?o8 
. 3, 3 . ' a J ; - • * ; \\ V. 
DE IN. CLVSIS A Q^V OSIS* 
§. XXXI. 
Non minores, fatemur, in expandendo expellendoque e corpori¬ 
bus aere, caloris funt vires, nifi modo illae antliae virtutem fuperare 
dicendae funt. Nifi enim fallimur, primus omnium eamdem vim calo¬ 
ris acutiffimus demohftrauit boyliys*, educto ex eadem per antliam 
aere, expanfae quidem, at calore adhibito, penitus ruptae. Vt iam 
non fufius ex Phyficis repetamus alia, pari modo cum aeolipilis, fphaeris 
vitreis pariter ac cupreis ab eodem Auctore illuftri, ac aliis, hunc in fi¬ 
nem facta experimenta. 
§. XXXII. 
Sed, in fpecie quaedam huc colliniantia experimenta, porofitatem 
corporum demonflrantia, adducamus, vt decus hypothefi Fifcherianae 
maius, et lux veritati fplendidior accedat. Ne longi vero hic nimium 
fimus, vel ipfos humeros noftros huic ferendo oneri adferamus, otium 
in hoc negotio nobis faciet ingeniofiffimus wolfivs**, experimentis 
fuis hanc in rem quam folertiffime inftitutis. Nempe vt eamdem ipfe 
Vir Cei. porofitatem corporum cognitam haberet, varia partim abietis 
et betulae frufta, partim fuberis et corii portiones, imo fructuum nu¬ 
cleos obferuationibus applicauit, viciffitudinem phaenomenorum in va¬ 
riis hifce corporibus notaturus. Quas vt apte fingulas faceret, primum 
aquae, antea iam per antliam aere liberatae, et in hunc finem afierua- 
tae, praedicta corpora folida commifit, iteratam de nouo cum admixtis 
illi corporibus peregrinis aeris eductionem inftituens. Quo facto, vere 
in forma veficularum, e corporibus praedictis, exeuntem vidit aerem, 
et ne dubitaret, in haec fpatiola, ab aere libera, ingreffiim fibi fumfiffe 
aquam, admiflo per campanam aere, exemtisque corporibus illis, gra¬ 
viora illa multum, quam antea fuerant, expertus eft. Eam quam con- 
clufionem vel oculus teftis eum edocuit fatis, quando et quantitatem 
aquae defeciffe, et colorem priftinum corporum, iam grauitate hauftae 
aquae fundum petentium, variafle fimul vidit. Imo, quod curiofifli- 
nium momentum annotat idem, vel per ipfam corticem nuclei malorum 
armeniacorum, in nucleum ipfum aquae deriuationem factam, refert. 
§. XXXIII. 
Adaequata videntur ifthaec experimenta demonftrandae huius hy- 
pothefeos nonae, modo applicatione ad fuccina facta, valere poffent, 
quod nunc fedulo inquiremus. Namque enim, vtrum pari ratione in 
* Vid. Nou. Experim. de Vi Aeris Eia- ** Vid. eiusdem Verfuch zur Erkentnifs der 
(fic. Exper, V, Natur und Kunft Part. i Gap. VI §. i6i feqq. 
■ horum 
: ,C.. . ' : _ ’ . ' ; ' ’ 
e 
