PEMPTA.DTS TERTIA LIB. I. J4 1 
mifcetur etiam antidotis, vclun Theriacae diateflaron: quam AetiusMyfterium appellat. 
Tanta huic viseft.ait Plinius, vt iumentis etiam non tuffientibus modo, fed & ilia quoque 
trahentibus, auxilictur pota. 
De Cruciata, fiue Gentianaminore,auy.ie aliis quibnfd&m Gentiana 
jburiis generibus. Gap. x i x. 
Cruciata, fiue Gentiana minon V m Gentiana cognationem magnam & i. 
'fimilitudincm nonnullam habet, a ple- 
rifque nuncupata Cruciata. Caules eius rotun¬ 
di liint, geniculis diftinftijinanesjdodrantales, 
vel altiores: folia radicibus proxima,tum qux 
circa caules geminata, Gentianae fimilia, ve¬ 
rum minora, crebroque deorfum reflexa: flo¬ 
res caerulei,oblongi,intus caui, cauliculorum 
faftigiaorbiculatim ambiunt,ab herbaceis ca¬ 
lycibus exeuntes, radix candida,teres, Sc ob¬ 
longa, lubinde foraminofa,&plerunqucinter 
lapides fub terra iacentes deteendens ; guftu 
amari ffima. 
In colli bus & montibus,necnon in aliis in¬ 
cultis &a(peris locis reperitur,& in Germania 
quidem frequenter. 
Septembri in Germania: agris, Iulio menfe 
in Bclgij hortis floret. 
Germani 3 Ke 6 riqhcer/fpca'mjtich/& cmtf^ 
ttmrfjeh Latine Cruciatam appellant. Gentia¬ 
na: fpeciem cfie,& forma & facultas oftendut, 
Gentiana minor idcirco nuncupari porcrit. 
Nam& aliacft Cruciata,dccuflarisfoholis,dc 
qua inter Rubia: affines agendum. Sunt vero 
& qui hac Chiliodynamin dici velint: fed Po- 
lemonia ii Cappadocibus Chiliodynamis ap- 
pclIatur,auiftor Diolcorides.Cum Polemonia 
autem illa Gentiana; minoris Ipecies fimilitu- 
dinis habet nihil. 
Huius fpecieiSi aliam Gefnerus ac Tragus perhibent: foliis Hirundinarix flue Afclcpia- 2..’ 
dis: floribus multisconfar(ftis&: eleganter czruleis,extrema aTftatevigentibus: radice mul¬ 
tiplici, vehementer amara, qui' locis montanis apudHcluetios ,& alibi in Germania fecus 
femitasapparet,ac & ©djclmfraut appellatur a vulgo. 
Gentiana: quoque Ipecieseft Campanula Autumnalis,quam Matthiolus in pofteriori- 3. 
bus commentariisPettimborlam vocari ait: dc qua nos Pemptadisalterius hb.i.lcripfimus. 
Cxtcrum omnes hi amari Si foliis Si radicibus funt ; temperiem calidam &ficcam ob¬ 
tinent. Exiftimantur,& pnfertim Cruciata,ad omnia ad qui Gentiana vtiles : priftant au¬ 
tem quxeunque amara poliunt. 
De Helenio fiue Inula. C A p. x X. ' 
Randt a mox a radice folia promit Heleniuni, palmum aut femipedem lata, cubi¬ 
tum fubinde longa, acuminata, Symphyti maioris fere conformia, fed mollia,tcnuique 
lanugine pilofa, in virore candicantia, & inferiore parte albidiora, ambitu leniter crcnato: 
caulis tricubitalis, digito craflior,non abfquc lanuginc,in cacumine diuifus; in Angulis vero 
adnatis flores magni,lati, rotundi;quorum non modo circum ambientia oblonga foliola, 
verum & medius lu reus elldifcus fiue orbis,qui infinitis flaminibus confarcitur,tandcmque 
in tenues foluitur pappos;quibus femen lubcflgracile& oblongum, radix inxqualis,toro!a, 
crafla Si manum implens,haud longa,foris quandoque nigricans, intus candida &eamo‘Ih, 
odorata, guftu amaricans. 
In pinguibus Si litis nafeitur pratis, reperitur quandoque &C in montibus, locis vmbrofis, 
at non omnino aridis, frequens non modo apud Belgas, verum & alibi, vt in Italia, Galba, 
Germania,&c. 
Flores Iunio ac Iulio vigent.radices Autumno, Sc no rarb Aprili & Maio mefibus Iegutur. 
f 3 Quod 
