12 
m 
ae obortus calidior, versus decimam horam plerumque segnior frigidiorque, paulo post de¬ 
ficiens aut rarius ad noctem usque spirans, quem, vento alpino trans Sirocco similem, 
rustici Sonnenwind aut F b n appellant. Notus vero dum aestate flat pluvias vel tempe¬ 
states afferre solet, autumno serenum coelum pollicetur; Caurus quoque aestivo tempore in- 
temperiem minatur. Eurus id solemne habet, ut noctu plerumqne sileat, mane Insurgat, 
iam nona decimave ante meridiem hora deficiens, dum vero cum jipso sole exordiatur 
coeli sudi praenuntius- Omni fere anni tempore, frequentius tamen vere et autumno 
ma coeli pars gravibus extensisque tegitur nubibus, quas Howarth stratas cumulosque 
vocavit' hieme omnis coeli ambitus saepissime nubibus vel turbido aere velatur, quibus 
tamen aut imbre aut nive dejectis, profundum coeli colore limpido cyaneo, qualem iu 
Hesperia pictores celebrant, tingitur. Eumdem coeli aestivo tempore pulcherrimum colorem 
et serenitatem tabulis suis conciliavit, naturam aemulans, egregius, qui plures annos no¬ 
strae urbis in vicinia degit, pictor Claudius Lauranus. Sunt vero coeli vicissitudines 
quam maxime subitaneae atque versatiles; ubes nimirum derepente augentur comminuun- 
turve, ventis rapide bucilluc agitatae; fulgura ingentibus concomitata tonitribus frequenter, 
praesertim Iulio, Augusto et Septembri profunde ruunt. Libonoto vel Austro spirantibus, 
aut coelum [tonitrua parturiens extemplo grandinibus * *) ex Occasu hiberno furentibus 
infestat. Aeris calor , dum talia accidunt, plerumque mirum in modum dejicitur, ita ut 
ipsis aestivis mensibus algorem quasi experiamur, thermometro a vigesimo Reaumuriano 
gradu ad quartum quintumve delabente. Hieme vero eodem modo caloris vices sunt valde 
conspicuae, quam ob causam nivem nonnunquam sat gravem quinque mensium spatio 
quinquies aut sexies liquescere videmus, non sine magno segetum detrimento. Haec omnia 
pendent ab agro versus Septentrionem inclinato , multum supra mare elevato et ab alpium 
objectu. 
A, 
III. Terra. 
— .Ager Monacensis quum plantis spontaneis nonnullis, quas proprias sibi alit, atque uni¬ 
versa vegetationis quam exhibet physiognomia, peculiarem naturam prodat, haud mirum, 
eum multum valere in plantas horto cultas , quam ob causam nonnulla de eo in genere af- 
.) Memoratu est dignissimum, grandines in omni Bovaria alpibus subjecta certis tractibus agros sylvasque devastare, qui- 
bus ob hanc ipsam causam minora tributa imponuntur. Primus grandinum tractus ( Schauerlinie, Schauerstrich) 
}uxta summa alpium cacumina Tirolensibus confinia procurrens in frigidas, procellosas et incultas regiones extenditur; 
secundus alpium pedes sequutus] in planiora descendit, inde a Lyco flumine et a pago Schwabsoyen ad pagos Uffing 
*t Sindelsdorf porrectus , agros versus Meridiem a Tolz oppidulo sitos devastat, unde ad pagum HolzkircheIS pro¬ 
gressus , Mangfall fluvium sequitur ac Rosenhemum oppidulum lacusque Sirassee et Chiemsee infestat; tertius prope 
montem Peissenberg incipit, agro Weilhemensi et lacui Wurmsee ingruit, tunc Loisach fluvium sequens ad Wolf- 
rathshausen oppidulum usque pervenit indeque Isaram fluvium transgressus versus saltum , quem Griinwalder Forst 
dieuot, atque agrum Monaceasem defertur. 
