Menfes e 
fio eant t a. 
Secundas 
txpclletm 
S>I£<x«. 
Lac gene¬ 
rantia. 
S emeti ge¬ 
nerantia. 
11 . STIRPIVM H I ST O R I 1 
mixta intenfocaldre induratum, veluti calculus eft,id nec calido nec frigido chfTolui potcfl: 
tritura tantummodo comminui ac atteri potelf Dura namque corpora ab inuicem, &: ab af- 
perisatteruntur.Nullum autem efl,quod intracorpus affumptum ,afpcritate fua calculum 
atterere aut comminuere queat. Tametli enim lapis ipongise ,&lim ilia alia afpera, hunc in 
icopum anonnu His exhibeantur, y ullatenus tamen ad renes aut velicam perueninnt, cum 
eo liquida tantum deferantur. Lithontryptica idcirco ac calculum comminuentia ea 
tantum vere funt,qua: cohaerentes arenulas d dio lue re ac expellere queunt. & talia quidem 
lunt diuretica quaedam calida ac ficcatenuiumquepan:!um,acria quoque,fed rem illius &ii- 
mul amaritudinis nonnihil obtinentia,vt Virga aurea,qua: crudos lentosque humores, vri- 
narios meatusobliruentes, expurgat, &c arenulas cohxrentes difloluit. 
Qu^ menfeseuocantjfiuel/ayUHpctfVa^^t, calida lint,ac tenuium partium oportet,vt cru¬ 
dos humoiesconcoquant ,craflosvcroac lentos attenuare ac incidere valeant, & meatus 
expurgando ab obflrudhone liberare: qualia funt omnia proprie diuretica.qux menfium ex¬ 
purgationem etiam promoucnt.Quod fi vero eadem graueolentia aut amara, hoc pncftan- 
tiora emcaciora futuTa.Graucolentia fiquidem vterum deorfum deprimunt: veluti luaue 
odorata fuidiun trahunt; At furfum trahentia ad menfium remoram faciunt: deorfum verd 
depnmctia eofdem ciunt,veluti Ruta,parthenium, chalbanum,fuccus medicu^caftorium, 
aiiafimiha. Amara vero etiam valentius quam alia menfes euocant, quia magis expurgat, 
li quidem cum tenuitate fubftantia:&: acrimonia coniun&is, talia fuerint, veluti fabina,ari- 
ftolochixomnes,Myrrha,&fimilia ; talia enimcraffaattenuant atque diffundunt,vias ac 
orificia venarum potenter expurgant. Sunt ver o aha,qua: menfes,fed per accidens, 
promonent: veluti qux corpus longo morbo aut alias extenuatum reficiunt: aut qua: idip- 
fum nimi« calore reficcatum refrigerant ac hume&ant. Cum enim ob fanguinis inopia aut 
paucitatem,menfes prodire nequeant,corpus ali optimis alimentis fanguinis copia augeri 
debet, vbi vero cahditas adures ac reficcas ianguine abfumit, frigidis ac humidis caliditas fic- 
citasq. teperada,&ad temperie fanguis reuocadus,vt tenuior,aptiorq.ad fluxiones reddatur. 
Cf ua: vero ypy .*,fiuc eft,fecundas a partu relidas expellunt, nec non & foetus 
mortuos,eadem funteum iis quae menfium purgationes procurant, potiffimum qua: poten- 
tiora,cahdanempe,tenuium partium, graueolentia, ac cum acrimonia amara, pradertim fi 
in maiore quantitate & frequentius propinentur. 
Galenus diureticis ac menfes rnoucntibus annumerat. Sunt autem haec, eodem 
auctore,uuorum generum.quxdam tuffim fcdanr,aliaprouocant: Qua:etenim ad craffos 
lumores c thorace excreandos faciunt, tuffim vna excitant: econtra, qua: tenues humores 
lncrailant,eandem (edant. Nam qux excernuntur, ea cum tuffi&excuffi aeris impetu ex- 
pc unrur. Calida autem & tenuium partium, aeextenuandi naturam habent, qux aderafe 
orum excrementorum thoracis expurgationem adiuuant;Vthyflbpus,feabiola, marru¬ 
bium, Incisae nelenij radices. Sunttamen & alia quxdara mediocriter thoracem ex- 
purgantia,non multum calida,nec impenfeficca.fcd nonnihil humeaantia,vellaltem,qux 
exaipcrata lunt,lenientia,vt funt glycynhiza, vuxpaffix, caricx&(imilia dulcia, qux reiic- 
ca.it 1 ius iubmdc prxltant: longe iiquidem commodius e thorace excremera humidis quam 
liccis educuntur. Conueniuntetiam thoraci ac pulmonibus medij generis diuretica, 
qux i rigida lunt, tenues humores incraflant,& tuffim fcdant.vt funt Cucumerariorum fe¬ 
mina, nue ei nucum pinearum,& iimilia. Prxcipue tamen tenues humores incraflant, 
ac tuliim ledaut,narcoticam vim obtinentia,veluti Papaueriscodia,ex quibus varix compo¬ 
ni ones apud Galenum lib.vn.de med. fecundum loca, tuffim fedanres. 
Lactis ac feminis.eftcdrices facultates partimm alimentis, parti m in medicamentis, Ga- 
eno teltCjIunt.Laftisquidem generationem promouet cibus plenior & aCWc, fiueboni 
iucci,&; paulo quidem calidior ac ficcior.fipituitofus linguis ac frigidior iit: humidior verd 
ac minus calidus,fi bdis infefta. Medicamentaautemlacprouocantiatenuiumquoqucpar- 
tium ac calida,&iis,quxvr‘nasp r op r idmouent,affimaatquevicina,fedtamen mitiffima.vc 
m r antc 11 lemina, toenicuh vero non modo femen,fed &fuccus. Vehementiora.&qux 
e i U ° Can n’ ‘ ia ‘ S S encratl0ncm impediunt. Nam quibus menles feruntur, his in 
mamillis lac nullum aut exiguum admodum colligitur. 
Semen autem generat prxter alimenta optimi fucci, & quxeunque fanguinis copiam au- 
lda n0I j adll ? odum fi^aded Hatuofa: vt, bulbi, legumina pleraque, orchies, e- 
uca.Et haftenusquidem de his,qux ad tertij generis facultates referri contingit. 
De Jjntartu facultatibui. Cap. v i i t. 
Deferentes ac valde diffimiles quarta: diftx facultates a fuperioribus funt: Non 
etenim ex primarum qualitatum ali qua dependent: neque fecundis aut tertiis fuccedur, 
fed 
