Sena. 
PEMPTADIS TERTI JE LIB. IT. 
nomine Aduario Greco,& Latinis pofterioribus 
innotuit. 
Eftautem Sena, quod ad temperaturam atti¬ 
net,fatis temperata, in medio quafi calidi ac fri¬ 
gidi,nd calorem tamen vergens: ilcca vero tertio 
ferme ordine. purgandi autem per inferiore ven¬ 
trem facultatem natura: humana: haud multum 
moleftam obtinet: no citra adftricftionem, quam 
poft purgationem relinquit. 
Educit autem pitui tofos hnmores & biliofos, 
nec non cralfos & melancholicos, fi eo faciente 
aliquo adiuuetur. Vtiliffimum in multis morbis 
purgans medicamentum, quod omni a-tati & fe- 
xuiconuenire poteft. Citra violentiam ac noxam 
purgat: pratfertim Anili femine,aut aliis odoratis 
finalibus vna additis,vel lenietibus medicamen¬ 
tis contemperata. 
Dari poteft in puluere, fed frequetius dilutum 
eius exhibetur. 
Modus pulueris cft drachma vna, dilutu qua- 
tuor aut quinque plurefve admittit. Macerari in 
quouis liquore poteft. In febribus ardentibus ac 
alus calidioribus morbis in decoifto fiue diluto 
refrigerantium teperatur: in frigidis vero & diu¬ 
turnioribus maliscum excalfacientibus,aperien¬ 
tibus,aut fimilibus decoquitur; vel etiam in vino 
maceratur ; quo modo familiaris natura , citra 
omnem feremoleftiamaluum clemeter fubdu- 
cit,crudosque humores detrahit. 
Laudant Arabum plerique folliculos: at noftri 
folia magis commendant: folliculi etenimnifi maturi,flatus gignunt & torfiones vetrisad- 
fcrunt.Sxpe autem ante maturitatem colligi illos contingit, & alias ventorum impetu de¬ 
turbati facile concidunt,e tenuibus pediculis dependentes. 
Sunt etiam qui noxiam ventriculo Senam,&: lpfum debilitare putant, ea de caufa Zinzi- 
ber aut aroma aliquod adiiciendum aiunt,quo roboretur.Tardioris quoque operationis efle 
Mefuesmoneti& falis gemmx,id cft/offilisadieftioneadiuuandam. Et ferius quidc, quam 
fortiora medicamenta facultatem fuam Sena exercet; poteft tamen non modo foffitio fale 
verum &c aliis purgantibus admixtis vtilius exftimulari: fimplicibusvidelicet,vt Rha Barba¬ 
ro, Aganco,& aliis: compolicis,vt Catholico appellato,vel ex Palmulis,aut cxRofarum fuc- 
co,^vel alio pto conditione & qualitate,cum morbi,tum xgrotantis. 
De GrAtiola. C a p. 1111. 
PAvn cvtos Gratiola promit complures dodrantales & quadrangulares ifrequen- 
tiaque circa hos folia angu fta,oblonga,Hyflopi vulgaris fimilia, cuius & ipla herba effi¬ 
giem & tormam fatis refert: nili quod, non vt illud erigatur,led aliquatenus humi repat: flo¬ 
res in tenuibus pediculis oblongi,e foliorum alisexeunt,e diluta purpura albidi: capitula fe- 
quuntur parua,rotunda,Anagalhdispropemodtim fimilia;in quibus femen minutum, radi- 
cesfrequentes,geniculata:,Graminis modo lerpu.nt,fibrasque multas deorfunl mittunt. Sa¬ 
porem tota herba infigniter amarum obtinet. 
Nalcitur (pontem Italis:plerifq; paluftribus, humidis ac vligiriofispratis, nec non Ger¬ 
mania:: Belgishortenfiseft ; vbi Iulioac Auguftocum flore reperiripoteft. 
Nomen huic recentior a’tas Gratiolxdedit, & Gratia: Dei. Cordus Limnefion appellat: 
Italorum vulgus Staxai Caua/Io. Sunt qui Eupatorium Mefux: Centaurida alij faciunt. Sed 
Melii a:, Auicennx,G rxcorum,& Diolcoridis vnum ldemquc eft Eupatorium,vt alibi ofte- 
diiiuis: aquo haic herba differt. Centaurisvero haud perperam dici poteft. Nam cum Cen- 
taurij fpeciesvideatur,& viribus prxcellat,non temere Centauris nuncupari poterit: veluti 
Centaurij,& quide minoris,fpecies aliqua.Non cft tamen Centauris illa Theophrafti,cuius Crarn»™ 
Plinius lib.xxv.cap. vi.meminit. Hxc etenim Centauris, ipfum Centaurium eft magnum. Thm t h ’*' 
Radices fiquidem cius craflas fpifiasq; dece aut duodecim annis feruari pofleTheopliraftus*' 
lib. 
