interdiu, vnde concoflioni officitur : at noftu hic non difflatur, 
eoque maturitati impenditur totus , quam celeri iis & perfeftius abfoluit,nifi propter La¬ 
xitatem arboris & laftei fucci vbertatem nimia obruatur,vt in ficu yEgvptia euenit, qua: 
ideo non nili vulneribus laucia maturat quia plusiufto obruebat lac alimentiimuc quod 
per vulnus effluxit. 
Nec difpar modus opufque mellifici) .■ vtenim efficit ex rore aut cum rore & fiicco 
benigno arboris , natiua infitaque vis Manna, fic ex vtroque e floribus decerpto, 
fuo calore & Ipiritu conficit apicula fedula, etiamque alii volucclla: infefta:,carpto in 
truncis arborum humore, quempercoquaiit in mei album laccharo ftmilc, fiue Ster¬ 
cus fuauifsimum, quod etiam Hifpanus a Vega magni nominis Medicus fibivifum nar¬ 
rat. Non enim rore folo caduco, fed fuaui, odoratoque vapore, & plantie tenuifsimo 
fucco, quem fuis libi inteftinis fouct apis, confit mei. Nam qui pofsit ros Stillatitiufue 
imber aut vapor in Ceram, Propolidcm,fsecerque quot continent faui abire.^ Qmn mei 
grauius multo oleo, vino,aqua,lafle, fanguine, quorum icmulaturaut fuperat dulce¬ 
dinem. Qu^in amarum mei, improbum, venenatum, ex Abfinthio , Erica, 01 eandro & 
aliis. Cur non potius e foliis luglandis aut quercus hauriat apicula , vbi plus ne- 
ftarei& dulcis roris,quam eflorum aridis calyculis? Nifi quia vbi optimus ell aer, inibi 
optimum mcl,modo Stirpes fint natura apta: mellificio , fugantquee folo probum ali¬ 
mentum. Sed hac latius in Larice & Fraxino. 
Hebryum Germanicur.otu,8c Rabbinam adhiodum callentem Philofophi^ habuimus, 
qui Manna iftud purum & Mallichinu vocatum affirmabat elTe idem cum fuo Ifraelitico, 
Bdellii (petie,Coriandri granis limilc, melleo faporc , quale ctiamnum eftin Paleftina , 
Syria & Arabia.Porro, nobis obieftantibus illius fupercceleftes vires,portenta, & putre¬ 
dinem: Refpondebat louam cunftipotentem pro eo ac ferebat fua voluntas, vfum & 
fruitionem Manna: illis Lirgitum fuifre,qu.alem,quantum quamdiu illi vifuni fuit: 
reque abfc conditavti folitum adfuamoftendendam fiue gloriam, fiue munificien- 
tiam , prarter & fuper natura: leges ratas. Sic quoque M a K a c h perquam amarum 
M A R A c H & falfum edulcuitiniefto ligno:&Arabicusfinusquafi medius fcftus,vadum fecit pro¬ 
li lou^ , hoftes vero obruit: Solis orbita curfum inhibuit & squor montibus inna- 
tauif. 
Mallichina igitur vel Granata vocata,quj hodie ex orientis Emporijs Venetiis & Ge- 
Brianjbnmnfs nua: proftat,optima.Nec tamen ipernenda Brianfonefis ad Galloprouincia:& Allobro¬ 
gum alpes prouenirc folita, qua vniuerfa ferme vtitur Gallia, modo delcflus nitidio- 
ris,purioris, candidioris, & recentioris grani habeatur, qualem illic nos effraftis e lari¬ 
ce furculis copiofam habuimus, qua; nec dofi,guftu & effeflu purgandi nihil plane ce¬ 
dere illi exotica: videtur ,& multo minoris emitur, minoreque mangoni) fulpicione.- 
blan- 
Manna 
JjrnelitarHm-i 
quali!. 
V 
