Monftromm Hiftoria. 
73 5 
B «Ifuamquod etiamfi fani inopes, quam diuiies ? & magnates moriantur; attamen ob 
famam, & dignitatem mors Principum magis, quam Plebeorum confideracur, 3 c 
obferuatur. 
Quando autem dicebatur cometas pendere a caufanaturalijabfqj relatione mor- „ . . 
tis alicuius ; refpondendum efl:, quodeaufa earum proxima ad mortem Principum 
refertur, fed tanriicn prima eorum cadfa mouens fortitudinem martis fignifiGat,qui 
mortem potiffimunfviolentam defignare folet ,& tunc mars in commotione eleme- ^ ^ 
torum fuum Dominium exercet. Ipfe enim cum dominetur periodo, caufam inte¬ 
ritus quodammodo producere videtur. 
Demum quando Quaerebatur, vtrum cometa mortis fignum ,vel caufa eflfet ? re- 
fpondendumeft cometam eife fignum non caufam: namq; dominium martis pra;- . 
lia, mortem» & populorum rixas fignificat: etenim ob nimiam ficciratem,&calor6, 
ingentes irarum motus concipiuntur; hinc gentes animoffe,&ad pugnas procliues * 
redduntur: ideo fignificatio cotnetse prius martemrefpicit, qiiiin caufa bcUi,& de- 
F ftrmaionis popubrum elfeperhibetur. 
ADMIRANDA CHASMATVM 
varietas. 
C4uf4 kid- 
ffts Cali, 
R-ETE R ttionRrificos cometas inulta quoque eflent conlideranda, 
veluti clypei,faces, ^ c?rera ignita huius generis, qute inter caelcRia 
monftra a raeteofographis rCeenientun Nos tamen in pra?fentia 
hiataSjfeB chafffiara tanquam maiori confiderat ione digna memora¬ 
bimus. Apud Grajcos ;^oeVt*fl6 vel hiatum, vel hiationem hgni- 
Bcat .vocabulo dedudoa verbograeco ^^ahcohUcOiSc hio : hipc^ct(fiLca,Tlct?y apud 
Ariftotelcm legitur in libris dc Coslo, & mundo,& denotator terrserootusjquonia 
duta hic generatur, terra aperitur, & quemdam veluti hiatum edit; vnde meteoro- 
Jogicihoc nomen ad quafdam cosleftes imprefliones tranftulerunt, & prfcipue 
quando Goelura dehifcere, & hiatus quofdam,f. u voragines oftenderc videtur. 
Quandoquidem quando exhalatio crafTior, «Sc turbulentior nigredinem quam¬ 
dam intus condpit,exterius veroob viciniamluminis rarior,& candidior apparet; 
tunciiixtahanCdiuerfitatem , fpecies profundiorisrei in Coelo repra?fentatur,qua? 
ab hiatu , aut voragine nihildiftare videtur : tunc enim fir,vt albedo vifionem ve¬ 
hementius feriar, eaqj ratione propinquior oculis videatur;ni®redo vero exhala¬ 
tionis,propter caufam oppofitam, longiori inreruallo ab oculis diftare, & quodam¬ 
modo hiare creditur : quapropter Vulgus harum caufarum ignarus htee Coei i cha- 
fmata tamquam monftrofa vehementer admiratur. 
Neqifolum chafmata, fed alia non pauca huiufmodi fimu|acra interdum eodem 
[ in loco fpedantur, veluti foue®, feneftr:», dolia , &alia huius, generis, quorum ra¬ 
tio cum hiatibus eadem eft, diuerfitate folius inter fe partium nigredinis, &albe- 
dinis fufeepea. Nam accidit perfa»pe ,.vc aliter, quam in chafmaribus album ,& 
nigrum confpiciatur. Interdumenim album erit intus locatum, & nigrum extra (i- 
tum,interdum vtraque,iuxta fe pofita, quandoque etiam aequalia5& nonnumquam 
in«qualia,longis excelfibus inter fe diftantia/ 
Hicc autem tanta varietas rot, & tantorum Coeb’ monltrorum , & imaginum in 
caufa efle folet,eadem plane ratione,qua aliquando obferuamus fub camino 6am- 
mam diuerfimode fumo permifccri; vnde ex hac mixtione multarum rerum effigias Cauf^ alif, 
refultant; fic enim exhalatio turbulentajl^ cra0a aeri permixta non diffimilia fimu* 
Iaera reprsefentat. 
Verum quod ad Chafmir^ illud etiam prajdi(ais addere non erit inutile, 
nimirum ex illis interducn torrium quorumdam imagines excidere,quie a Mereoro- lEffttiuU 
graphis effluuia chafmacum nuncupantur,vt in iconibus fuo loco reponendis often- qutdJinu 
Q q q detur. 
i 
