LETTRES INÉDITES DE PHILIPPE LE BEL. 257 
clericum, adeant quantum ad bona, donec vocato procura- 
tore domini Régis, et plene auditis et intellectis ejus ratio- 
nibus contra clericatum seu tonsuram dicti Arnaldi, 
pronunciatum fuerit super clericatu* Et tune etiam, si, a 
pronunciatione tanquam injusta procurator domini Régis 
crediderit appellandum, hoc sibi liceat, et, appelatione pen- 
dente, nihil innovetur. 
Omnino conclusum est quod alif^uo delinquente, si de- 
prehendatur in presenti forefacto extra habitum clericalem, 
licitum est potestati deprehendenti in ipsum secularem jus- 
titiam exercere. Si vero fuerit deprehensus, et refertur 
questio de clericatu, relinquatur episcopo cognitio seu accu- 
satio; nec in questione criminis, habebit necesse vocare 
gentes domini Régis, licet ejus interesse possit, propter 
immobilia que possunt cadere. In casu vero quo de collu- 
sione teneatur, gentes Régis possunt adesse si velint, non 
tamen ut pars, sed tanquam illi quorum interest ne fiât col- 
lusio ; et potes t appellare procurator regius ab illa sen- 
tentia que prima facie presumitur ex premissis per collu- 
sionem lata, et hoc, nedum propter interesse bonorum , imo 
etiam propter interesse publiée vindicte, et maxime, cum 
delictum est perpetratum in personam régie jurisdictioni 
subjectam. 
Si vero de clericatu sit questio, et non sit persona de qua 
contendatur in possessione clericatus, remanebit pênes 
curiam secularem quousque de ipso vero clericatu l'uerit 
plene cognitum et pronuntiatum. 
Si vero in possessione clericatus sit, pênes episcopum erit, 
donec questio laycatus, quam poterit movere procurator 
regius, coram episcopo vel ejus officiali fuerit terminata. 
Et semper intelligimus quod in possessione clericatus, in 
omni parte processus procurator regius vocetur, alioqui.sen- 
tentia lata super clericatu non valet. 
Actum Parisius in parlamento domini Régis, et recitatum 
per dominum Petrum de Gapella et magistrum Egidium 
Camelini, clericos domini Régis, in festo beatorum Gervasii 
et Protasii, anno Domini M" GG'' XG", in presentia domini 
