PEMPTADIS TERTIA UBf !. 
fanguinei coloris praignans,cum dulcedine & adftridlionenonnihil mordax. 
Huius vero &c alia reperitur fpecies,folio non diflcCto.vcrum Lapathi modo, longo, lato, i. 
limplici atque indiuifo.per ambitum tamen (errato: caule breuiore: Horibus, femine, radice* 
priori conformis. Atque huius Centaurij maioris meminit audior (qui Galenus fertur) libri 
De virtutibus Centaurij ad Papiam, Crateuam adducens teftem , in libro eorum qua: effo¬ 
diuntur. Vbi dua: Centaurij fpecies referuntur, maior & minor: ac maior foliis deferibitur 
Lapathi.Sed verba lplaadferamus,qua; lic habent: Vnum (videlicet Cenraurium) folia ha¬ 
bet (icut Lapathum hortenfe, minora tamen, in circuitu vero fcilfa veluti ferra caulem 
trium palmorum ; fuccum rubrum ; in fummitate caputlaminiginofum; radicem vero (oli¬ 
dam & eradam. 
Laxum ac pingue folum maius amat Centaurium, ac colles herbofos apricos. Copiofiffi- 
mum,inquit Diolcorides, in Lycia,Peloponnefo, Arcadia, Helidc,MelTcnia, pluribusque 
circa Pholoen,Lyciam ac Smyrnam locis. Reperitur & in Apulia: Gargano, nec non in Bal- 
doagri Vcroncnfis monte,fedquod in Baldo monte , vt Matthiolus feribit, Apulocedit. 
Simplicis folij Centaurium maius Hilpania mittit,atque hinc aduedla: Antuerpiam radices, 
terr£equecommiffe,fubindein hortis reuirefeunt. 
Alitate humfcemodi CentaUriaflorent;radices autem Autumno legi expedit. 
A Chirone Centauro muentoreaei-rasgaop nomen habet. 
Quod maius eft,Gra:ci -tu yxya appellant: Thcophraftusetiam Centaurida. In 
Officinis nonnullis perperam Rha ponticum dicitur. Rha Ponticum (iquidem Rhaeft in 
Ponti regionibus natum,ftirps a Centaurio maiore diuerfa.Extantporro & alia huius nomi- 
na,inter nothas & affcriptitias voces; tum & apud Apulcium,quarum nonnulla: ad Centau¬ 
rium minus pertinere videtur, vt l\mt,vzpzii,Mtiipconv f^paviovyiajiov^ituuinmivjftifirris-is, roisx- 
tQpvla «OT)An^6i';ov„^ye?’>'L,a//t5i)i£s<itAsa?.Vnefcra,Felrerra:,Polyhydion tifiipalnv. 
At Theophraftus& Plinius,Centaurium iflud maius, tum & minus, de quo capite mox 
fequente,inter Panacis genera referunt. Praiter enim Syriacum Panaces, de quo vtcrq; (eor- 
fum agit,deinde&prxtcr aha tria,qua:a Diolconde quoque delcribuntur, & duo reliqua 
fupereileoffendunt. Et Theophraftus quidem lib. ix. vnum rAsTt/pt/Mor (iue latioris folij: 
alterum As^7o?!iMor,hoc cft,tenuifolium effc ait. QuxTheophrafti verba ip(e Plinius red¬ 
dens a Chirone Centauro reperta,& Ccntauriacognominata, lib.xxv.cap.ini. feribit idem 
quoque cap.vi.affirmans; vbi vtrumque Centaurium latius explicans, a Chirone repertum 
repetit; atque inde Chironium vocari addit. Sed Plinium ipfum audiamus. 
Quartum,cap.i ni. inquit, genus Panaces ab eodem Chirone repertum Centaurium co¬ 
gnominatur , (ed & Pharnaceon in controuerliam inuentioms a Pharnace Rege deductum. 
Et paulo poft: 
Huius genera fecere duo,alterum latioris (exemplaria pleraq;la:uioris perperam habent) rlmijlotm 
folij: alterum tenuioris. Cap.vero vi. Centaurea curatus dicitur Chiron,cum Herculisex-"'”' 1 '*''""’ 
cepti hofpitio,pertraffanti armalagittacxcidiflet in pedem,quare aliqui Chiromon vocant, 
folia funt lata,longa,ferrato ambitu, &c. Et mox infra: 
Eft & alterum Centaurium cognomine AeTj/o^minutisfoliiSjquod aliqui Libadion vocat. 
Ex his apparet,Centaurium vtrumqj inter Panacis genera relatum; & maius Centaurium 
cflc quarti generis rjAaTifpvAAoiqfiue Latifolium Panaces. 
Ca: ter uni quod ad facultates attinet: Centaurij magni radix (Galenus feribit) (lcutigu- 
ftu contrarias qualitates, ita in vfu contrarios effedluspradlat. Secundum omnium autem 
qualitatum a&ionem ruptis,conuul(is,dy(pnaiai&:inueterata: tuffi conuemt. 
Hac eadem & plura quoque Diofcondestradit.Conuenit,inquit,radixruptis,conuul(is, 
Ipirandi difficultati,veteri tuffi,fangumem expuentibus,non febrientibus cum vino,febri¬ 
citantibus cum aqua drachmarum duarum pondere exhibita: item & ad tormina,ac ad vte¬ 
ri dolores. Ducit etiam menfes ac foetus collyra: forma vtero impofita. Eft & vulneribus 
idonea,recens tufa,aut arida, prius madefafla contufaque.coniungit etenim ea,ac glutinat. 
Quin SC carnes coalcfcunt, fi contufa limul decoquatur. 
Eadem, quee radix,Galenusait,& fuccus ipfius efficit; quo & vice Lycij vtuntur. 
De Centaurio minore. Ca p. x 11 . 
"pXiG V a herba minuseftCentaurium:cauliculoaflurgitangulofo,(emipcdemautdo- 
-“-'drantem aleo: foliis Hyperici fiue Perforate forma & magnitudine: floresm (iimmis vir¬ 
gulis e punico colore in purpura rubent, Lychnidis fatiuce floribus minores, qui interdiu & 
extorto (ole patent, lubvefpcram vero recluduntur: Siliqua: fequunturexigus &oblongce, 
grano Tritici fimiles,in quibus femina minutifllma. radix fubeftparua,dura,nulliusvfus. 
Loca 
