Ingenium humanum quanta sit fortitudine praeditum quanta nohilitaie nil est quo doce¬ 
amur evidentius quam literarum historia. In omnibus enim generis humani proferendorum 
scientiae finium conatibus divini quid non sine admiratione agnoscimus et animum, qui 
sapientia magis quam alio quovis commodo gaudeat atque commoveatur, tamquam summo 
creatore dignam imaginem laeti veneramur, sive per sublimes Philosophiae semitas rerum 
summas notiones, sive, experientia duce, internam Naturae indolem consectelur. Flures 
tamen sunt, qui de rerum naturalium cognitione augenda satagant, nec immerito, quippe 
qua vitae nostrae fundamentum atque conditiones et quasi corpus rimantur. Nec diffi¬ 
tendum, in ea scientia, quam Historiae naturalis nomine complectimur, genus 
humanum monumentum exegisse eximiae sollertiae, sensus acerrimi, judicii subtilissimi, 
eo quo moies quoque, veritatis studium, animi fidem, perseverantiam mirum in modum 
exerceat laude dignius atque, uti ipsa Natura, quam pertractat, nunquam moriturum. Ac 
in rerum quidem naturalium disquisitione animum generis humani a principio quasi in 
plantas conversum fuisse constat; nec mirum, nam plantae non solum multiplici usu ac 
emolumento primis hominibus se commendabant, sed singulari quoque gratia ac venustate 
eoium mentem delectabant atque demulcebant. Ita factum est, ut jam prima aetate homines 
vegetabilia circa ipsorum domicilia colerent non commodi solum causa, sed quod deo¬ 
rum donum et rem ipsis amicam haberent, quin animum illis atque amoris sensum attri¬ 
buerent, quam ob causam et singulorum hominum et universarum gentiurn mores et con¬ 
ditiones plantarum cultura tamquam in imagine interdum exhiberi credere fas est. Ita sane, si 
hortorum historiam et qualia inde a priscis temporibus ad nostram aetatem usque incremen¬ 
ta ceperint accurate cognita haberemus non solum Botanices fata dijudicare possemus, sed 
ipsarum gentium ingenium conditionemque luculentius inde perspiceremus. Primos omnium 
hortos eum in finem condiderant, ut vegetabilia usui domestico et aegrotorum medelae acco- 
modata aut sensibus grata ibi colerent, quum vero, disjecta medii aevi caligine, per Europam 
Universitates exurgerent, hortos, quos medicos vel botanicos nominant, in pub¬ 
licam disciplinam instruxerunt. Quo plura vero, literarum studiis ubique faustissimo 
omine divulgatis atque excultis, plantarum genera innotescerent, quae Deus divina 
lege efiormata atque per orbem terrarum sparsa humano generi exhibuisset, eo nobiliores 
1 
