V O O R R E D E. xxxi 
Land zekere fchatten aan te wyzen, waarop nog oit iemand gedagt heeft, 
en dus meenig huishoudelyk voordeel te doen. Even het zelfde zoude uit 
een naauwkeurig onderzoek van de zoorten van Zand volgen, want het 
is bekend dat er Metal- of Goudhoudcnd- Zand gevonden word, eil dat 
men in latere tyden eerft zulk Zand ontdekt heeft, waar over men voor- 
tyds onkundig heen liep. Hoe veel meer zoude zodanig voordeel ten op- 
zigte van het Ryk der Steenen plaats vinden, als men in de Kabinetten de- 
zelve ten opzigte van hären gepolyften ftaat, in tegenftellinge van hunne 
ruwe gedaante, leerde kennen. Hoe meenig ftuk Jaspis, Agaat, of Gra¬ 
nit , of Marmer heeft lang ftil in den grond geleegen , terwyl ’er nie¬ 
mand was, die uit de ruwe geftalte van die Steenen vermoeden kon, dat 
ze gepolyft zynde zo pragtig ’er uit zouden zien ? en hoe dikwils körnen uit- 
heemfche Kenners der Natuur, en dragen uit andere Landen hunne Bezitte- 
ren de befte Steenen voor den Neus weg? (?) 
Lloe dikwils heeft iemand op en in zyn Grond en Land de heerlykfte 
zaaken, en hyvalt noit opde gedagten om ze op te zoeken. In der daad een 
naauwkeurig onderzoek der Natuur, en een vernuftig gebruik van een Na¬ 
tuur-Kabinet, ZOude Zeer fckielyk meenig voordeel ontdekkeil (£). 
Het is dus onnodig om van de Metaal - Stuften te fpreeken, want een 
iegelyk ziet nu wel, hoe nodig deezc w etenfchap in de Bergwerkskunde is, 
en 
(/) De Italiaaners , byVoorbeeld, die met Korfjes, Muize-vallen, en dergeiyke Waareri, doorDuitfch- 
l an d trekken, en te gelyk goede Kenners van ruwe Steenen zyn, hebben in hunne te rüg Reize dikwils 
het Duitfch-Gebergte doorgekruift, en, gelyk onder anderen vari den Vermaardcn Ficht eiberg in het Bai¬ 
reut [che , een meenigte van fyne-Steenen, als Robynen, Sapphiren, en dergeiyke, als mede Goudhoudende 
Steen-korreltjes weggevoerd, waar mede zy weder in hun Vaderland hun Voordeel gemaakt hebben, zo 
dat eenige onder hun aanzienelyk Ryk geworden zyn. 
(£) Het is zeer pryswaardig, dat verfcheide Steeden , en Academien zeederd eenigen tyd begonnen 
hebben ten nutte van het Publykniet alleen Natuur-Kabinetten op te ftellen en te Verzamelen, waar in zy 
voomaamentlyk alle Voortbrengzels van hun eigen Land in goede Monfter-Stukken vergaderen , maar ook 
<x Per- 
