' - 
€dufp 
cie» tti 
Sirorum 
ex mente 
Seftal ^. 
'M&nBrd ii 
mnitus 
L.%.fhyf. 
$r4fii2 .f . 3 » 
391 
Vlyfsis Aldrouandi 
Gramniaticr5& aliorum plurium , prajter nonnullos nuperos, qui id' ab% vlla rs« 
tJOne negant, Itaq; Aibertus Magnus aliquando prodidit effe qusedamlocam 
Coelo, ad quae dum luminaria perueniunt, maceriam in veero exiftentera quodam¬ 
modo inefficacem reddunt 5 & impediunt, ne inde humana figura refultare poffit* 
Manilius abhac opinione non recedens,his carminibus fuarn mentem exponit* 
Permifeet [Ape ferarum 
Corpora cum membris hominum^ non f eminis illi 
Partus enti enim nobis commune^ Ferifq ^ 
fluis^ ne in portenti noxam pecca ret adulter ? 
Aiira nouant formas, calumqi interfertt ora . 
Quocirca monftra tunc producuntur,quando determinatiu quaedam conftellatio- 
nes inmundum fublunarem influunt; quandoquidem, jetate Albcrti,accidit, vt in 
quadam villa, Vacca vitulum humano capite ederet; qua dc re Pagani hoc monftrfi 
admirari, paftorem quafi tanti fceler/s confeiuro, mox cum Vacca concremandum 
in iudicium duxerunt, Sed huic mifello prsefto fuit Aibertus, qui faeulratis Aftro- 
nomicaeperitus, non humano aliquo fcelere, fed flellarum ccrt« conftitutionis ef- 
ficacia,id genus monftri procreatum atteftans,paftorem ab extremo fupplicio libe- 
rauit. Ampliusalibi Aibertus hanc veritatem aperuit, dum retulit conftellatio- 
nemquodam tempore ad fues generandos dominari,& tunccontigiCjVtinfans 
fuillo capite procrearetur, Hinc forte accidere poteft , quod interdum humani fje- 
tuscum vultu oblongo inftar canis velalterius animalis nafcanrur. Hinc etiam 
elicere pofTumus caufam, propter quam in quibufdam lapidibus qujcdam figurg 
fmulantes humanam faciem, vel alterius animantis a natura delineatje cernuntur : 
quemadmodum Aibertus in libro de Mineralibus exarauic,cumid totuna ab influxu 
c^leftiproueniat. 
Septalius, in Commentari] s ad problemata Ariftotclis, caufam monftrorum effi¬ 
cientem duplicem conftituit, nempeprimariam.&inftrumentalem . Principalem 
ad facultatem formatricem femini inexiftentem fpe(ftarc dixit, alteram vero ad pri¬ 
mas qualitates, coadiuuante poftea imaginatione. His addic fupremam caufam 
nempe Deum optimum maximum, aut vim mali Damonis , & ab his malam qualita¬ 
tum proportionem non arcet,de qua paulo ance fermo eft habitus; qui igitur fupre¬ 
mam tantum caufam intuentur, magis cum Deo , quam cum Ethnicis fapientibus 
philofophantes, fummo Opifici nihil prorfus fortuitum efle tradunt : cum diu/na , 
mens certo fine, 5 ? inftrumencis, ceu medijs operans, reda via femper incedat ,65 
natura mutationi ,&alterationi obnoxia femper illi obtemperet. 
Hcec Natura igitur, licet iuxta feriem mundi inferioris ,a confuera legedefle- 
dere videatur, nihilominuseftaduertenduro,quod vidiuini fpiritusrapitur. Ideo 
hac ratione nixi, monftrofos partus, permittente Deo, foepediuina flagella praece¬ 
dere, feuprsediccre promulgantjquemadmodum in Rubrica Pr^nfagiorum cxpli- 
cauimus. Ad rem Dinorhus in Aduerfarijs feriptum reliquit, quod co anno , quo 
Coriolanusin exilium adus fuit, multisprodigijs Vrbs fuit perterrefada, dutn 
monftrofi, & vix credendi partus hominum, atqi pecudum in lucem prodierint j 
moxq ^ dira lues hon fo Ium homines, fed etiam pecudes, rnaxima clade inuafir. 
Neq; ab hac fententia valde recedit Ambrofius Pareus, dura feribic monftra aliqua ^ 
elTe, quibus aliquid diuiniinefte videtur, & h^ec ex generali monftrorum caufa ori¬ 
ginem non ducunt; ficqj caufam monftrorum aliquam peculiarem referre non pof- 
funt, quippequoe ab opera fupremi Numinis dimanant. 
Neq; hinc arcenda eft vis D^monum, quam clariffimus Licetus in caufa decima 
tertia monftrorum collocauit; fiquidem in procreatione monftrorum, polfunt Dae¬ 
mones varia animalium femina prolificain vterum deferre , & turpiter inuicem il¬ 
la permifeere 3 nec non varias caufas huic generationi neceifarias fimufcopulare; 
nimirum applicando adiua naturalia paffiuis naturalibus, &arcendo qu^cumq! 
hancadionem,&paffionem impedire poflunti, ^ 
Ad pra-didamcaufam efficientem nonnulli caufam mftrumentalem referunt,' 
quam Aibertus Magnus rualitiam contincntis appellauit; Id poftea a Regentibus 
Parifienfibus in qu?^ftion»bussd fecundum librum Phy ficorum explanatum fuit s 
his 
/ 
/- 
