iS STIRPIVM HISTOHi 
conferuare,velphthilicisprodeflequeat. Atque his & fimilibus de Caulis quam dubiiim 
& incertum lit de facultatibus ftirpium ex x^P^arpicr/aoTc, liuc lignationibus aut lignaturis, 
v t appellant, iudicium, abunde mamfeftum. Non delinit tamen qui veteres harum etiam 
rationem habuifle opinentur, atque idcirco Orcbicsomnes ad venerem excitandam com¬ 
mendatos, quia radicum fibris duo globuli inftartcfticulorum adhaireant: Mercurialem & 
Phyllon mares,ad mafculorum: feminas, ad feminarum procreationem conferentes habec 
ri, quod hi lexusin feminibus ac floribus euidenter apparere videantur. 
Et fieri haud dubio potuit, vt veterum nonnulli quandoque lignationum rationem ac 
confiderationem habuerinqfed pracipue illi, qui Asgyptiorum ac aliorum prxftigiatorum 
fuerunt feftatores; quales mendaciis ac nugis medicam materiam contaminafle teftatur Ga- 
lenusiEt hanc ob caufam illis parum quoque,aut nihil deferendum. Quod fi vero &: fortui- 
to calu vires quandoque lignaturis relpondeant; non tamen idcirco tuto,certo,aut perpetuo 
ex iis, qux pro lignaturis habentur, facultates cognolci, aut mamfeftas fieri conlequenseft: 
Satpenurnero facultates multum differentes, lignaturis repugnant,vtfupcrioribus exemplis 
fatis dilucide oftcnlum. Atque idcirco quoque lignaturis nullatenus fidendum eft; nili ex¬ 
perientia adftipulctur. per quam de facultatibus medicamentorum iudicium certius de¬ 
promitur- vt luperiore capite quoque lcriplimus. 
J? ualitcr per experientium medicamentorum fwiplicium facultates 
cognofccnda. C a i>. x 11. 
"T\E experientia vero fupcreft vt paucis agatur. H.rc autem de nonnullis facultatibus fola 
& certillimum quidem iudicium facit: de aliarum vero virtute decernit.Tlieriacorum 
liquidem, Alexi pharmacorum,& Catharticorum liuc purgantium vis, per (olam experien¬ 
tiam cognita eft. Experientia autem dicitur,eius quod frequenter eodem modo vifum 
eftjComprehenlio atque memoria: Siue, Notio qua: ex crebra fimilmm euentuum. oblerua- 
tione habetur. Non etenim quod femel duntaxat, fed quod frequenter ac limihter, ea¬ 
dem rerum omnium concurfione,fiepius euenent, experientiam gignit. Vt etenim ex mul¬ 
tis experimentis ars conflatur, & Theoremata comparantur: ita lingula experimenta,ex 
multis oblcruatiombus confiant. Illud autem de quo experimentum laciendum iim- 
plcx elfe debere,non miftum,Galenusdocet:&in hs periculum faciendum,qui inculpata fa- 
nitate fruuntur, aut in iis,qui, quoad fieri licet, quiun maxime fimplicibus tenentur morbis, 
Aliorum liquidem admixtione,vmus alicuius vis atque potentia facile ita retunditur, vtco- 
gnofei pequeat. Vbi autem aftc&us complures vnumargrotum torquent, ac male habent 
cui malo medicamentum profuerit iudicare, difficile eff. 
lam &£ hociplum medicamentum, cuius periculum faciendum , & quod experimento 
examinandum,omnis aliena:qualitatis expersfitnecefle eft: Aliena liquidem imbutum 
non ita facile autcito vim luam cxcrit: vcluti enim (exempligratia) li Mandragora,Hyo- 
fcyamus,aut Cicuta vehementer calefafta corpori admoueantur, iplum non refrigerare,fed 
excalfacere ac propemodum vrere fentientur. qua: alioqui refrigerant & ftupefaciunt. 
Diftinguendum vero eft & illud, quod ex accidente, ab eo quod primario ac per fc effi¬ 
citur: Nam aqua, qua natura fua ref rigerans eft, nonnunquam calorem rcuocando, iplum 
intendit: Si enim .medio xftatis tempore luuenisbene carnolus ex diftentione neruorum 
male habens,multa aqua frigida perfundatur, calore reuocato naturali, fanitatem confequi- 
tur, vt Hipp. Aph.xxi.Iib. v.teftatur. Verum hoc frigida non fua vi praftat aqua,fed ex acci¬ 
dente tantummodo,calorem videlicetreuocando & intendendo. 
Simili modo & calidorum nimius vfus quandoque refrigerat ; excalfacientem videlicet 
humorem digerendo, quo reloluto, corpus refrigeratum , effeminatur, aliaque confequun- 
tur, quas Hipp. Aph. xvi.eiufdem lib. refert. Et hxc quidem de ratione, qua experi¬ 
mento vis ac facultas cuiufque medicamenti inquirenda ac inuemenda. Quod livero ratio 
etiamadftipuletur,tantoexperientiacertiorhabenda. Namficutexperientiadelatione m- 
uentorum virtute decernit: Ita experientia a confentiente ratione non exiguum ornamen¬ 
tum ac firmum ftabilimentum accipit: ii modo accedere queat. Sed fiepe talis eft facultas 
vt rationis examen non admittat; veluti fubftantia: eflentiam confequentes,quxfolo expe- 
rimcnto(vt prius dichim)cognofcuntur, nec rationem admittunt. 
De facultatibus alimentorum. Gap. x i i i. 
PO s te a q_va m de facultatibus medicamentorum egimus, conlentaneum eft alimen¬ 
torum vires explicari; vt videlicet enumeratis corpus noftrum alterantibus, ea: quoq. de- 
lcriban- 
