EEMPTADIS SECVWD./E EIB. I. V 79 
rubentes, alias di luce purpurafcentes,autcan- 
didi,qui ex teretibus & oblong>s calycibus ex¬ 
eunt,ex quinque folioliscommiffi; in quorum 
medio exigua quaedam flamina: radices craii.e, 
longae,oblique ierpentes, quibus fibraequedam 
adhsrentj Veratri nigri radicibuslimtlcs. 
Apud Belgas in hortiscolitur:alibiiuxtaflu- 
uios&torrentes,locis apricis,(ponte naicicur. 
Inhortis,diu durat,& vita’eftpertinacis. 
Iumo& Iulio floret. 
Saponariamvulgb nuncupant,ab adftergen- 
di potentia,qua folia pollent: luccum etenim 
quendamex feremittunt, dum confricantur, 
iaponis fere modo extergente. Ruellius tamen 
& aliam quandam Saponalem delcnbit. Non¬ 
nulli herbam T unicam appellantmo eft tamen 
Vettonicte coronaria,multo nnnus Polemomj 
aliqua fpecies ; quas pro Tunicis herbis haberi, 
Cap.de Caryophylleis fcriplimus. Videri citius 
pollet Alifma,fiue Damalonium, nili caulis ei 
crebro,non limplex ,fed fubindein alasquafda 
diuifusj & radices eflent quam Veratri nigri 
crafliores: folia fiquidem habet Ali (matis de- 
fcriptiomconuenientia,&globolam florum m 
fummo caulium congeriem. Sed Alilnratiste- 
nuis eft caulis & limplex;& radices (iinilitcr te¬ 
nues: qua differentiam Saponana huius &c A- 
lilmatis offendunt. 
Defcribitur enim Alifmaa Diofcoride hoc A nj- mSt 
modo:Alifma,funt qui Alceam ,qm Damalo- 
tiium ,qui Acyron ,quiLyron nominant: folia Plantagini fimiliahabet, anguftiora tamen, 
verius terram rcflexa:caulis tenuis eft,limplex,cubito altior,capitula habens,Thyrfo fimilis: 
flores tenues,cadidi,fublutei; radices veluti Vpratn nigri tenues,odorata,acres, lubpingues: 
loca amataquofa. 
Idem Plinius lifdcm pene verbislib.ay.cap.io.depingit.fed duo eiusftatuicgenera;vnuin 
in aquolis.quod quidem a Diolcoride defcribitur;alterum in fyluis proueniens, nigrius, ac 
maioribus foliis.folium etiam ei laciniofumefleait,quod Diofcoridesomifit; & caulem ca¬ 
pite Thyrli,pro eo quod ille Supm&Sii eumeflelcnbat; qualis fit Thyrfoidescaulisffc infi¬ 
rmans: nempe (uperiore parte & craflior & latior. 
Thyrlusenim fiue Stfpoz;; virga,fax aut hafta eft,frondibus aut hederis obteda,cuius fafti- Tlyrfii. 
gium pluribus frodibusaut floribus ftipatur, inftar videlicet globi aut pil^.Sic etenim in an- 
tiquiffimisquatRoma: paflimextant marmoribus depidu reperiri Thyrlum, teftiseft Mcl- 
chiorGuilandinusinepiftolaad Langiuirqlummo videlicet cacumine globofum quiddam 
inftar pila: geftantcm.Talem etiam Thyrfumeffe,quarundamftirpiu&delcriprionesoftefi- 
dunt,Thymus etiam Svpjiorappcllatu^quiin cauliculis globolum capitulum profert: vnde 
&CKt<paham<;&c capitatus cognominatur, dvpfitvitcm Orobanclic dicitur,cauliscui lupcrio- 
re parte craffior eft: Thyrlus.iam & Ferula: caulis nuncupatur,qui licet fenfim extenuetur, 
fumrno tamencacumine vmbellam latam& rotundam florum primum, deinde feminum 
plenam Thyrli modo promit: vnde & i'ap3j)^ fiue Fcrula,pro Thyrfo fubinde dicitur: atque 
liinc Bacchus,qui 3 vpmfb^p(, etiam aliquando vap&viatpbepc appeilatur aThyrfis, qui in eius 
orgiis olim quatiebantur. Reperitur & Laduca: caulis alicubi thyrfus vocatus, qui & in la¬ 
tam vmbellam Ferula: modo definit. 
Qua:omnia Thyrfum virgam,baculum aut haftam efTeoftenduntgloboloex frondibus 
aut floribus cacumine: & SvpaoeiSn caulem dici,fumma parte fphxroidem aut latiorem. 
Neque repugnat nobis in Saturnalium lib.i. Macrobius, vbi Liberum patre, cum Thyr¬ 
fum tenet,latens telum gerere feribit. Nam inde Thyrlum non m exacutum cacumen, fcd 
potius in rctulum & globofum apicem delinere colligitunex eo enim quod latens telum di- 
cit,oftendit ita cacumen contedum, vt agnofei non pollit; quod quidem multis fit frondi¬ 
bus circum compofitis. 
Saponnria. 
Verba 
