PEMPT 4 DIS TERTIvE UB. III. 40 S> 
Tertia eAig candida habet (armenta: folia tenuia,angulofa,&vt Theophraftus,IvSuuo-Ttgj;, 3. 
id cftjattiora.fiue vti Plinius reddiditxocinniora. (Diolcoridis exemplaria perperam hvSea D ‘° " i ' ; * 
legunt.) trudium non gignir. locus. 
HuiusprtetcreaSc fpccicsTheophrafto funt.Eftenim vna virens ac herbacea ^quxpluri¬ 
ma: altera candido folio: tertia urua/An/iue vcriicolor,qti:e Trachia vocatur. 
Plinius Helicen non genere,led retate a reliquis differre quofdarn exiftunare recenfet:pri- 
moque Helicen,fieri vctuftate Hederam. 
Addit Theophraftus, Helices fpecies,fuas quoque differentias habere: & harum qugque, 
inquit,diftare videtur. Quippe inter herbaceas,quasdam tenuioris folij ; qua:dani vero minus 
lirec omnia habet: 57oiz/Aw;iiueveriicoloris,vnius maius ; alterius minus tolium : differunt & 
fecundum ww»A«»,id eft, coloris varietatem: ita &: magnitudine,&:colore difRirunt.si/ai/gs- 
s-aTu,liue audu facilis, autem herbacea, <zsfdiHcm, ideit, & maxime fe propa¬ 
gans. hrec ille. 
Pofteriora verba fic Plinius reddit: Adolcfcit in longitudinem maxime herbacea. Sequi¬ 
tur mox: Arbores autem necat candida,&c. Qua: verba non ad candidam Helicen pertinet, 
fedde frudiferd candida a Theophraftoknbunrur.Ex quo omnia fua Plinius lib. xvi. cap. rlinij muti- 
xxxnii.tranffcripfit.deiideratis tamen iton paucis. Nam hoc loco de Hedera non pauca re- , “ J 
periuntur prastermiffa. Poterunt autem hax ip(acx Theophrafti lib. Dcliiftoriaftirpium 
tertio,a diligenti aliquo facile relbtui. 
Referret hoc loco turpem quoque Plinij lapfum oftendere,hoc eodem de Hedera capite vlmijlaf- 
ftatim initio,vtrumque Ciftum,niarem videlicet & feminam, inter Hedera: genera numc-f"'- 
rantis, vocum alg-s kiosu affinitate decepti, mii iamfepe ab aliis dodiffimis viris in hunc 
foret animaduerfum. 
MinorHedera nigra: fimiliseft,fed minor; cauliculi fiue viticula; eius tenues funtjfolia 4. 
angulofa, virentia,(ubinde maculofa: non arbores,non muros,aut parietes alccndit ; fed hu¬ 
mi defixa repit: fructum etiam non gignit. 
Nigra Hedera in Italia , Germania, Belgio, Gallia, circa parietes & arbores frequens eft. 
Candida in Grxcia reperitur. Minor padim in lyluis & opacis locis gignitur. Hanc lerpenti- 
busgrati!limam,& fub hac hybernjs menfibus eos latitare,Matthiolus fcribit. 
Flores Hederafub Autumnum producit: baccx poft Hyemis folftitium perficiuntur. 
Hederam Grucci juttcb & x/ojob: Germani Qpntu: Belga: ©cpl: Hilpani Tcdrtr. Galli I.i.tr- 
re appellant. Occurrunt inter lpuria,& hax eius nomina: itiSuegv,x.iosufyv, pfvaonjtp-etoe, 7 rort- 
7)X«,»ipd^i6!i0£5t,)ca , oj’/i»,c/loi , v'a7ov,ii3t/S'»g/oi , ,W5pTic,xi? / itf?,aWAm'o5,Sylua: mater. 
Maiorem Theophraftus t/^oraiWov,Latine attollentem aut affingentem Hederam dixe-1. 
ris ; Gaza excellam reddit; Plinius rigentem Hederam appellare videtur. Recenttores Hede¬ 
ram arboream, qua: arbores comple&itur; muralem vero fecundum parietes nafcentem ap¬ 
pellant. Sunt tamen qui velint omnem alfurgentem arboream cognominari.quibulcunque 
tandem illaconfcendens adhxreat; ad differentiam nempe alterius per humum repentis. 
Minor ^nyttoi; z‘tozoq vocatur: Germanis tiirpn tpljtu. Dicitur &c ^ct//jtnitosoq- differens ta- 4, 
men multum ab Hedera terrcftri fuperius delcnpta. Flclicen (iue Clauiculam Latine nun¬ 
cupatam hanc non pauci exiftimant, fed Theophraftus eMax ab differre often- 
dit. Tertiam enim inter affingentes Helicen facit. 
Cancrum Hedera, vt Galenus ait, ex contrariis compofita eft facultatibus; habet enim 
quiddam adftringentis fubftantia:,terrena: &: frigida:: habetque etiam nonnihil acris, quam 
calidam effe vel guftus comprobat: nec deeft tertia; aqueam namque fubftantiam quandam 
tepidam obtineqcerte fi Viridis fit. Siquidem dum arefcit,haicprimaexhaletncceffceft:ma- 
netqua:terreaeft&frigida&adftringens;&eaquscalidaac acris. 
Viridis autem, foliis eius invino deeodis, vlcera grandia conglutinat, quaque maligna 
funt,adlanitatem reducit: tum igne fadasexulcerationes cicatrice includit. Porro cum ace¬ 
to coda folia lienofis profunt. Flores autem quodammodo validiores funt, vtadheuorem 
redadi cum cerato ambuftisconueniant. 
Praterea fuccus medicamentum eft errhinon, capiti purgando idoneum ; tum vetuftas 
aurium tluxiones fanat: ad hax vlcera vetera,tum in auribus, tum in naribus. Porrb fi acrior 
appareat,aut rofaceo aut dulci oleo mifcetur. 
Lachryma eius lentes interimit, pilis nudat: vique adeo calida: potcftatis, vt obfcure adu¬ 
rar. Eft autem velut aqueus quidam liquor,ficut alix omnes lachryma:. hax Galenus. 
Eadem fere Diolcorides,led tamen & paulo plura habet. Nam & acinos,ait, quinque tri¬ 
tos,Se cum rofaceo in malicorio calfados, & in oppoficam aurem inftillatos, dentium miti¬ 
gare dolores: denigrare item corymbos capillos; mouere menles tritos ac fubditos. 
m 
Noftra 
