id STIRP1VM HISTORIA!. 
riurrt , ac ctgpi&in d.fiue rarefacientia. Hxc enim quicquid in partibus dolore vexatis, fiue 
acrium, fine lentorum, aut crafforum tenuibus poris infarsorum humorum inharret: vel 
etiam quicquid vaporofi,craffi, aut frigidi fpiritus exitum non inucnicntis inclufum eft, 
cuacuant, digerunt, rarefaciunt, extenuant, concoquunt, & xquabile reddunt,vt Hos Cha¬ 
in armeli,lac tepidum, & oleum anethi num; Galeno teftc. 
Narcotica. Narcotica Napnama, haud proprie dolores mitigant,nec dolorum caufas auferunt, fcd 
partes frigore luo llupelaciunt: Eft autem ftupor paulo minus quanr infenfibilitas aut len¬ 
ius priuatio. Hac eadem vero & t/7n>4)TiKa',id eft,lomnum conciliantia Huc fomnifica,ac jye- 
Tafpogdigfiucgrauem loporem epota adferunt. Refrigerant autem hac omnia vehe- 
mcntcr,ac quarto quidem ordine,Galeno veteribusque aliis teftibus, iic vt non modo fen- 
fum obllupefaciant, fcd & fi paulo liberalius ebibantur aflumanturve, mortem adferant: 
qualia lunt opium,hyofcyamus,mandragoras. Videntur tamen non tam fola qualitate ex¬ 
treme & quarto ordine frigida hacc efficere,fed & a fubftantia: quadam proprietate acclfen- 
tiaconcurrente prxftarc.Nam frigidorum multorum qualitates fepenumero calidorum ad- 
ieSione cotem perate obtunduntur,fic vt nullaaut exigua refrigeratio ab his fentiatur. Opij 
autem & nonnullorum fimilium ftupefacicndi facultas vehementer etiam calidorum per¬ 
mixtione exiguum ad modum reprimitur. Philonis Antidotus omnem dolorem Opij ac fe¬ 
minis Hyoleyami facultate ftupcfaciendolenit,tametliEuphorbium, piper, pyrethrum, a- 
liaque calida admittat,adeo vt & guftu acris & feruida fentiatur: nec vero &c aetate aut tem¬ 
poris diuturnitate Opij ac Hyofcyami vis in hac cortipofitionc fuperatur. quannuincibilcm 
fere horum ftupefacientium facultatem oftendere videntur,& haud a fola qualitate frigida, 
led & a fubftantia: edentia ftupefacicndi potentiam his adede: frigida fiquidem qualitas ar¬ 
tate &c lapfu temporis calidorum mixtu rafuperaripoteft: qua: vero a tota fubftantia, non ita 
facile edomari: Iam & Opium amaritudinis nonnulla: particeps eft, qure ipfum ex differen¬ 
tibus natura partibus coftare oftedit,nec omnes extreme frigidas ede. relinquitur ab edentia 
fubftatix,ftupefaciedi quoq. vim coinunicarqncc a fola extremd frigida qualitate proficilci. 
Contraria autem Anodynisfunt,quacunque doloresexcitant,qualiafuntquarcalcfaciut 
ac vnitatem difloluunt; veluticutim rubefacientia,ac velicas excitantia; vt funt nafturtium; 
iinapi;ftercus colum binum,prxlertimlylueftriumj euphorbium; cantharidcs,ranunculi;al- 
lij nuclei; ex quibus i pouuyw' 1 Si tntamcr/upi didfi conficiuntur, qua: apwxmx & ptdsomyv.eimi 
quoque appellantur. Huius generis,(ed calidiora, 6<r^ae^raa',quxcaufticaliue vrentia 
funtj&eo-^ajojitdioceftjCrLiftascauterij ritu cum dolore efficiunt. Sunt autem Elcharotica 
non modo ordine quarto calida ac ficca,fed etiam confidentia cralTa,& idcirco cuicunquc 
inhairent parti,ftipitis modo infixa ipfam excruciant: vtcalx viua 
His limi lia edent OT)w 7 ixct,vehcmenter quoq. calida aclicca, nid partium edent tenuium, 
omninoque tenuem haberentconfiftcntiam ; qux&idcirco cum exiguo tum dolore tum 
morfu,aut ctiani citra doloris fenfum partem eliquant. Vocantur autem hxc Septica, hoc 
eft, putrefacientia, appellatione haud propria, vere enim Septica calefaciunt & humediant. 
efficit autem fymptomatis limilitudo vt iic quoque appellentur. 
Mukis autem medis corrumpi quid poteft: fiquidem qux nimio plus refrigerata funt, 
autcxcalfada,tum exficcataaut hume£tata,eaomniacorrumpuntur:Non tamen quicquid 
corrumpitur,™:??»^, hoc eft.putrcfccre dicitur, led quibus id cum faetore accidit. 
Medicamina autem,qua: Septica dicuntur,funt Auripigmentum,Sandaraca,Chry(bcol- 
la, Pityocampe, Aconitung&c. Et de lecundis facultatibus quidem huc vfque ; ad Tertia¬ 
rum explicationem accedere ordo poftulat. 
De Tertiis facultatibus. Cap. vi i. 
E it t i je facultates non ex primis modo confidunt: fcd & vltcrius progrediendo, exiis 
quoque,quas adlecundas referre conringic,ficvt ex vtrarumque mixturaconlequi vi¬ 
deantur. velli ri farcotica ablquc morfu dcficcant & adftringunt: ficcare quidem ad primas: 
adftringere vero ad fecundas refertur. Suntautcni ex certij generis facultatibusqu^cunq. 
maturant, fuppurant, carnem ingenerant, conglutinant, cicatricem inducunt, callum gi¬ 
gnunt, vrinam mouent, menfes cuocant,fecundas &factus excutiunt, tuffim ledanc, iac 
(TPnpnnr (Tpnirnnm ri-ionnnr .ir 
Rtibefa- 
timtia. 
Qtinyuoi. 
ritU7ntr/x» 
Efcharoti- 
deptt 
T 
Tus mo- 
utntia. 
generant, genituram gignunt ac extinguunt. 
Pus mouent ia, tygTriJnma.fiuc hcariiima., luppurantia, humorem in tumoribus confiftcn- 
tem, carnemque contufam inpusconuertunt. moderate calida funt, & emollientibus (vt 
lupra oftendimus) proxima, fed tamen hoc differunt, quod cmplafticam vna facultatem 
habeant poros obftruentem ; caloris lubftantiam augent,qualitatem non intendunt. Appel¬ 
lamus vero hxc eadem &: Maturantia fiue Tn-nhv. d. 
2 «/>- 
