'Medicus wo 
falis qmsn 
^pUep^a 
compar atur 
fetperbia. 
In Hcdp- 
fi aU,caeles. 
255 
Vljfsis Aldrauandi 
MORALIA AB HVMANIS 
aegritudinibus petita. 
V M res naturalesj& non naturales pauculis verbis complexi fimus; 
nunc res prjeter naturam ita a Medicis appellatas paucis etiam ex¬ 
ponemus, quatenus fcilicet moribus hominu accoi^odari pofiunt» 
Narnqj ficuti pulfus a Medicis diligenter examinantur, vecordis af- 
fediones percipi poffint.-ita Medici morales, nimirum Princeps, vel 
Dynafta aliquando pulfus fubditorum ita diligenter perpedere debent, vt cordium 
diipofitiooes cognofcant,& male operantes a tramite obliquo retrahant. Vel no¬ 
men moralis^Mediciconfefiarioaffignetunquipuifus confitentium magna induftria 
obferuare debet, vt intimas cordis difpofitiones intelligcre po/fir. Itaqdn prsefen- 
tia praecipui afFe<^us corpus humanum profligantes examinandi funtjfcilicet quate¬ 
nus morali doiSrina; famulantur. Inchoantes igitur a morbis capitis , alopecia pri¬ 
mo contemplabimur, qu® generatur , quando humores acres capillorum radices 
erodunt. Caput eft Princeps, & capilli funt homines poteftatifubiec^li; ideo quan¬ 
do prauis humoribus, nempe prauis Principum exemplis capilli, ideft fubditi infi¬ 
ciuntur, tunefiatirain luxum difluunt, & foIuuntur. Galuities quoq, cafu capillo¬ 
rum producitur, & priuationem virtutum violentia peccati produdam defignare 
poteft. Iramoveluti iuuenis caluitiem incurrens denu 6 crines acquirere poteft; 
cum fenex, aut difficulter, aut nunquam caluitie liberetur. Affimiliter iuuenis ob 
amifiTas virtutes caluus, rurfum, vi paenitentite, his virtutu capillis exornatur, quod 
fenex difficulter affiequiturjcura vitia fenum Incorrigibilia effie videantur.Habemus. 
enim in Proiierb/js hanc fententiam. Adolefcem iuxta viam fuam^ etiam cum fenue^ 
fit^non recedet ah ea. 
Succedit Epiiepfia confideranda, morbus capitis pr^scipuus, ita a Grecis nuncu¬ 
patus, quia partes fupcriorescomprehendanturialioquin inter varia nomina, qui¬ 
bus infignitur, morbus facer cognominatur.: Oritur hic aflfedus, quando humori¬ 
bus vcntriculoscerebri occupantibus, tranfitus fpirituum animalium intercipitur; 
tuntq; patiens conuulfus cadit, & cum fpuma circa os , ftridore dentium, & tortura 
faciei, toto corpore contremifeere videiur . H^ec affectio proculdubio tegritudini 
fupcrbla; affimiianda efi, .qute re vera facer morbus nuncupari poteft, cum de viris 
fandis, & perfedis triumphum egerit. Item Epiiepfia vocatur quafi noxa partium 
fuperiofuiBjnec praeterrationcm>cum fupernos Angelos proftrauerittlegitur enim 
in faeris paginis. Sedes ducum faper horum de Bruuit Dominas-, Generatur ergo hic 
affedus f^apefbi.T,quando praurhumores inanis gloriola? ad ventriculos mentis fe¬ 
runtur; nimirum quando homo nobilitatem generis, robur corporis, & copiam di- 
yitiarum contemplatur, veJ quando nomine mediocris cuiufdam litterationis fibi 
mirifice ablanditur; tuncenjm omnis motus redje operationis impeditur, & anima 
de ftatu gratijeprteceps cadit; ficq>tremor defperationis,ftridor ir^.,&: perturbatio¬ 
nis, fpuma roaledidionis, & tortura vultus, nempe turpitudo malx confuetudinis 
Introducitur. 
Paralyfis etiam cftaffiedus, qui inter morbos capitisrecenfetur’,&tuncaffligit, 
quando neruia capite defcendentesfenfu»atq; motupriuantur. Caufa huius ^gri- 
sudinis ab humoribus obftruentibus, vel a calore abfumente , vel a frigore confti- 
pante, vel a vulnere continuum foluence dimanare poteft. Per Paralyfim, intelli- 
gendum eft peccatum, quod proculdubio fenfum difctetionis,Sc motum reda» ope- 
yacionis aufert; hocqjab humoribus voluptuofedeledationis mentem obftruetibus, 
yel acaloreauarittej&ambitionis, vel a frigore timoris, & defpcrationis, vel de- 
niq; a vulnere inuidije, & iracundi^ oriri poteft. 
Phre- 
