223 JACOBI ZANONII 
rique Botanici illius aetatis, qui Orientalem Indiam perluftrave- 
rant, herbam hanc vivam , aut etiam fentientem appellarunt; 
effi giem accuratam ex commentariis Matthaei a S. Jofeph de* 
promptam tradidit Zanonius, cum ea, quae in Horto Malaba- 
rico paucis poft annis edita eft, planiffime congruentem * Nos 
ad verum exemplar defcriptionem confecimus, quod exficcatum 
quidem, fed omni ex parte perfedkmn, aliquot ab hinc annis 
ad Parentem noftrum ex Batavia miffum eft . 
Radix huic herbae gracilis, & longiufcula eft, multis ad 
imam partem tenuibus fibris inftrufta. Ex hac duodenae, for- 
taffe etiani plures, emergunt frondes, quarum fingulae ex multis 
particulis conflant, eidem nervo geminato ordine inhaerentibus , 
ad infimam partem minoribus, deinde gradatim ad fummam 
ufque amplioribus, in fupina facie viridibus, glabris, nonnihil 
incurvis, ut in Lonchitide, valde confertis, nullaque ad extre¬ 
mum polita imparem earum numerum faciente. E medio fi> 
liorum cefpite tres, quattuorve thyrfi efferuntur, graciles, 
hirfuti, quinque, aut fex flofculos fuftinentes, calyce pariter 
hirfuto , & quinquepartito nixos j flores ipfi grandiulculi funt, 
& flavi, in quinque partes divili s an totidem petalis diftindtis 
conflent cognofci non potuit. Malabarici Horti fcriptor, rubram 
notam lingulis florum foliis infcriptam refert s fed in noftra plan* 
tula jamdudum evanuit propter vetuftatem; fruftus pene rotun¬ 
di funt, minutis feminibus foeti. De hac eadem ftirpe Mat¬ 
thaeus a S. Jofeph ad hunc modum verba fecit* 
Mirabilis herba invenitur in regionibus Malabaris , vocata a 
Naturalibus Tota vari: ob oculos ibidem mihi venit die oltava S. 
Jo: Baptiflx anni \^M • Tarvula herba efi , habens folia quafi Ta* 
martndorum , lavia , aliquo paffo lanugtnofa: flores itidem -parvulos 
producit , colore flatos , - & in interiore foliorum lineis rubris depi - 
ftos ; odore autem fua^iffimo , ac fi ejfet odor pyrorum maturorum per- 
feSe olentium : fimiliter producit femina valde parvula . Mirabilis 
videtur fane , ac fi fenfum aliquem haberet , & animali polleret 
virtute ; nam fi leviter tangatur , digitis attrectetur , moventur 
folia , & ad invicem inter fe clauduntur: fi vero ramulus leviter 
palpetur, ille tantum movetur , & per inferiora clauditur ; fi tota 
planta fortiter tangatur , tota movetur , & clauditur . 
Quod reliquum narrationis eft pr^termittimus 5 ea quippe ver- 
bofior eft, inepta quaedam de virtutibus hujus herbae, & vix credibi¬ 
lia edifferens, ex fallis, ut videtur , Barbarorum opinionibus duxfta. 
- \ Todda 
