Monftrorum Hiftoria. 71 
fiimus humanie natura affequi temperaturam, propter varjahqminiiminftituta, 
vii^us rationes , quK omnia naciuum corporis habitum immutant. Neq; omittendas 
funcdiuerfa Gseli climata, qu^e hon folum humanas temperies,fed etiam mores, &: 
animi propenfiones variant.Siquidem homines in meridiana plaga verfantes crifpis; 
funt capillis, corpore breui.gracilioTibus cruribus, ^leui referti animo, Viciifini:. 
Aquil onarem colentes regionem,corpore funt amplo, prolixis capillis,colore albo, 
cruribus craffis, carne laxa, confequenterq; ftoliditate non carent. Alpini, c^teriq; • 
montium Accolje rudis funt afpedus, & macilenti, guttura plerumq; habent ftru- 
mofa,irara6 non folum diuturnior em degunt vitam, >erumquoqj funt robuftiores "r ' 
^ illis, qui in planitie verfantur. ' * 
Vt igitnr,nifi perfe( 5 ita,faltem rudis aliqua humanse temperaturse cognitio habea¬ 
tur, duo praenofeenda Medici proponunt. Primo quemdam temperamentorum nu¬ 
merum affignant, deinde humorum naturam diligenter explorant,ex cuius perfeda 
cognitione humanas temperaturas elicere profitentur. Quoad primum,tempera- fempera* 
menta in nouenario numero conftituunr, & horum quatuor appellant fimplicia,iux- pientera att 
ta qWtuor fimplices elementorum qualitates, &quatuor corapofita, iuxta quatuor fjjerut, 
rationales qualitatum elementarium combinationes. Veriim quia horum tempe¬ 
ramentorum excefium nofei minime polfe aireueranr,nifi temperies cemperataalio- 
rum norma perfede intelligatur: idcirco ab ipfis ea duplex,nempe ad pondus, & ad 
ii|ftitiam conftituitur, deinde omUTa confulto temperie ad pondus ab «quali portio- 
F n6elementorum emergente, tanquara imaginari 3 ,vnam tantumodo temperaturam T^perdtura 
«qualem ad iuftiriamefiefl:atuunt,qu« in fymetria quadam elementorum ad per- iuHuidt 
fe^as operationes obeundas confiftit. Ideoqi illum hominem vocant temperatam 
ad iuftitiam, qui ad omnes functiones perficiendas cft paratus, atqj idoneus, illuqj 
intemperatum appellant, qui a pr«dj(^o recedens temperamento ad vnum ex oClo 
intemperatis vergit. 
Praeterea circa naturam humorum, Medici obferuant cunCta efculenta, & potu¬ 
lenta pCrfpatium fex, vel feptem horarum in humano ventriculo morari, quia ibi, 
pr«diCto tempore,perfeCta digeftio celebratur. Vnde quidam refpiciens alimento¬ 
rum coClionem in fomnopotiffimum perficiendam canebat. 
Reptem horas dor miJfe fatitr imemqy , fe»iq\ 
Siquidem alime nta inihumano ftomacho, tanquam in olla apud ignem caloris na- 
^ turalis locata alterantur,& in fubftantiam valde fimilem cremori ptifan«chilurai 
nuncupatam tranfmutantur. Pofimodum materia h«cper inteftina tenuia vena- chiUs afft^ 
rum copia referta defeendens ab ijfdem fugitur, vt tandem per venam portab ie- nsilatur cre 
cur ingrediatur, vbidenuo alterata a facultate hepatis in fanguinem mutatur, qui moriptiUna 
poftea per venam cauam, & ramos ab ea defeendentes exiens a iecore,c« te^-is par¬ 
tibus humani corporis, nutritionis gratia,diftribuitur. Infuperanimaduertunt Me¬ 
dici pr«diaam maceriam in iecore quidem alterari ^fed non t<|tam in fynceru fan- Humorum 
guinero, fed maiorem foliim partem cpnuerrij & propterea portio coaionem effii- /sumeras. 
giens, & alba remanens,picuita, portio calidior, bilis, & demum craffior, melan¬ 
cholia nuncupatur. Hi igitur quatuor humores, exfententia Galeni, elementa ani- ULi.dt £- 
malium fanguine pr«ditorum nominantur: immd , vt retulit Hippocrates , pr^diCli Ument. 
H humores omni tempore, & omni «tate, humanas venas implere folent. ItaqjMedi- Jn 1 '^. de 
ci fanguinem ndtur« aere«, & bilemigne« conftituunt,pituitam vero aqu«,6c me- nat. huma- 
IanchoIiamterr«a(fimiIant. Quamuis AugufiinusDonius, iniibrodenatura ho- 
minis, pr«di 4 am fimilitudinem admittere non videatur,dum potius fanguine igni, 
& pituitam aeri conferat, quam dubitationem LeCtor,apud citatum Authoremme¬ 
ditari poterit, ' 
His ita conftitutis, &: notatis, Medici hominum temperaturam plerumq; ab hu¬ 
more pr«dominante eliciunt. Quocirca pr«dominium fanguinis manifeftabitur, 
quando homo erit carnofus, hilaris, optimo habitu, acri inoeni©,& rubicundo colo¬ 
re pr«ditus: huic enim Medici temperaturam calidam,& humidam aflignant. Bilis ^minium 
vero dominium ex leuitace mentis, aftucia, agilitate, adlionumc«Ieritace ,& deniq; humoruquo 
ex colore inter flauitiem, & rubedinem medio cognofeunt; ideoq; talem hominem, modocoano- 
ad calidam,&ficcatn temperiem referunt. At pituitam in corpore fuperantem ex j'eatm\ 
